Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. orzekł o wymeldowaniu J.B. (dalej zwanego "skarżącym") z miejsca pobytu stałego w B. przy ul. [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1382 z późn.zm.).
W uzasadnieniu podał, że postępowanie w sprawie wymeldowania wszczęto w dniu [...] października 2018 r. na wniosek P.B., posiadającego tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. W toku postępowania dowodowego, w tym po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków, organ I instancji ustalił, że skarżący w przedmiotowym lokalu nie przebywa od [...] września 2018 r. Opuszczenie przez niego lokalu wymuszone zostało postanowieniem Prokuratury Rejonowej B. sygn. akt [...] o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci dozoru policyjnego oraz obowiązku opuszczenia tego lokalu. Postanowienie to wydane zostało na skutek interwencji Policji, która była spowodowana znęcaniem się przez skarżącego fizyczne i psychiczne nad swoją matką M.B.
Organ I instancji ustalił także, że skarżący deklaruje zamiar powrotu do lokalu i w tym celu wnioskował o uchylenie środków zapobiegawczych; jednak bez skutku. Ponadto według informacji z Prokuratury przeciwko skarżącemu zostanie wniesiony akt oskarżenia. Sam skarżący uważa, że lokalu nie opuścił dobrowolnie oraz podnosi, że nadal znajdują się tam jego rzeczy.
Organ podał także, że w dniu [...] października 2018 r. skarżący oświadczył do protokołu, że w terminie do 3 miesięcy ma zamiar wystąpić do sądu cywilnego z powództwem o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu, jednak do czasu zakończenia postępowania przed organem I instancji nie przedstawił on żadnego dowodu, że powództwo zostało faktycznie wytoczone.
Uzasadniając wymeldowanie skarżącego organ i instancji zaakcentował, że zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu tam danej osoby i jest oderwane od jej statusu prawnego względem lokalu lub budynku, w którym zamieszkuje. Obowiązek zameldowania lub wymeldowania służy celom ewidencyjnym i ma potwierdzać pobyt konkretnej osoby w danym lokalu bądź budynku i w żaden sposób nie rzutuje na prawa rzeczowe do nieruchomości.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 35 w związku z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędne przyjęcie, że wskazany powyżej adres nie jest miejscem jego stałego pobytu. Jednak zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zaakcentował, że w postępowaniu dotyczącym wymeldowania nie bada, czy spełniona została przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu, lecz jedynie ustala, czy nastąpiło zdarzenie, polegające na dobrowolnym i trwałym opuszczeniu przez osoby lokalu bez dokonania wymeldowania. Uznał, że w odniesieniu do skarżącego spełnione zostały przesłanki określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, gdyż lokal został opuszczony przez niego bez dokonania wymeldowania.
Ponadto Wojewoda, opierając się na dokumentach zgromadzonych w sprawie, zreferował szczegółowo przebieg postępowania przed organem I instancji i przedstawił poszczególne czynności podejmowane w jego toku, w tym czynności podejmowane w ramach postępowania wyjaśniającego. W ocenie Wojewody zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowi podstawę do stwierdzenia, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego w trybie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Organ odwoławczy przeprowadził także dodatkowe postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy od daty orzeczenia organu I instancji zmianie uległy okoliczności faktyczne sprawy. W ramach tego postępowania ustalił, że akt oskarżenia przeciwko skarżącemu został już przesłany do Sądu Rejonowego w B.. Ponadto decyzja procesowa dotycząca zastosowania środka zapobiegawczego m.in. dot. opuszczenia przedmiotowego lokalu została zaskarżona; jednak bez rezultatu. Organ odwoławczy odnotował także pismo [...] A.K., dotyczące sytuacji osobistej skarżącego.
Organ odwoławczy ustalił także, że środek zapobiegawczy w postaci obowiązku opuszczenia lokalu miał charakter terminowy i ustał z mocy prawa z dniem [...] grudnia 2018 r. Ponadto, według informacji uzyskanych od Zastępcy Komendanta Policji Komisariatu III w B., skarżący nie podejmował próby powrotu do przedmiotowego lokalu. Natomiast z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w B. I Wydział Cywilny wynika, że w latach 2008-2019 nie toczyła się przed tym Sądem sprawa z udziałem skarżącego, dotycząca przywrócenia posiadania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Z kolei z pisma z dnia [...] lipca 2019 r. przesłanego przez Sąd Rejonowy w B. III Wydział Karny wynika, że sprawa karna przeciwko skarżącemu jeszcze się nie zakończyła, a do przesłuchania pozostała jeszcze znaczna część świadków.
Podsumowując uzasadnienie decyzji Wojewoda zaakcentował, że opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu mieszkalnego ma charakter trwały. Natomiast to, że do tego opuszczenia doszło w następstwie zastosowania środka zapobiegawczego, nie stanowi przeszkody do wydania decyzji o jego wymeldowaniu. Tym bardziej, że po ustaniu tego środka skarżący nie podjął w istocie próby ponownego zamieszkania w przedmiotowym lokalu. Z uzupełnionego materiału dowodowego wynika, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i nie prowadzi w nim swojego centrum życiowego, a jednocześnie nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z tego lokalu.
W konsekwencji, według Wojewody, dalsze utrzymywanie zameldowania pod dotychczasowym adresem stanowiłoby fikcję meldunkową i prowadziłoby do obejścia celu ustawy o ewidencji ludności. Ponadto tak samo jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłączenie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby.
Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją Wojewody. W skardze skierowanej do tutejszego Sądu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzucił również naruszenie prawa materialnego, przejawiające się w szczególności w błędnym i fragmentarycznym rozpoznaniu stanu faktycznego, mającym wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w przedmiotowym lokalu mieszkał większość życia i tam koncentrują się jego sprawy, posiada tam swoje rzeczy osobiste oraz znajomych. Przedmiotowy lokal opuścił z powodu oskarżenia o rzekome znęcanie się nad matką i grożenie siostrzeńcowi, lecz cały czas uważa, że lokal ten jest i będzie nadal miejscem jego stałego pobytu.
Skarżący podniósł, że wbrew błędnym ustaleniom Wojewody możliwość powrotu do mieszkania miała miejsce nie od [...] grudnia 2018 r. lecz dopiero od [...] września 2019 tj. od daty zniesienia środka zapobiegawczego w postaci zakazu zbliżania się do matki oraz siostrzeńca.
Wyjaśnił, że wcześniej, decyzją Prokuratora z dnia [...] r., został oddany pod dozór Policji. Nakazano mu wówczas zgłaszać się cztery razy w tygodniu na Komisariacie, zabroniono zbliżać się do matki oraz siostrzeńca, a także zabroniono przebywać w mieszkaniu zajmowanym wspólnie z matką. Działania te, według skarżącego, oparto na wątpliwych przesłankach, bez dowodów, a jedynie w oparciu o zeznania osób, z którymi jest w konflikcie. Sprawa karna, tocząca się nadal, wskazuje na brak jego winy.
Skarżący podniósł także, że bardzo ciężko żyje mu się w tymczasowym schronieniu; mieszka w pokoju z dwoma współlokatorami, korzysta ze wspólnej kuchni, łazienki i ubikacji. Ponadto jest osobą schorowaną i przebywa na skromnych świadczeniach przedemerytalnych. Nie stać go na wynajęcie mieszkania. Dodał także, że wymeldowanie go przez syna było wynikiem jego złej woli i - najwyraźniej - chęci opróżnienia mieszkania, tak by je sprzedać po śmierci matki skarżącego.
Skarżący podniósł także, że utrzymanie decyzji Wojewody w mocy może oznaczać dla niego trwałą bezdomność oraz konieczność pozbycia się mnóstwa zgromadzonych w mieszkaniu i piwnicy rzeczy osobistych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację w istocie zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy pismem z dnia 4 czerwca 2020 r. wniósł o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, a skarżący po doręczeniu odpisu tego wniosku, w zakreślonym przez Sąd terminie 14 dni od zawiadomienia nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
W piśmie z dnia 7 lipca 2020 r. skierowanym do Sądu stanowisko w sprawie przedstawił, ustanowiony z urzędu, pełnomocnik skarżącego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Pełnomocnik zakwestionował stanowisko Wojewody, że skarżący nie podejmował działań, mających na celu odzyskanie posiadania i powrót do mieszkania. Zakaz zbliżania się przez skarżącego do matki został bowiem uchylony dopiero [...] r. tj. po wydaniu decyzji przez organy obu instancji. Do czasu jego uchylenia skarżący nie mógł wejść do mieszkania, gdyż prowadziłoby to do naruszenia tego zakazu.
Natomiast po uchyleniu powyższego zakazu skarżący kilkakrotnie próbował dostać się do mieszkania, lecz jego siostra odmówiła wpuszczenia go, mimo interwencji Policji. Ponadto w mieszkaniu w dalszym ciągu znajdują się rzeczy skarżącego, których nie zabrał, gdyż nie zamierza opuszczać mieszkania, a przeszkody w korzystaniu z niego mają charakter przemijający. Oprócz tego wątpliwym jest to, czy syn skarżącego w dalszym ciągu popiera wniosek o wymeldowanie, gdyż w rozmowach ze skarżącym potwierdza, że skarżący może wrócić do mieszkania, a w postępowaniu, dotyczącym wymeldowania, nie brał on czynnego udziału i ograniczył się jedynie do złożenia wniosku o wymeldowanie. Skarżącego nie stać na wszczęcie postępowania cywilnego w celu ochrony posiadania, przy czym ze względu na prekaryjny charakter władztwa, dotyczącego mieszkania, cywilistyczna ochrona jest bardzo ograniczona.
Według pełnomocnika skarżącego organy prowadzące postępowanie powinny ustalić, czy syn skarżącego w dalszym ciągu podtrzymuje wniosek o wymeldowanie, czy w mieszkaniu nadal znajdują się rzeczy skarżącego oraz powinny ustalić ostateczny wynik postępowania karnego.
Do pisma pełnomocnik załączył wypis z protokołu rozprawy z dnia [...] r. w sprawie [...], zawierający postanowienie o uchyleniu zastosowanego wobec skarżącego środka zapobiegawczego. Ponadto dołączył oświadczenie świadka z dnia [...] marca 2020 r., relacjonujące próby powrotu przez skarżącego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych powyżej kryteriów, ocena legalności decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozpoznania skargi stanowi ustawa z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (obecnie: t.j. Dz.U. z 2019 r., poz.1397, zwana dalej "u.e.l."). Zgodnie z art. 35 ww. ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jak natomiast stanowi art. 28 ust. 4 u.e.l. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza do rozstrzygnięcia, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego we wskazanym na wstępie lokalu mieszkalnym. Przesłanki te wynikają wprost z powołanego powyżej art. 35 u.e.l. Sprowadzają się one do opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Wskazać przy tym trzeba, że pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 u.e.l., jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przyjmuje się, że zamieszkiwanie w danym lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych. Tak rozumiany pobyt stały świadczy o tym, że dany lokal stanowi centrum życiowe danej osoby i jednocześnie stanowi podstawę obowiązku meldunkowego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 u.e.l..
Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05).
O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały.
Natomiast opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. - jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych - jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest, co do zasady, dobrowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09).
Jakkolwiek w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że co do zasady opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej, to jednak – w niektórych sytuacjach – wola osoby zameldowanej pozostaje bez wpływu na wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Przeszkodą do wymeldowania nie zawsze będzie zatem brak dobrowolności po stronie osoby, której dotyczy wymeldowanie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że na równi z dobrowolnością należy traktować sytuację, gdy opuszczenie lokalu jest wynikiem działania stosownych organów, bądź właściwych sądów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17: "Na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny)." Jednocześnie, jak wskazał NSA; "Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w tej sytuacji chęć (...) ponownego zamieszkania w dotychczasowym miejscu zameldowania.
Należy mieć bowiem na uwadze, że przepisy dotyczące zameldowania i wymeldowania mają charakter rejestrowy a utrzymywanie zameldowania skarżącego (...), prowadziłoby do utrzymywania fikcji meldunkowej."
W realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością bezsporną jest to, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal mieszkalny w dniu [...] września 2018 r. w asyście Policji.
Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych organu I instancji, postanowieniem z dnia [...] r. wydanym przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej B. (karta 5 akt administracyjnych) zastosowano wobec skarżącego środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji (wraz z obowiązkiem zgłaszania się na Komisariacie) w połączeniu z zakazem kontaktowania się w jakikolwiek sposób z matką skarżącego i jego siostrzeńcem oraz zakazem zbliżania się do nich na odległość mniejszą niż 100 metrów. Ponadto w tym samym postanowieniu zastosowano środek zapobiegawczy w postaci obowiązku skarżącego opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z matką, gdyż zachodzi uzasadniona obawa, ze podejrzany ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby. Ten ostatni środek zapobiegawczy ustał z mocy prawa z dniem [...] co prawidłowo ustalił organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego.
Jednocześnie organ odwoławczy nie poczynił ustaleń dotyczących obowiązywania środków zapobiegawczych wynikających z punktu 1 wskazanego powyżej postanowienia z dnia [...] r. Jest to bez wątpienia uchybienie organu odwoławczego. Niemniej w ocenie Sądu uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania. Wskazane bowiem w punkcie 1 środki zapobiegawcze zostały uchylone postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., co wynika z załączonego przez pełnomocnika skarżącego do pisma z dnia [...] lipca 2020 r. wypisu z rozprawy. Zatem w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy wskazane w punkcie 1 postanowienia z dnia [...] r. środki zapobiegawcze pozostawały nadal w mocy. Powyższe okoliczności wskazują na to, że opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu i nieprzebywanie w nim przez cały okres postępowania prowadzonego przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy było skutkiem zastosowania środków zapobiegawczych przewidzianych w procedurze karnej.
W ocenie Sądu, jest to sytuacja, która w kontekście przywołanych na wstępie przesłanek zastosowania art. 35 ust. 1 u.e.l. powinna być traktowana na równi z dobrowolnym opuszczeniem mieszkania przez skarżącego. Jednocześnie wobec tego, że środki zapobiegawcze z punktu 1 postanowienia z dnia [...] r. pozostawały w mocy przez okres do [...] września 2019 r., a więc także w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, to zdaniem Sądu, spełniony został wymóg trwałości stanu związanego z opuszczeniem lokalu mieszkalnego przez skarżącego. Z tych względów w dacie wydania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji spełnione pozostawały przesłanki uzasadniające wymeldowanie skarżącego. Tym samym utrzymanie przez Wojewodę decyzji organu I instancji wydanej w tym przedmiocie było prawidłowym rozstrzygnięciem.
Przyznać należy rację pełnomocnikowi skarżącej, że organ odwoławczy pominął pozostawanie w mocy wskazanych powyżej środków zapobiegawczych według stanu na dzień wydania decyzji. W konsekwencji, uzasadniając swoją decyzję organ w sposób nieprawidłowy pominął okoliczność, że środki te, a przede wszystkim zakaz zbliżania się skarżącego do jego matki na odległość mniejszą niż 100 m., w dalszym ciągu stanowiły istotną przeszkodę do tego, aby skarżący powrócił do przedmiotowego lokalu. Za chybiony uznać więc należy argument organu odwoławczego, że po upływie obowiązywania środka zapobiegawczego skarżący w istocie nie podjął próby ponownego zamieszkania w przedmiotowym lokalu, co miałoby przeczyć jego zamiarowi utrzymywania związków z miejscem stałego zameldowania. Jednak zdaniem Sądu, ta błędna argumentacja organu, co należy jeszcze raz podkreślić, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Jednocześnie wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego nie można bagatelizować okoliczności, że skarżący nie wystąpił równolegle na drodze postępowania sądowego o ochronę posiadania. Skarżący w toku postępowania przed organem I instancji deklarował podjęcie takich działań, zakreślając sobie nawet trzymiesięczny termin ich podjęcia. Brak dalszych działań w tym zakresie nie może tłumaczyć kosztowność ewentualnego procesu, gdyż skarżący mógł w tym zakresie ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, podobnie jak to z powodzeniem uczynił w ramach obecnego postępowania przez tutejszym Sądem.
Również podnoszone przez pełnomocnika skarżącego wątpliwości co do skuteczności ewentualnego powództwa pozostają bez znaczenia, gdyż z punktu widzenia oceny zamiaru dotyczącego dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu istotne znaczenie miałoby już samo wytoczenie zapowiadanego powództwa dotyczącego ochrony posesoryjnej. Natomiast o samej zasadności udzielenia takiej ochrony posesoryjnej powinien orzec właściwy miejscowo sąd powszechny. Z tego względu na aprobatę zasługuje działanie organu odwoławczego zmierzające do ustalenia, czy takie powództwo zostało wniesione przez skarżącego.
Z kolei ustalenie, że skarżący nie podjął w tym zakresie żadnych działań stanowi jedynie dodatkowy argument przemawiający za zasadnością utrzymania w mocy przez organ odwoławczy decyzji o wymeldowaniu skarżącego. W pierwszej bowiem kolejności oraz w wystarczającym zakresie o prawidłowości tego rozstrzygnięcia decyduje to, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal w związku z zastosowaniem wobec niego opisanych powyżej środków zapobiegawczych.
W kontekście stanowiska pełnomocnika skarżącego przedstawionego w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. podkreślić należy, że sprawując kontrolę zaskarżonej decyzji Wojewody Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jego wydania. Z tego względu dla oceny istnienia przesłanek wynikających z art. 35 u.e.l. i w konsekwencji dla oceny legalności zaskarżonej decyzji już z samej zasady bez znaczenia pozostają okoliczności, które miały miejsce po jej wydaniu. Tym samym próby skarżącego dostania się do mieszkania już po wydaniu zaskarżonej decyzji nie mogły być brane pod uwagę w ramach sprawowanej przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody. Z tych samym względów rezultatu nie mogło odnieść poddanie pod wątpliwości stanowiska syna skarżącego, co do tego, czy w dalszym ciągu popiera on wniosek o wymeldowanie skarżącego. Ewentualna zmiana stanowiska wnioskodawcy na etapie postępowania sądowo administracyjnego nie może stanowić podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji o wymeldowaniu wydanej w ramach postępowania administracyjnego zainicjowanego jego wnioskiem.
Natomiast skoro w toku postępowania administracyjnego wniosek o wymeldowanie nie został wprost cofnięty, ani w żaden inny sposób nie zamanifestowano zmiany stanowiska wnioskodawcy, to organy administracji nie miały obowiązku dodatkowego sprawdzania, czy wnioskodawca w dalszym ciągu domaga się wymeldowania osoby wskazanej w jego wniosku.
Uchylenie środków zapobiegawczych nastąpiło po dniu wydania zaskarżonej decyzji. Stąd rozstrzygające znaczenie ma pozostawanie w mocy tych środków w dacie wydania decyzji przez Wojewodę. Jednocześnie nie ma w sprawie znaczenia to, że środki zapobiegawcze i wynikającej z nich zakazy mają charakter czasowy, albowiem ta czasowość w realiach niniejszej sprawy wyraża się w okresie na tyle długim, że skarżący nie miał innego wyjścia, jak zorganizować centrum swoich spraw życiowych w innym miejscu, czemu dał zresztą wyraz w treści skargi (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1635/16). W takiej sytuacji, bez względu na zamiar skarżącego późniejszego powrotu do lokalu, opuszczenie tego lokalu należy traktować jako trwałe. Sam natomiast charakter opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu, polegający na doprowadzeniu do przymusowego opuszczenia przez niego tego lokalu nie może – jak już wyżej wskazano – mieć znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy, bowiem opuszczenie lokalu będące skutkiem prawomocnego postanowienia o zakazie kontaktowania i zakazie zbliżania do matki (zamieszkującej w tym właśnie lokalu), traktowane jest jako wyraz dobrowolnego ("na równi z dobrowolnym") opuszczenia miejsca zamieszkania.
Mając na względzie dotychczasowe rozważania należało uznać, że organy obu instancji zasadnie orzekły o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżący opuścił lokal, w związku z zastosowaniem środków zapobiegawczych, a przede wszystkim w związku z zakazem zbliżania się do matki skarżącego oraz kontaktowania się z nią jak i jego siostrzeńcem. Ponadto środki te pozostawały w mocy przez w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, w stopniu który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Pomijając wytknięte powyżej uchybienie, dotyczące pozostawania w mocy środków zapobiegawczych z punktu 1 postanowienia z dnia [...] r. (końcowo pozostające bez wpływu na wynik sprawy), organy administracyjne przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowanie administracyjne, dopełniając wymogów wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na marginesie podkreślić trzeba – co już było zresztą uwypuklane w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji – że zameldowanie, jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Literalne brzmienie art. 35 u.e.l. sprowadza się do konieczności wymeldowania każdej osoby, która nie przebywa w miejscu stałego pobytu, a która to czynność ma charakter czynności materialno-technicznej i ma na celu potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego. Wymeldowanie w żaden sposób nie dotyczy ani nie niweczy praw rzeczowych bądź obligacyjnych do określonego lokalu. Tych ostatnich należy dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym. Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Decyzja o zameldowaniu nie daje żadnych praw do lokalu ani też takich praw, jeśli strona jest w ich posiadaniu, nie pozbawia (np. prawa własności czy prawa użytkowania).
W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkowało – na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jej oddaleniem. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadniał przepis art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).