Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 1012/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. B. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt jego ojca – T. B. w Domu Pomocy Społecznej "A" w Z. W piśmie z dnia 28 października 2019 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący oświadczył, że wiadomość o powyższym wyroku powziął dopiero w związku z pismem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia 16 października 2019 r.
Analiza akt sądowoadministracyjnych wskazuje, że pismem z dnia 14 listopada 2019 r. skarżący został poinformowany przez Sąd, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy, ze względu na podwójną awizację, została uznana za prawidłowo doręczoną. Nadto, wyrok z dnia 24 stycznia 2019 r. stał się prawomocny z dniem 26 lutego 2019 r. Sąd pouczył również skarżącego o możliwości wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Dnia 27 listopada 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyżej wyrokiem, w trybie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), ze względu na pozbawienie go możliwości działania. Powołał się na pismo Sądu z dnia 14 listopada 2019 r. i uznał, że nie można przyjąć, że doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy zostało mu doręczone prawidłowo, bowiem w grudniu 2018 r. oraz styczniu 2019 r. cały czas ktoś przebywał w jego mieszkaniu, w związku z tym przy dochowaniu przez pocztę zasad określonych w art. 44 k.p.a. wiedziałby o próbach doręczenia, a co za tym idzie odebrałby skierowaną do niego przez Sąd korespondencję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie podkreślić należy, iż wznowienie postępowania sądowego jest szczególną instytucją procesową, obwarowaną licznymi rygorami i dotyczy sytuacji, w której dopuszcza się ponowne rozpoznanie sprawy, mimo że została już ona zakończona prawomocnym orzeczeniem sądu. Dlatego też jest dopuszczalne jedynie w ściśle sprecyzowanych w ustawie przypadkach.
Zgodnie z treścią art. 275 p.p.s.a. do wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2019 r. o sygn. akt IV SA/Gl 1012/18 właściwy jest sąd, który go wydał.
W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie i opiera się na ustawowych podstawach wznowienia postępowania przewidzianych w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący o wyroku dowiedział się z pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia 16 października 2019 r., natomiast skarga o wznowienie została wniesiona w dniu 27 listopada 2019r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a.
Przechodząc do dalszej części rozważań przypomnieć należy, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że naruszenie przepisów p.p.s.a. wypełnia znamiona pozbawienia strony możności działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) wówczas, gdy zaistniałe naruszenie określonych przepisów postępowania godzi bezpośrednio w istotę procesu, tj. gdy z powodu uchybień procesowych ze strony sądu strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możności usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. na przykład wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 49/12, Lex nr 1252089).
Zatem dla zaistnienia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 271 pkt 2 ustawy niezbędne jest wykazanie 3 elementów: naruszenie przepisów prawa, pozbawienie strony możliwości działania oraz związku przyczynowego między tymi elementami (tak m.in. H. Knysiak - Molczyk w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" T. Woś i in., Warszawa 2005 r., s. 668, także wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2005 r. III SA/Wa 2866/05 LEX nr 188424). Skoro, pozbawienie strony możności obrony swoich praw musi nastąpić wskutek naruszenia przepisów prawa, to wykluczyć należy tzw. obiektywny stan tego pozbawienia, co oznacza, że może ono nastąpić tylko z winy sądu.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej należy wskazać, że przesyłka z dnia 20 grudnia 2018 r., zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy, została skierowania do skarżącego w dniu 24 stycznia 2019 r., na niekwestionowany przez niego adres ul. [...] w S., oraz powróciła do Sądu z adnotacją o podwójnej awizacji w dniach 28 grudnia 2018 r. i 7 stycznia 2019 r. (zwrot nastąpił w dniu 14 stycznia 2019 r.). W konsekwencji zawiadomienie zostało przez Sąd uznane za prawidłowo doręczone.
W tym miejscu przypomnieć przyjdzie, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w art. 73 § 2 p.p.s.a. W myśl tego paragrafu, zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do treści art. 73 § 3 p.p.s.a., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma, w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Przepis § 4 tego artykułu stanowi, iż doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 3 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, zawiadomienie o terminie rozprawy przesłane do skarżącego zostało dwukrotnie awizowane w sposób zgodny z powołanymi wyżej przepisami prawa. W rezultacie uznać należy, że skarżący o terminie rozprawy został zawiadomiony prawidłowo poprzez tzw. "doręczenie zastępcze" w trybie art. 73 p.p.s.a. Nadmienić przyjdzie, że skarżący wcześniej odbierał korespondencję pod wskazanym przez siebie adresem.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał skargę o wznowienie postępowania za niezasadną i na podstawie art. 151 w związku z art. 276 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.