Uzasadnienie
Rada Miejska w Piekarach Śląskich podjęła w dniu 31 maja 2006 r. uchwałę nr LIII/517/06 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Piekary Śląskie w obszarze pierwszym, stwierdzając jej zgodność z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Piekary Śląskie, zatwierdzonego uchwałą Nr XXIII/178/2000 Rady Miasta w Piekarach Śląskich z dnia 28 września 2000 r. Uchwałą z dnia 30 października 2014 r. nr XLVII/604/17 Rada Miejska w Piekarach Śląskich zmieniła w/w uchwałę z dnia 31 maja 2006 r. Nr LIII/517/06.
Pismem z dnia 14 października 2016 r., doręczonym organowi w dniu 17 października 2016 r. skarżący J. B. oraz I. B., jako współwłaściciele nieruchomości położonej w Piekarach Śląskich, oznaczonej jako działka nr 1 arkusz mapy nr [...] o powierzchni 0,70.00 ha, dla której Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], wezwali Radę Miasta Piekary Śląskie do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na tym, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego w/w uchwałą nr LIII/517/06 dotyczące przeznaczenia terenu stanowiącego tę działkę są niezgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Piekary Śląskie przyjętego uchwałą nr XXIII/178/2000 z dnia 28 września 2000 r.
Wzywający zarzucili, że wskazana uchwała narusza art. 20 ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 z późn. zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszającego ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, co zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pismem z dnia 4 listopada 2016 r. Przewodniczący Rady Miasta Piekary Śląskie odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 14 października 2016 r. W odpowiedzi przedstawił plan aktualizacji studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Piekary Śląskie oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W dniu 8 grudnia 2016 r. J. i I. B. wnieśli skargę na powyższą uchwałę Rady Miejskiej w Piekarach Śląskich z dnia 31 maja 2016 r. Uchwale zarzucili naruszenie art. 20 ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszającego ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, co zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały nr LIII/517/06 w części dotyczącej należącej do nich nieruchomości objętej jednostką strukturalną planu oznaczoną symbolem B.19RP. Ponadto na podstawie art. 20 p.p.s.a. wnieśli o zasądzenie od organu, który wydał zaskarżony akt, na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Powołali się przy tym na wyroki WSA w Gliwicach wydane odnośnie tego samego terenu w analogicznym stanie faktycznym.
W odpowiedzi na skargę reprezentowana przez radcę prawnego Gmina Piekary Śląskie wniosła o jej oddalenie w całości. Przyznała, że w obowiązującym w dacie podjęcie kwestionowanej uchwały studium teren działki skarżących nr 1 był przeznaczony pod zabudowę wielorodzinną wraz z infrastrukturą do realizacji przez Spółdzielnię "A" w Piekarach Śląskich. W następstwie uchwalenia skarżonego planu nie doszło jednak do naruszeń art. 20 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gdyż nie zmieniono faktycznego sposobu zagospodarowania tej działki. Stanowiła i stanowi ona bowiem niezabudowane użytki rolne i położona jest na terenie pozbawionym dróg publicznych i uzbrojenia terenu. Intencją Rady nie było wykluczenie tego terenu spod zabudowy, wzięto natomiast pod uwagę wielkość środków finansowych jaką Gmina musiałaby przeznaczyć na inwestycje związane z przystosowaniem tego terenu pod zabudowę mieszkaniową (uzbrojenie terenu).
Na rozprawie sądowej w dniu 22 marca 2017 r. skarżący sprecyzował skargę domagając się stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały w zakresie części działki skarżących, która nie jest położona na terenach zabudowy mieszkaniowej.
Rozpoznając skargę w tak sprecyzowanej treści Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Skarżący jako współwłaściciele działki nr 1 położonej w jednostce skarżonego planu o symbolu B.19RP i B 24 MN są legitymowani do wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego – w zakresie, jakim dotyczy przeznaczenia tej działki. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan taki jest aktem prawa miejscowego. Jego ustalenia są wiążące i obowiązujące na danym terenie, kształtując wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności (art. 6 ust. 1 ustawy). Uchwała dotyczy zatem interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym). Interes ten został przy tym niewątpliwie zaskarżoną uchwałą naruszony gdy zważy się, że zgodnie z jej treścią część działki skarżących została objęta strefą planu oznaczoną symbolem RP – jako teren rolny bez prawa zabudowy.
Spełnione zostały też przesłanki formalne skargi w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, zaś skarga została wniesiona w ustawowym terminie 30 dni od doręczenia odpowiedzi na to wezwanie.
Dokonując oceny zgodności zaskarżonej uchwały w zaskarżonym zakresie z prawem należy stwierdzić, że fakt opublikowania uchwały przez Wojewodę Śląskiego w żadnej mierze nie przesądza o legalności aktu, a jedynie stanowi warunek jego wejścia w życie. Badanie zgodności uchwały z prawem następuje na podstawie stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie jej podjęcia. Stąd też nieistotne jest, że w dniu 13 marca 2008 r. Rada Miasta w Piekarach Śląskich przystąpiła do zmiany studium, przyjętego uchwałą z dnia 28 września 2000 r.
Zapisy tego studium zachowały moc po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r., co wynika z treści art. 87 ust. 1 tej ustawy. Ustalenia studium są zaś wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Obowiązkiem organu wykonawczego gminy jest wykonanie m.in. analizy dotyczącej m.in. stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań planistycznych z ustaleniami studium przed podjęciem przez radę uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika z treści art. 14 ust. 5 tej ustawy.
W konsekwencji, sporządzenie projektu panu miejscowego następuje m.in. zgodnie z zapisami studium (art. 15 ust. 1 tej ustawy), zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 zd. 1 ustawy, plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium.
Z mocy art. 28 ust. 1 tej ustawy, naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, skutkuje nieważnością uchwały rady gminy w całości lub części. Kwestię zgodności zapisów planu co do przeznaczenia terenu z postanowieniami studium jako wiążącymi na etapie opracowania planu, należy przy tym niewątpliwie zaliczyć właśnie do zasad planistycznych.
Stąd też stwierdzenie przez sąd administracyjny tego faktu obliguje do wyeliminowania wadliwego aktu prawa miejscowego w drodze stwierdzenia jego nieważności w całości lub w części, niezależnie od upływu czasu od daty podjęcia uchwały (art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).
W konsekwencji w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części po upływie roku od jej podjęcia z powodu naruszenia art. 20 ust. 1 zd. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dotyczy to treści uchwały odnoszącej się do terenu położonego w Piekarach Śląskich objętego jednostką strukturalną planu o symbolu B19RP, stanowiącego część działki skarżących nr 1 arkusz mapy [...] oznaczonego w planie jako tereny rolne bez prawa zabudowy rolniczej.
Jest poza sporem, iż w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały teren ten objęty był postanowieniami studium, uchwalonego w 2000 r. w świetle którego był on przeznaczony pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w symbolu MW. Taki stan rzeczy bez zmiany zapisów studium uniemożliwiał przeznaczenie w planie miejscowym części działki skarżących pod tereny rolne bez prawa do zabudowy rolniczej. Stwierdzenie w treści zaskarżonej uchwały zgodności zapisów planu dla jednostki B19RP z ustaleniami studium, przyjętego w 2000 r. jest więc obiektywnie nieprawdziwe z uwagi na diametralnie różne przeznaczenie terenu w obydwu aktach.
Zgodność planu miejscowego z zapisami studium musi zaś istnieć w dacie podjęcia uchwały.
Z tych też względów kwestionowana uchwała w zaskarżonym zakresie, obejmującym część działki skarżących nr 1, nie mogła się ostać i podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności w części na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zbieżne w tym względzie stanowisko odnośnie tej samej jednostki strukturalnej (symbol B19RP) przedmiotowego planu tutejszy Sąd zajął przy tym już wcześniej m.in. w wyrokach z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 281/14 i z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1097/15.
O kosztach postępowania sądowego, obejmującego wpis sądowy w kwocie 300 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżących po myśli art. 200, art. 202 § 2, art. 205 § 1, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a.
Odnosząc się zaś do żądania zasądzenia na rzecz skarżących poniesionych przez nich wydatków w postaci opłat od wypisów i wyrysów z rejestru gruntów, studium i planu miejscowego dla ich działki należy stwierdzić, że nie stanowią one kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w rozumieniu art. 200 tej ustawy. Skarżący nie byli zobligowani do przedłożenia tych dokumentów na etapie postępowania sądowego. W szczególności, dokumenty nie zostały złożone na wezwanie Sądu, ani też nie stanowią dokumentów, których przedłożenie przez skarżących wynikałoby z przepisów prawa. Co więcej, skarżąca dokumenty te przedłożyła nie w postępowaniu sądowym, lecz na etapie wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, który nie stanowi postępowania sądowego.
ec