Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (PINB), orzekający w sprawie jako organ I instancji, umorzył w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie zgodności wybudowanego budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w K. z zatwierdzonym projektem budowlanym. W uzasadnieniu decyzji wskazał on, że pismem z dnia [...] (wpływ do urzędu w dniu [...]) inwestor – Przedsiębiorstwo Budowlane "[...]" S.A. zawiadomił Wydział Urbanistyki, Architektury i Budownictwa – Urzędu Miasta K. o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) właściwy organ mógł w terminie 14 dni zgłosić sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania, ponieważ zaś tego nie uczynił, tym samym automatycznie zaakceptował wszystkie zmiany wprowadzone w budynku podczas jego realizacji. Powyższe zdaniem PINB powoduje bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zgodności wybudowanego budynku z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Z decyzją tą nie zgodził się Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. domagając się jej uchylenia i nakazania inwestorowi Przedsiębiorstwu Budowlanemu "[...]" S.A. "wykonania budynku" przy ul. [...] zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zdaniem odwołującej się budynek posiada szereg wad i został wybudowany niezgodnie z warunkami technicznymi, Polskimi Normami oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w ustaleniach Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. Zaskarżoną decyzją Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 54 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w zasadzie powtórzył argumentację PINB.
Dodatkowo podał, że wszczęcie postępowania w sprawie odstępstw od projektu już po dokonaniu skutecznego zgłoszenia, poddałoby w wątpliwość instytucję dokonywania zgłoszeń jako "skutecznej formy dopuszczenia do użytkowania obiektów budowlanych". ŚWINB wskazał także, że wymienione w odwołaniu, a znajdujące się w aktach sprawy pismo Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej skierowane do PINB nie jest sprzeciwem w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i nie uprawniało właściwego organu do wydania w formie decyzji sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia obiektu do użytkowania. Wreszcie organ odwoławczy wyjaśnił, że strony konfliktu mają możliwość dochodzenia swoich roszczeń w trybie cywilnoprawnym.
W skardze do sądu administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. reprezentowana przez jej Przewodniczącą domagała się uchylenia decyzji ŚWINB oraz zasądzenia kosztów procesu. Zdaniem skarżącej ŚWINB swoją decyzją naruszył przepisy Prawa budowlanego, a w szczególności przepis art. 55 pkt 2 tej ustawy, poprzez dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, a ponadto część robót została wykonana z odstępstwami od zatwierdzonego projektu (co stwierdziła Państwowa Straż Pożarna) oraz z naruszeniem przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690). Do skargi dołączona została także "Ocena wstępna Zakładu Ekspertyz Projektów i Usług Technicznych" sporządzona już po wydaniu decyzji przez ŚWINB. Zgodnie z tą oceną w budynku przy ul. [...] w K. wadliwie została wykonana instalacja wentylacyjno-spalinowa, co "zagraża utratą zdrowia, a nawet życia użytkowników mieszkań".
W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że usunięcia wymienionych w niej wad i usterek skarżąca może domagać się wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie umowy między uczestnikami procesu inwestycyjnego oraz protokołu zdawczo – odbiorczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, bowiem Sąd stwierdził, że decyzja Ś. Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i z tego powodu nie mogą pozostawać w obiegu prawnym.
Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie toczyło się już po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), co nastąpiło z dniem [...]. Skoro więc wszczęcie postępowania w sprawie (data wpływu do organu pisma W. K. – właściciela lokalu w przedmiotowym budynku) nastąpiło po wejściu w życie ustawy nowelizującej, to w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z uwzględnieniem zmian wprowadzonych wskazanym aktem prawnym.
Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że zrealizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisu art. 51 Prawa budowlanego, którego ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego (art. 52 Prawa budowlanego) doprowadzenia go do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. Stosownie do art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 i 49 b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.
1. We wskazanym art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy jest mowa o prowadzeniu robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów zawiadomienie właściwego organu dokonane w trybie art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed nowelizacji) lub art. 54 (w aktualnym jej brzmieniu) oraz brak zgłoszenia przez właściwy organ w terminie określonym w tym przepisie sprzeciwu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od merytorycznego rozpoznania kwestii zgodności zrealizowanego obiektu budowlanego z udzielonym pozwoleniem na budowę bądź przepisami prawa. Dopiero w oparciu o poczynione w sprawie ustalenia dowodzące, że roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób nieistotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu i przepisów, w tym techniczno-budowlanych, bądź też zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym i przepisami – organ prowadzący postępowanie może je umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Dodatkowo wskazać należy, że skuteczne dokonanie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania zrealizowanego obiektu budowlanego zezwala na użytkowanie tego obiektu, ale nie rozstrzyga o zgodności jego wykonania z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz przepisami. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że także wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w sytuacji o jakiej mowa w art. 55 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc gdy przystąpienie do użytkowania ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, także nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania w trybie art. 51 tej ustawy w stosunku do robót wykonanych po wydaniu tej decyzji.
Uwadze Sądu nie umknęło także, że stosownie do brzmienia art. 7 ust. 4 wskazanej wyżej ustawy nowelizującej prawo budowlane organem właściwym do zgłoszenia sprzeciwu był obok Prezydenta Miasta K., także Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. W związku bowiem z dokonaniem zgłoszenia przez [...] S.A. w dniu [...] ostatni dzień 14 dniowego terminu o jakim była mowa w art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego (w jego ówczesnym brzmieniu) przypadał na dzień [...] kiedy to, jak już wyżej wskazano weszła w życie ustawa nowelizująca.
Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosuje się do powyższych wskazań Sądu. W przypadku stwierdzenia, iż sposób w jaki zostały wykonane roboty budowlane mieści się w hipotezach zawartych w przepisach art. 50 ust. 1 pkt 2 bądź 4 Prawa budowlanego, wydane w sprawie decyzje organ nadzoru budowlanego skieruje bądź to do właścicieli lokali gdy ustalone istotne odstępstwa będą dotyczyły poszczególnych lokali mieszkalnych, bądź też do wspólnoty mieszkaniowej w przypadku gdy odstępstwa te będą dotyczyły części wspólnych budynku.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 przywołanej ustawy.
su.