Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał M. W., jako właścicielce budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P. przy ul. [...], w związku z jego złym stanem technicznym m.in. rozebrać ścianę szczytową wykonaną w konstrukcji drewnianej i wykonać nową murowaną z cegły na zaprawie cementowo -wapiennej gr. 25 cm i wyprowadzić ponad pokrycie dachowe na wys. 30 cm, wykonać obróbki blacharskie, ścianę od strony zewnętrznej otynkować zaprawą cementowo - wapienną i pomalować farbą emulsyjną pod kolor elewacji w terminie do [...] r.
Jako podstawę wydania decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), wyjaśniając w uzasadnieniu, iż stosownie do przywołanego przepisu w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin ich wykonania.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli zarówno M. i J. W., jak i S. S. M. i J. W. w swoim odwołaniu wskazali m.in., iż w roku [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nałożył na S. S. obowiązek rozbiórki nieużytkowanej północnej części budynku przy ulicy [...] w P. S. S. rozbiórki dokonał wykonując ścianę szczytową z desek bez okna mimo, że uprzednio ściana była murowana i miała dwa okna. Podczas rozbiórki odwołujący pisemnie zgłosili usterki i wątpliwości co do wykonywanych prac PINB w P. Nałożono na nich obowiązek wykonania oceny stanu technicznego budynku wraz z zaleceniami konstrukcyjnymi, w celu jednoznacznego określenia uszkodzeń budynku po rozbiórce, z której to oceny jednoznacznie wynika, że nakaz w części dotyczącej rozbiórki ściany szczytowej z konstrukcji drewnianej i wykonanie nowej murowanej z cegły na zaprawie cementowo-wapniowej gr. 25 cm i wyprowadzenie ponad pokrycie dachowe na wys. 30 cm i wykonanie obróbki blacharskiej, od strony zewnętrznej otynkowanie ściany zaprawą cementowo-wapniową i pomalowanie farbą emulsyjną pod kolor elewacji powinno być nakazane S. S. jako prawnemu właścicielowi tej ściany, a nie małżonkom W. Rozpoznając wniesione odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. częściowo uchylił i zmienił decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy uchylił m.in. punkt zaskarżonej decyzji nakładający na M. W. obowiązek rozbiórki ściany szczytowej i orzekł w tej części obowiązek wymiany przedmiotowej ściany z konstrukcji drewnianej na murowaną z cegły o grubości 25 cm.
Na skutek wniesionej skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 532/09, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., iż organ odwoławczy rozpatrując wniesione odwołania wydał zaskarżoną decyzję bez należytego wyjaśnienia wszystkich faktycznych i prawnych aspektów sprawy. Nie rozważył bowiem, czy przedmiotowa ściana stanowi zakończenie części budynku należącego do M. W., czy też zwieńcza ona stanowiący nadal współwłasność jej i S. S. korytarz. Organ nie ustalił też, kto w istocie wykonał przedmiotową drewnianą ścianę szczytową i na jakiej podstawie owo wykonanie nastąpiło.
Sąd stwierdził, że przedłożone akta administracyjne nie zawierały pełnej dokumentacji odnoszącej się do rozbiórki przez S. S. północnej części budynku, w tym niejasnym w ocenie Sądu było, czy zawarty w aktach projekt rozbiórki, przewidujący wykonanie w kondygnacji strychu przedmiotowej ściany szczytowej konstrukcji drewnianej, stanowił ten właśnie projekt, który przywoływał w uzasadnieniu pozostającej w obrocie prawnym decyzji nr [...] nakazującej S. S. rozbiórkę organ pierwszej instancji. Zdaniem Sądu wyjaśnienie tej kwestii należało do kluczowych w sprawie. Jeśli bowiem orzekający w przedmiocie rozbiórki północnej części budynku organ zaakceptował projekt przewidujący wykonanie przez S. S., w trakcie nakazanej mu rozbiórki części budynku, ściany strychu konstrukcji drewnianej, to nie można było obecnie, przy nie zmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych, nakazać innym podmiotom wyburzenie tej samej ściany i wykonanie nowej.
Decyzja nakazująca S. S. rozbiórkę pozostaje bowiem nadal w obrocie prawnym, a tym samym, jeśli zakres prac obejmował wybudowanie drewnianej ściany, niedopuszczalnym byłoby wydanie rozstrzygnięcia z decyzją tą kolidującego.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie tego organu. W pierwszej kolejności organ wskazał, że M. W. zmarła w dniu [...] r., a spadek po niej nabyli J. W., D. W. i M. S. Rozpoznając merytorycznie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy, stosując się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku tut. Sądu z dnia 23 października 2009 r., ustalił stan własnościowy przedmiotowego budynku. Stwierdził, że stanowi on współwłasność J. W., D. W. i M. S.. Jakkolwiek niewielka część tego budynku położona jest na działce stanowiącej własność S.S., to jednak zgodnie z art. 151 k.c. i orzecznictwem Sądu Najwyższego przyjąć można, że budynek należy do gruntu, na którym znajduje się jego większa część.
Dalej organ stwierdził, że na mocy prawomocnej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r. (Nr [...]), zaakceptowano sposób prowadzenia robót rozbiórkowych opisany w projekcie J.G. Świadczy o tym fakt przywołania tego projektu w uzasadnieniu powołanej decyzji. W tej sytuacji, mając na uwadze związanie wyrokiem Sądu, uczynienie inwestorowi robót rozbiórkowych zarzutu z faktu prowadzenia tych robót zgodnie z zatwierdzonym projektem naruszałoby wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Organ wskazał ponadto, że przedmiotowej ściany nie dotyczy wymóg wykonania jej jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego z uwagi na zwolnienie, o którym mowa w § 213 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), a także z uwagi na fakt, że ściana ta nie jest zlokalizowana bezpośrednio przy granicy działek.
W skardze na powyższą decyzję J. W. i D. W. wnieśli o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili brak dokładnego wyjaśnienia aspektów faktycznych i prawnych sprawy oraz naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu podnieśli, że organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 23 października 2009 r. albowiem nie przeprowadził wyczerpującego postępowania celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Wskazali, że istotą postępowania winno być nakazanie S.S. rozebrania drewnianej ściany szczytowej i wykonania nowej – murowanej. Za sprzeczne uznano, że organ odwoławczy w swojej poprzedniej decyzji nakazał wymianę tej ściany, a obecnie od tego nakazu odstąpił. Organ odwołując się do projektu J.G. nie dokonał oceny, czy przewidziany w tym projekcie sposób prowadzenia robót rozbiórkowych był właściwy i zgodny z zasadami sztuki budowlanej i czy nie narusza interesu innych osób. Podważyli też rzetelność oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. skarżący podtrzymali skargę. Okazali fotografie obrazujące stan obiektu po rozbiórce jego części przez S. S. Z kolei S. S. wniósł o oddalenie skargi podając, że przed wykonaniem rozbiórki budynek również nie posiadał izolacji. Strony zgodnie oświadczyły, że nie toczy się żadne postępowanie sądowe w zakresie określenia granicy lub wykupu części nieruchomości zajętej przez budynek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając skargę Sąd badał zatem, czy zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa. Sąd badał również, czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu dawał organom podstawę do zastosowania odpowiednich przepisów prawa.
Badając zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem względnie stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa formalnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że w granicach kontrolowanej obecnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sprawy, doszło już wcześniej do wydania prawomocnego wyroku, który jest wiążący tak dla organów orzekających, jak i dla sądów. Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Z kolei zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powołane przepisy statuują więc zasadę związania orzeczeniami sądów administracyjnych.
Wskazać przyjdzie, że tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 532/09, w sposób wyraźny zawarł ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania, które zostały już powyżej przytoczone. Wbrew twierdzeniom skarżących organ odwoławczy zastosował się do tej oceny. W szczególności wskazać przyjdzie, że organ prawidłowo ustalił stan własności przedmiotowego budynku. Z uwagi na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia kwestia ta nie miała jednak istotnego znaczenia. Istotą bowiem sporu w niniejszej sprawie jest, czy w ogóle było możliwe nakazanie zastąpienia drewnianej ściany szczytowej ścianą murowaną w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
Przypomnieć zatem wypadnie, że w powołanym wyroku Sąd wyraził pogląd, iż jeżeli orzekający w przedmiocie rozbiórki północnej części budynku organ zaakceptował projekt przewidujący wykonanie w trakcie tej rozbiórki ściany strychu konstrukcji drewnianej, to nie można przy nie zmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych, nakazać wyburzenia tej samej ściany i wykonania nowej. Organ odwoławczy w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalił tę niewyjaśnioną wówczas okoliczność. Odwołał się bowiem do projektu J. G., który to projekt stanowił podstawę wydania decyzji nr [...] z dnia [...] r. nakazującej S. S. rozbiórkę części budynku. Zasadnie też ustalił, że zawarte w tym projekcie rozwiązanie odnośnie wykonania ściany szczytowej konstrukcji drewnianej (vide: pkt 5 lit. e, f projektu z dnia 30 czerwca 2005 r.) stanowiło wystarczającą przesłankę do uznania, że wynikające z tej decyzji obowiązki zostały wykonane w sposób prawidłowy.
Brak też było podstaw prawnych do nałożenia na S. S. obowiązku, którego domagali się skarżący. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na lokalizację przedmiotowego budynku, nie znajdą zastosowania przepisy warunków technicznych odnoszące się do ścian oddzielenia przeciwpożarowego.
Spór pomiędzy współwłaścicielami ma charakter sporu cywilnego, na co zwracały uwagę zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i projektant J. G. w swoich opracowaniach. Ewentualne zaspokojenie roszczeń skarżących winno więc nastąpić w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Mając powyższe na uwadze wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 105 k.p.a., jeżeli postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z kolei w postępowaniu odwoławczym, postępowanie pierwszej instancji umarza się w takiej sytuacji uchylając jednocześnie decyzję organu piierwszoinstancyjnego (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Brak przesłanek do zastosowania w kontrolowanym postępowaniu art. 66 Prawa budowlanego stanowił dostateczną przesłankę do stwierdzenia, iż postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że naruszenia art. 61 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego mogą dopuścić się jedynie właściciele lub zarządcy obiektu budowlanego, nie zaś organy nadzoru budowlanego. Organy nadzoru budowlanego dysponują natomiast przewidzianymi przepisami prawa instrumentami służącymi do zapobiegania tego rodzaju naruszeniom. W niniejszej sprawie takim instrumentem mogła być decyzja, o której mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Z naprowadzonych wyżej powodów nie wystąpiły jednak przesłanki do jej wydania.
Zauważyć też przyjdzie, że obowiązki, o których mowa w art. 61 Prawa budowlanego obciążają wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego, co oznacza, że w stosunku do przedmiotowego obiektu zobowiązanymi są również skarżący. Sąd nie dopatrzył się wadliwości oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. Oględziny te miały bowiem na celu ustalenie stanu faktycznego, nie zaś rozstrzyganie prawidłowości wykonania robót. W tej ostatniej kwestii oceny dokonuje organ nadzoru budowlanego w drodze wydania decyzji lub postanowienia.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, a zatem podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.