Uzasadnienie
Decyzją ostateczną z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając jako organ I instancji, nakazał W.K. wykonać usunięcie obiektu budowlanego-trzech kontenerów metalowych, położonego na działce nr [...] w Z. przy ul. [...] i użytkowanego jako budynek letniskowy w okresie letnim. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji, a wniesiona przez W. K. skarga została przez tut. Sąd oddalona wyrokiem z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 26/06.
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 101/08 oddalona została także skarga W.K. na postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji uznające zarzuty wobec wszczętego postępowania egzekucyjnego za bezzasadne.
W dniu [...] r. organ egzekucyjny wydał kolejny tytuł wykonawczy Nr [...] kierując obowiązek rozbiórki do przymusowego wykonania. W dniu tym zostało także wydane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W. K. wniósł zarzuty w sprawie wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie otrzymanego tytułu wykonawczego podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło już na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez PINB w Z. w dniu [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. odrzucił zarzuty jako bezzasadne. W uzasadnieniu wskazał, iż zarzut o wszczęciu drugiego postępowania egzekucyjnego, pomimo nie zakończenia postępowania egzekucyjnego opartego na tytule wykonawczym Nr [...] jest nieprawdziwy, bowiem [...]WINB w K. w dniu [...] r. postanowieniem nr [...] uchylił wspomniane powyżej postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność PINB w Z. miał pełne prawo wystawić nowy tytuł wykonawczy. Organ I instancji wywiódł także, że przepisy nie ustalają każdorazowej wysokości grzywny ani też jej dolnej granicy. Organy egzekucyjne mają zupełną swobodę w ustalaniu jej wysokości, byleby nie naruszyć górnych granic. Swoboda organu egzekucyjnego w ustaleniu wysokości grzywny powinna być ograniczona dyrektywami płynącymi z dwóch zasad postępowania egzekucyjnego: zasady celowości i zasady stosowania najłagodniejszego środka. W konsekwencji, zdaniem organu, wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia jest w tym przypadku uzasadniona i celowa.
W wyniku rozpoznania zażalenia W. K. podnoszącego, iż w uzasadnieniu postanowienia pierwszoinstancyjnego organ pomieszał kwestię zarzutów przeciwegzekucyjnych ze sprawą grzywny w celu przymuszenia oraz że wbrew twierdzeniom organu tytuł wykonawczy z [...]r. nadal pozostaje w obrocie prawnym albowiem uchyleniu uległo wówczas jedynie postanowienie w przedmiocie grzywny, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż po analizie akt sprawy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego. Zarzuty skarżącego co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie są bowiem zarzutami ujętymi w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym zarzuty zostały enumeratywnie wyszczególnione. Poza tym zobowiązany może wnieść zarzuty w terminie siedmiu dni od daty otrzymania tytułu wykonawczego albo odrębnego pouczenia w sprawie zgłoszenia zarzutów.
W przedmiotowej sprawie zobowiązany otrzyma! tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zarzutów w dniu [...] r. a zarzuty zobowiązany wniósł w dniu [...] r. a więc po upływie terminu 7 dni przysługującego do ich wniesienia, bez prośby o przywrócenia terminu.
Pismem z dnia [...]r. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na otrzymane postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że nieprawdziwe i pozbawione jakichkolwiek podstaw są zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego obecnie postanowienia ustalenia organu odwoławczego co do uchybienia przez niego terminu do wniesienia zarzutów. Gdyby bowiem rzeczywiście tak było, to wniesione zarzuty podlegałyby odrzucenia i niedopuszczalne byłoby merytoryczne ich rozpoznawanie ani przez organ egzekucyjny, ani przez organ odwoławczy. Wbrew jednak cytowanemu stanowisku organu odwoławczego, skarżony obecnie tytuł wykonawczy Nr [...]r. został doręczony wcześniej, t.j. w [...] r., a nie w dniu [...]r.
Natomiast zarzuty w sprawie wszczęcia i prowadzenia egzekucji na podstawie tego tytułu wykonawczego zostały wniesione (listem poleconym) w dniu [...]r., a nie w dniu [...]r. Pozbawione jakichkolwiek podstaw jest również stanowisko organu odwoławczego, że zarzuty skarżącego co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie są zarzutami ujętymi w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się nadto do zarzutów zawartych w zażaleniu, nie odniósł się również do faktu, iż postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie zostało już wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez organ egzekucyjny w dniu [...] r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które wskazał był w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga musiała zostać uwzględniona.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) jednym z obligatoryjnych elementów tytułu wykonawczego jest pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Strona, która uchybiła terminu do wniesienia zarzutu, może złożyć zarzut wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. Skutkiem niezłożenia takiego wniosku jest bezskuteczność zarzutu – organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrzenia zarzutu, a jeżeli pomimo uchybienia terminu zarzut rozpoznał, to organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutu, powinien uchylić postanowienie i umorzyć postępowanie w tym zakresie – por. wyrok NSA OZ w Katowicach z dnia 24 października 2000 r. I SA/Ka 712/99 – LEX nr 44897, por. też P. Przybysz: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Warszawa 2006, s. 120
W sprawie stanowiącej przedmiot obecnej kontroli sądowej organ odwoławczy przyjął jednak odmienny, stojący w niezgodzie z prawem, tok postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził bowiem, iż jego zdaniem skarżący wniósł zarzuty po upływie terminu do ich wniesienia, bez prośby o przywrócenie terminu. W ocenie organu W.K. otrzymał bowiem tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zarzutów w dniu [...] r. natomiast zarzuty wniósł dopiero w dniu [...] r. a więc po upływie przysługującego mu 7-dniowego terminu. Pomimo uznania, że skarżący nie wniósł zarzutów w terminie i nie złożył prośby o jego przywrócenie organ odwoławczy rozpoznał jednak zarzuty merytorycznie utrzymując w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. Zdaniem organu, podniesione zarzuty nie mieszczą się bowiem w zawartym w art. 33 u.p.e.a. wyliczeniu. Notabene podkreślenia wymaga, iż organ odwoławczy nie wskazał jakie zarzuty W. K. uznaje za wykraczające poza zawarte w art. 33 u.p.e.a. wyliczenie, w żaden sposób nie ustosunkował się też do zawartych w zarzutach twierdzeń skarżącego
W konsekwencji naruszające prawo postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. musi zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. W ramach ponownego przystąpienia do rozważenia zgłoszonych zarzutów organ winien zatem w pierwszej kolejności zbadać czy istotnie zarzuty zgłoszone zostały przez skarżącego z uchybieniem terminu albowiem poprawność wskazanych w postanowieniu dat skarżący kwestionuje (brak zwrotnego potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego uniemożliwia dokonanie w tej mierze jednoznacznej oceny przez Sąd). Jeśli w wyniku poczynionych ustaleń organ stwierdzi, że istotnie uchybienie to miało miejsce to winien uchylić postanowienie organu egzekucyjnego i umorzyć prowadzone w kwestii zarzutów postępowanie. Jeśli natomiast organ odwoławczy ustali, że skarżący wniósł zarzuty w terminie winien je merytorycznie rozpoznać, odnosząc się do ich istoty, w tym zwłaszcza do wskazania przez W. K., że po raz kolejny wydano wobec niego tytuł wykonawczy pomimo iż poprzedni nadal pozostaje w mocy.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a,