Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie procesowym, datowanym na dzień 16 sierpnia 2016 r., przy którym formularz został nadesłany, zawarł natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Stąd też uznano, że jego wniosek obejmuje przyznanie prawa pomocy w całości.
W druku formularza podał, że wspólnie z żoną i dwójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, a w skład majątku jego rodziny wchodzi również lokal mieszkalny o pow. 40 m2, stanowiący własność jego córki. W skład majątku rodziny strony wchodzą środki pieniężne (lokata) w wysokości 4.000 zł oraz samochód osobowy marki [...] z [...]r., o wartości około 6.000 zł. Skarżąca jest osobą bezrobotną, natomiast skarżący otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2700 zł netto miesięcznie. Dodatkowo rodzina otrzymuje wsparcie na jedno dziecko z programu 500+.
Wnioskodawca podał, że bieżące koszty utrzymania kształtują się na poziomie około 1400 zł miesięcznie, a w ich skład wchodzą: czynsz za mieszkanie (1000 zł), usługi telekomunikacyjne (około 200 zł), opłaty za energię elektryczną (około 200 zł).
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłała szereg dokumentów dotyczących jego dochodów oraz poziomu i struktury wydatków. Wynika z nich, ż ponosi on opłaty związane z utrzymaniem dwóch lokali mieszkalnych ((w C. oraz z W.), rachunki za energię elektryczną wynoszą 186,07 zł; rachunek za internet i TV kablową – 129 zł; opłaty za usługi telekomunikacyjne w lokalu w C. – 161 zł. Z zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę skarżącego wynika, że średnie wynagrodzenie za okres ostatnich trzech miesięcy wynosi 3219 zł netto miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony nie wniosek zasługuje na uwzględnienie albowiem sytuacja materialna wnioskodawcy rodzi zbyt wiele wątpliwości aby można było bezkrytycznie przyjąć, iż znajduje się on w położeniu uzasadniającym uwzględnienie złożonego przezeń wniosku.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, ze wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu jest bezzasadny, gdyż wnioskodawca w toku postępowania sądowego korzystał z usług takiego pełnomocnika - radcę prawnego K. C. – Z. Do Sądu nie dotarła żadna informacja na temat rozwiązania stosunku pełnomocnictwa, a jego zakres obejmuje również postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tego też względu oczekiwanie, że Skarb Państwa ze środków publicznych opłaci usługi fachowego pełnomocnika w sytuacji, w której skarżący samodzielnie korzystają z takich usług jest nieuzasadnione.
Abstrahując od powyższego zauważyć przyjdzie, że nie sposób uznać, iż sytuacja materialna rodziny wnioskodawcy jest ciężka w stopniu, uzasadniającym zwolnienie go od kosztów sądowych. Dla porządku wskazać należy, że wpis od skargi kasacyjnej wynosi w niniejszej sprawie 100 zł - § 3 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W zestawieniu z dochodami rodziny skarżącego – wynoszącymi 3719 zł miesięcznie nie jest to kwota, której wygospodarowanie zachwiałoby sytuacją materialną jego bliskich.
Co więcej, trudno uznać, że rodzina dysponująca zasobami pieniężnymi w wysokości 4.000 zł (lokata) powinna oczekiwać wsparcia ze strony Państwa i zwolnienia z daniny publicznoprawnej w sytuacji, w której sama jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego.
Na koniec wreszcie podnieść należy, że niejasny jest sposób wykorzystania lokalu mieszkalnego należącego do córki wnioskodawcy. Skoro bowiem twierdzi on, że wraz z nim prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe (mieszka), to powstaje pytanie w jaki sposób lokal ten jest wykorzystywany, czy czerpane są z niego pożytki np. w postaci czynszu z najmu (czego wszak niewyjaśniono), a jeśli nie, to jaki jest powód ponoszenia opłat telekomunikacyjnych związanych z tym lokalem.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.