Uzasadnienie
Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W odpowiedzi zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a w następstwie wezwania Sądu, wniosek ten złożyła w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z małżonkiem w lokalu mieszkalnym o pow. 37 m2, utrzymując się z emerytury własnej i renty małżonka, w łącznej wysokości 3460 zł brutto miesięcznie. Strona zadeklarowała, że wydatki na stałe opłaty przekraczają wysokość uzyskiwanego dochodu oraz że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.
Na wezwanie referendarza sądowego R. K. przedstawiła szereg dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, w oparciu o które ustalono, że rzeczywisty dochód uzyskiwanych przez skarżącą i jej małżonka wynosi 3503 zł, zaś udokumentowane, miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około 2700 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza informacji dotyczących stanu majątkowego skarżących pozwoliła stwierdzić, że złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy dotyczy nie tylko poziomu dochodów i wydatków, lecz obejmuje zarazem ustalenie, czy deklarowane przez stronę wydatki rzeczywiście służą jej do zaspokajania najpilniejszych potrzeb. Pamiętać bowiem trzeba, że koszty sądowe należą do danin o charakterze publicznoprawnym, co oznacza powszechny obowiązek ich ponoszenia. Prawo pomocy jest zaś w tym zakresie wyjątkiem i dopiero dostateczne uprawdopodobnienie, że strona nie ma możliwości zdobycia środków na pokrycie tych kosztów pozwala na ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku.
Ocena przedstawionych przez skarżącą dokumentów nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się w zasadzie tylko do wpisu od skargi, jest dla R. K. utrudnione.
Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że brak jest jakichkolwiek informacji na temat celu, na jaki zostały zaciągnięte pożyczki w kwocie 722 zł i 1470 zł. Trudno zaś bezkrytycznie założyć, że zobowiązania względem podmiotów prywatnych winny mieć pierwszeństwo przed należnościami publicznymi. Dalej wskazać przyjdzie, że uwzględniając wysokość wpisu trudno uznać, że dochód rodziny skarżącej nie pozwala jej na poniesienie tego rodzaju wydatku, zwłaszcza, że np. za korzystanie z usług platformy cyfrowej płaci większą, aniżeli wpis, kwotę.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 3 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.