Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 295/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej R. K. dotyczący przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt II OZ 908/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie.
W piśmie z dnia 26 października 2010 r. skarżąca zawarła wniosek o zmianę ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. We wniosku nadesłanym na żądanie Sądu, na urzędowym formularzu druku PPF skarżąca wskazała, że razem z mężem mieszka w mieszkaniu o powierzchni [...] m². Małżonkowie utrzymują się ze świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej wysokości [...] zł brutto. Skarżąca oświadczyła, że jej łączne wydatki wynoszą ok. [...] zł i składają się na nie opłaty za węgiel, drewno, czynsz, energię, gaz, RTV, telefon, lekarstwa, ubezpieczenie oraz zakup żywności stosownej do schorzeń skarżącej i jej męża. We wniosku skarżąca wskazała również, że ponosi wysokie koszty utrzymania zwierząt domowych, które pozostają pod jej opieką: psa i dwóch kotów, na koszty te składają się wyżywienie w wysokości [...] zł oraz leki i opieka weterynaryjna w wysokości [...] zł. Do wniosku skarżąca dołączyła rachunki na artykuły spożywcze oraz lekarstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić i zmienić postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Gdy chodzi o okoliczności faktyczne to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Zdaniem Sądu taka zmiana nie została przez skarżącą wykazana.
W postanowieniu objętym wnioskiem o zmianę Sąd oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie przedstawiła ona wiarygodnych informacji i dokumentów potwierdzających w sposób niewątpliwy, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawidłowość tego rozstrzygnięcia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu oddalającym zażalenie. Tymczasem również we wniosku o zmianę postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przedstawiła nowych dowodów, które pozwoliłyby obiektywnie stwierdzić, że zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zmianę wcześniejszego postanowienia.
Na marginesie należy wskazać, że prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź też ich środki są znacznie ograniczone tak, że uiszczenie należności publicznych wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznym dla siebie i rodziny. W tym kontekście trudno uznać za uzasadniony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji ponoszenia przez skarżącą tak wysokich kosztów utrzymania zwierząt domowych.
W konsekwencji brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 ustawy p.p.s.a. uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowo (w związku z treścią art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy).