Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. Spółdzielnia [...] w S., właściciel budynku mieszkalnego przy ul. [...], zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z wnioskiem o uznanie stanu technicznego obiektu za nieodpowiedni i wydanie zakazu jego użytkowania oraz nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Spółdzielnia wskazała, iż nie posiada środków na wykonanie w budynku koniecznych robót budowlanych natomiast Gmina warunkuje pomoc w załatwieniu lokali zastępczych od wydania przez PINB decyzji zakazującej dalszej eksploatacji budynku.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając jako organ I instancji, nakazał Spółdzielni [...] wyłączyć z użytkowania pomieszczenie-pokój zlokalizowane pod skosami dachu w lokalu nr [...] budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. do czasu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w protokole z okresowej kontroli obiektu przeprowadzonej w dniu [...] r. W uzasadnieniu organ wskazał, że stan techniczny pomieszczenia w lokalu nr [...] jest zły i w obecnym stanie nie nadaje się ono do użytkowania.
Od decyzji tej Spółdzielnia [...] wniosła odwołanie wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu strona podniosła, iż koniecznym jest uznanie stanu całego budynku za katastrofalny i nakazanie jego rozbiórki. Zakwestionowała też zakres i stopień przeprowadzonych oględzin. Wskazała nadto, iż właściciel nie ma obowiązku czynić na nieruchomości nakładów przewyższających uzyskiwane dochody. Zakres faktycznych prac jakie należało by ponieść przekracza kilkuletnie możliwości dochodowe budynku, które i tak w ocenie skarżącego znajdują się na granicy opłacalności.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie wyłączenia całego budynku z użytkowania i wystąpienia o pozwolenie na jego rozbiórkę kompetentny jest sam właściciel, czyli Spółdzielnia [...], zgodnie z własnym ustaleniem na temat stanu technicznego i opłacalności remontu. Organ nadzoru budowlanego może natomiast wydać taką decyzję jedynie po udokumentowaniu niezbędności takiego rozstrzygnięcia w trakcie przeprowadzonego postępowania. W tym celu odrębną decyzją nakazał skarżącemu przedłożenie ekspertyzy technicznej stanu budynku (decyzji tej przedłożone Sądowi akta sprawy nie zawierają). Natomiast z dokonanych oględzin budynku i z protokółu okresowej kontroli wynika konieczność dokonania niezwłocznie remontu budynku ze względu na bardzo zły stan niektórych części, a w szczególności dachu wraz z elementami przynależnymi. Nie przesądza to jednak o konieczności natychmiastowego wyłączenia budynku mieszkalnego z użytkowania, a zaskarżona decyzja dotyczy jedynie pomieszczenia w którym występuje zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców.
Pismem z dnia [...] r. Spółdzielnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 66 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i nie nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz nie wskazanie nieprawidłowości, jakie winny zostać przez skarżącego usunięte;
- naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 66 ust.2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie zakazu użytkowania lokalu nr [...], mieszczącego się w budynku nr [...] przy ul. [...] w S., podczas gdy zakazem użytkowanie winien zostać objęty cały budynek nr [...] przy ul. [...];
- naruszenia prawa procesowego, tj. przepisu art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.).
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które wskazał był w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego decyzję tę poprzedzającego wykazało, że są one dotknięte, po części z innych wprawdzie przyczyn niż podniesione w skardze, uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu obie decyzje wydane zostały bowiem z naruszeniem art. 107 k.p.a. a także art. 68 ustawy Prawo budowlane w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. obligatoryjną częścią składową każdej decyzji administracyjnej jest m.in. powołanie podstawy prawnej. Nadto, poza przypadkiem określonym w § 4 i 5 cytowanego artykułu, każda decyzja winna zawierać uzasadnienie składające się nie tylko z części faktycznej, ale i prawnej, obejmującej wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Wymogów powyższych, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy nie dochowały.
W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, iż jak wynika z części nagłówkowej decyzji pierwszoinstancyjnej nr [...] nakazującej Spółdzielni [...] wyłączyć z użytkowania pomieszczenie-pokój do czasu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w protokole z okresowej kontroli obiektu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał ją na podstawie przywołanych tam przepisów proceduralnych oraz art. 68 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Przywołany przepis art. 68 ustawy Prawo budowlane nie posiada jednak w ogóle podziału na ustępy, a nadto odnosi się jedynie do budynków bezpośrednio grożących zawaleniem co w niniejszej sprawie ani nie wynika z zawartych w aktach administracyjnych dokumentów, ani też okoliczności takiej organ I instancji nie powołuje w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. W wydanej na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane decyzji administracyjnej organ nadzoru budowlanego winien nadto obligatoryjnie zarządzić:
- umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,
- wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.
Decyzja nr [...] elementów takich nie posiada co sprawia, iż rzeczywista podstawa jej wydania jawi się dalece niejasno. W konsekwencji niemożliwą jest kontrola jej merytorycznej poprawności, zwłaszcza, że decyzja zawiera jedynie lakoniczne uzasadnienie faktyczne, nie zawiera natomiast jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego. Tą samą wadą dotknięta jest zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja wydana przez organ II instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w decyzji z dnia [...] r. nie tylko nie dostrzegł bowiem wad decyzji pierwszoinstancyjnej i bez jakiegokolwiek w tej mierze komentarza utrzymał kontrolowane rozstrzygnięcie w mocy, lecz wskazane wyżej wady wręcz powielił. Także bowiem organ II instancji jako materialną podstawę swego rozstrzygnięcia podał w części nagłówkowej art. 68 ust. 1 i 2 ustawy Prawo Budowlane, także i on w wydanym rozstrzygnięciu odniósł się jedynie do faktycznych okoliczności sprawy, całkowicie pomijając obowiązek zawarcia w decyzji także uzasadnienia prawnego. Do kwestii podstawy prawnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. organ II instancji odniósł się dopiero w odpowiedzi na skargę, a i wtedy nie w celu wskazania na jakiej podstawie kontrolowana przez niego decyzja pierwszoinstancyjna została wydana lecz jedynie wyjaśnienia dlaczego nie wydano jej na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane.
Reasumując stwierdzić należy, iż w konsekwencji wydania przez organ I instancji decyzji wskazującej nieistniejącą podstawę prawną (art. 68 ust. 1 i 2 ustawy) a także podjęcia rozstrzygnięcia treściowo nie odpowiadającego treści art. 68 ustawy i pozbawionego obligatoryjnego uzasadnienia prawnego organ II instancji zobligowany był do wyeliminowania decyzji tej z obrotu prawnego. Organ drogoinstancyjny nie uczynił tego jednak i wadliwą decyzję utrzymał w mocy co oznacza wadliwość także decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. W ramach ponownego postępowania organ nadzoru budowlanego winien wszechstronnie rozważyć całokształt sprawy i w zależności od oceny okoliczności faktycznych i przyjętego trybu postępowania wydać rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom poprawnie wskazanego jako podstawa prawna przepisu, należycie uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono na wniosek skarżącej na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a,