Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A. P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że nie posiada żadnego majątku, nie osiąga żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Pismem z dnia 1 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie dochodów rodziców wnioskodawcy oraz wydatków związanych z utrzymaniem się. W odpowiedzi skarżący nadesłała kopie rachunków za energię elektryczną, dostawy gazu oraz odbiór odpadów, a także oświadczenie jednego z rodziców potwierdzające fakt utrzymywania A. P. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Aby jednak oceny tej można było dokonać w sposób wszechstronny i rzetelny, koniecznym jest uzyskanie jak najpełniejszego obrazu sytuacji materialnej skarżącego, czemu służy zarówno treść druku formularza PPF jak i możliwość wezwania o tzw. dodatkowe dokumenty źródłowe.
W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku A. P. albowiem istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących jego sytuacji materialnej.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że brak jest jakichkolwiek informacji na temat powodów, dla których A. P. nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie pobiera z tego tytułu żadnych świadczeń przewidzianych w tego rodzaju sytuacjach.
Po wtóre skarżący nie podał nawet orientacyjnej kwoty dochodów swoich rodziców, co uniemożliwia jakąkolwiek ocenę, czy są oni wstanie udzielić mu wsparcia finansowego na potrzeby pokrycia kosztów postępowania sądowego. Skoro bowiem A. P. zamieszkuje wraz z nimi, będąc zarazem na ich utrzymaniu, to oczekiwać należy, że zgodnie z treścią druku formularza poda również wysokość dochodów tych osób, będących przecież jego domownikami.
Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.