Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. prowadził postępowanie w sprawie dotyczącej legalności dobudowanej od strony zachodniej części budynku handlowo- usługowo-magazynowego zlokalizowanego przy ul. [...] w C., na działkach o nr ewid. gruntów 1 i 2 obręb[...], stanowiącej zaplecze gospodarcze tego budynku wyposażone w urządzenia chłodnicze przeznaczone do jego obsługi. Dnia 13 marca 2018 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości gdzie ustalono, że na działce o nr 2 przy ul.[...], od zachodniej strony budynku handlowo-usługowo-magazynowego oznaczonego w ewidencji budynków numerami 863 i 865, będącego przedmiotem odrębnego postępowania, dobudowane zostało parterowe zamknięte pomieszczenie o wymiarach ok. 6,55 m X 3,40 m, z dachem jednospadowym, o nachyleniu połaci dachowej w kierunku zachodnim, nie posiadające otworów okiennych, z jednym otworem drzwiowym od strony południowej.
Dobudowana cześć obiektu wyposażona została w urządzenia chłodnicze, przeznaczone do obsługi istniejącej części handlowo-usługowo-magazynowej, obejmującej pomieszczenie ekspozycyjne i sprzedaży kwiatów oraz pomieszczenie chłodni. Na podstawie zdjęć lotniczych z lat 1971-2017, udostępnionych przez firmę A Sp. z o.o. z/s w T. przy ul. [...] na stronie www.retromapy.pl ustalono, że przedmiotowy budynek handlowo-usługowo-magazynowy rozbudowany został o ww. pomieszczenie pomiędzy 2011 a 2013 r.
Jak wynika z oświadczeń współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości E. i H. N. nie posiadają żadnej dokumentacji budowlanej- pozwoleń na budowę, zgłoszeń dokonywanych właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej czy też projektów budowlanych, dotyczących przedmiotowego budynku. W toku prowadzonego postępowania nie uzyskano również żadnej dokumentacji budowlanej z Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Urzędu Miasta C. - pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. Wydział Administracji Architektoniczno-Budowlanej UM C. poinformował PINB dla miasta C., że w rejestrach archiwalnych dokumentacji budowlanych od 1976 r. nie odnaleziono żadnego zapisu dotyczącego nieruchomości przy ul. [...]
W konsekwencji powyższych ustaleń organ decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał E. i H. N. rozbiórkę dobudowanej od strony zachodniej części budynku handlowo-usługowo-magazynowego zlokalizowanego przy ul. [...] w C., na działkach o nr ewid. gruntów 1 i 2 obręb [...], stanowiącej zaplecze gospodarcze tego budynku wyposażone w urządzenia chłodnicze przeznaczone do jego obsługi. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. Katalog wyłączeń z obowiązku uzyskania takiej decyzji w odniesieniu do budowy zawiera art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Stwierdził, że budowa budynków handlowo-usługowo-magazynowych, w tym zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego ich rozbudowa, nadbudowa i odbudowa, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Inwestorzy nie uzyskali takiego pozwolenia zatem inwestycja powyższa stanowi samowolę budowlaną, w przypadku której organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
W myśl przepisów art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego możliwa jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz - jeżeli budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie legalizacja samowoli nie była możliwa. Pomieszczenie, stanowiące zaplecze gospodarcze budynku handlowo-usługowo-magazynowego, dobudowane zostało od strony zachodniej na całej szerokości tego budynku tzn. północna i południowa ściana tego pomieszczenia wykonane zostały w licu z północną i południową ścianą budynku handlowo- usługowo-magazynowego. Tym samym szerokość dobudowanej części, jak i jej odległość od północnej i południowej granicy nieruchomości są takie same jak części istniejącej. Na podstawie mapy do celów projektowych, będącej w posiadaniu PINB dla miasta C., dotyczącej inwestycji na sąsiedniej nieruchomości przy ul.[...], ustalono, że istniejąca część obiektu, która uległa rozbudowie, usytuowana jest od północnej granicy nieruchomości w odległości ok. 0,50 m w części wschodniej i ok. 0,75 m w części zachodniej. W związku zatem z wcześniejszymi ustaleniami, dobudowane do niego od strony zachodniej pomieszczenie zaplecza gospodarczego usytuowane jest (ścianą bez okien i drzwi) w takiej samej odległości od tej granicy, tj. ok. 0,75 m. Zgodnie natomiast z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek ścianą bez okien i drzwi należy sytuować na działce budowlanej w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy tej działki.
Zaznaczyć należy, że nie znajduje tu zastosowania przepis § 12 ust. 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, mówiący o tym, że dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki budowlanej, lecz nie mniejszej niż 1,5 m na działce o szerokości 16 m lub mniejszej, gdyż dotyczy on wyłącznie zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, a poza tym działka, na której usytuowany jest rozpatrywany budynek handlowo-usługowo-magazynowy, ma szerokość ok. 17 m.
Na skutek odwołania właściciela nieruchomości sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W pełni zaakceptował zarówno ustalenia PINB dla miasta C. oraz wywiedzione przez niego skutki prawne.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli właściciele nieruchomości. Domagając się uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji, zasądzenia kosztów postępowania i wstrzymania wykonania decyzji zarzucili ŚWINB w Katowicach:
- - błędne założenie, że obiekt którego rozbiórkę nakazano jest budynkiem. Nie posiada on fundamentów, nie jest trwale związany z gruntem. Jego ściany zostały wykonane z drewna, następnie obłożone płytami gipsowymi i styropianem oraz pokryte cienkim tynkiem ze względów estetycznych. Ma oddzielnie wykonany dach z blachy nie stanowiący całości z dachem budynku, do którego przylega. Stanowi obudowę urządzenia technicznego chłodni,
- - przedmiot rozbiórki nie został wykonany w odległości 0,50 m ani 0,75 m od granicy północnej działki, ale w granicy tej działki. Granice ewidencyjne na mapie i przebieg granic w terenie odbiegają od siebie. Działki nr ewid. 1 i nr 2stanowią własność skarżących, łączą się i ich granice wschodnia oraz zachodnia są niewidoczne terenie.
Podnieśli, że wykonanie rozbiórki spowoduje trudne do odwrócenia skutki i uniemożliwi korzystanie z budynku handlowo - usługowo - magazynowego do prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżących, bo ekspozycja żywych kwiatów połączona z ich hurtową sprzedażą bez istnienia chłodni jest w praktyce niemożliwa. Kwiaty są sprowadzane nawet z odległych krajów i nie mogą być przechowywane w zbyt wysokiej temperaturze.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1313 – dalej "p.b.") organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
- 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
- 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu "jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych".
Wnioskując a contrario brak zgodności zamierzenia z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub innymi przepisami (w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem) wyklucza możliwość wszczęcia procedury legalizacyjnej. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany orzec nakaz rozbiórki.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Przede wszystkim (wbrew twierdzeniom skargi) przedmiot rozbiórki jest obiektem budowlanym – budynkiem. Tym ostatnim jest (art. 3 pkt 2 p.b.) jest obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Będący przedmiotem postępowania obiekt bez wątpienia posiada przegrody i dach. Został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Jest również trwale związany z gruntem, przy czym nie musi posiadać fundamentów. Jego konstrukcja nie pozwala go wreszcie zakwalifikować jako "obudowy".
Ustalono również, iż przedmiotowy obiekt został wzniesiony bez wymaganego prawem uzyskania pozwolenia na budowę. Stanowi zatem samowolę budowlaną.
Sposób lokalizacji obiektu budowlanego (odległość od granic nieruchomości) powoduje, że nie jest możliwe jego zalegalizowanie. Wynika to z faktu naruszenia § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tej okoliczności skarżący nie kwestionują.
Biorąc pod uwagę powyższe trafnie organy nadzoru budowlanego uznały, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 48 ust. 1 p.b. w związku z czym zasadne było orzeczenie rozbiórki.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.