Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w C. ze względu na to, iż nie został uiszczony wpis od skargi.
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata z urzędu.
W ustawowym terminie, skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną od postanowienia sądu odrzucającego skargę. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez adwokata M.D., zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a do skargi tej dołączony został druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumenty obrazujące sytuację materialną Wspólnoty. Wniosek ten potraktowano jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Następnie strona złożyła kolejny druk formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym poszerzyła zakres wniosku, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając wniosek, zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) na skutek wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, traci ono moc.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, sąd dokonuje oceny sytuacji materialnej strony wnioskującej o jego udzielenie mając na względzie nie tylko okoliczności powołane przez nią w druku formularza, lecz również te, które wynikają ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, tym bardziej, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym złożonym w toku postępowania. Biorąc to pod uwagę należy w pierwszej kolejności wskazać na to, iż stan majątkowy Wspólnoty był już wcześniej badany przez sąd. Postanowieniem Sądu z dnia 6 czerwca 2008 r. skarżąca została zwolniona z obowiązku uiszczania wpisu od skargi w części przekraczającej 250 zł. Kolejnym postanowieniem – z dnia 17 marca 2009 r. Sąd oddalił wniosek o zmianę uprzednio wydanego postanowienia (z dnia 6 czerwca 2008 r.), a orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt II OZ 414/09.
Przesłanką, od spełnienia której uzależnione jest przyznanie osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Tylko więc podmiot, który w sposób przekonujący wykaże, iż nie tylko nie posiada żadnych środków pieniężnych, ale również nie ma możliwości ich zdobycia może oczekiwać ewentualnego uwzględnienia wniosku w tym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie sytuacja materialna skarżącej Wspólnoty, pomimo istnienia zadłużenia nie może być uznana za ciężką na tyle, aby można było mówić o zaistnieniu przesłanek wskazanych w przywołanym wyżej przepisie. Wedle informacji zawartej w druku formularza, na rachunku bankowym Wspólnoty znajduje się kwota [...] zł. Wykazane przez stronę istnienie zadłużenia względem podmiotów prywatnych nie może jednakże stanowić argumentu za przyznaniem prawa pomocy zwłaszcza, że obecnie strona nie jest zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z postępowaniem kasacyjnym. Skarga kasacyjna wniesiona od postanowienia Sądu odrzucającego skargę z powodu nieuiszczenia wpisu jest bowiem wolna od opłaty sądowej (art. 220 § 4 P.p.s.a.). Strona skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że czyniła próby zdobycia środków pieniężnych, chociażby od współwłaścicieli nieruchomości tworzących wspólnotę mieszkaniową.
Nie można więc z całym przekonaniem stwierdzić, że jej sytuacja materialna jest na tyle zła, że uzasadniałaby przychylenie się do złożonego wniosku. Wniesienie skargi kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) czyni zaś zadość wymogowi zawartemu w art. 175 § 1 P.p.s.a., co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż odmowa uwzględnienia wniosku w tym zakresie nie oznacza pozbawienia strony prawa do sądu.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 260 tej ustawy.