Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 lipca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej budowy i zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w J., stanowiącej własność skarżącej A. T. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 2 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane i nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia do dnia 30 kwietnia 2017 r. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu oraz dokumentów, wymienionych w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy.
Postanowienie to wysłano skarżącej w dniu 4 stycznia 2017 r. wraz z pouczeniem, że nie służy od niego zażalenie, a strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
Pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, kwestionując błędne pouczenie, że środek taki nie przysługuje.
Jednakże zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy na podstawie art. 134 w zw z art. 144 kpa stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Organ II instancji wyjaśnił, że co prawda z dniem 1 stycznia 2017 r, na mocy ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255), znowelizowano m.in. brzmienie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego i wprowadzono możliwość wniesienia zażalenia na wydane na jego podstawie postanowienie, to jednak w dacie wydania postanowienia przez organ I instancji, obowiązywały przepisy dotychczasowe, które nie uprawniały do wniesienia środka zaskarżenia. Stąd też zażalenie uznał za niedopuszczalne.
W skardze do sądu administracyjnego A. T. domagała się uchylenia postanowienia organu odwoławczego oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżąca podniosła, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone jej pełnomocnikowi w dniu 9 stycznia 2017 r. Wówczas obowiązywał już znowelizowany art. 48 Prawa budowlanego, wprowadzający możliwość wniesienia zażalenia. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 2 ustawy zmieniającej jako normą intertemporalną, zmieniony art. 48 Prawa budowlanego ma zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy. Zatem w świetle art. 126 i art. 110 kpa, możliwość zaskarżenia postanowienia należy wiązać a datą doręczenia postanowienia, a nie wydania aktu. Stąd też wniesiony środek zaskarżenia był zasadny i winien powodować merytoryczną kontrolę postanowienia organu I instancji.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Trafnie podniosła skarżąca, że dla stwierdzenia dopuszczalności zażalenia na postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), miarodajny jest stan prawny z daty jego doręczenia stronie, a nie z daty wydania.
Z mocy normy intertemporalnej, zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255), przepis art. 48 ustawy – Prawo budowlane – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r., ma bowiem zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed tą datą. Jest poza sporem, że przed dniem 1 stycznia 2017 r. postępowanie nie zostało zaś zakończone. Powyższa norma intertemporalna nie pozwala zatem na wyprowadzenie wniosku, że dopuszczalność zażalenia na postanowienie zapadłe w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, należy wiązać z datą jego wydania. Taki wniosek byłby niezgodny z intencją ustawodawcy.
Co więcej, w niniejszej sprawie postanowienie organu I instancji zostało wprowadzone do obrotu prawnego dopiero w dniu 4 stycznia 2017 r. poprzez wysłanie stronom za pośrednictwem poczty. Zatem nie tylko doręczenie, ale i wprowadzenie do obrotu nastąpiło pod rządami znowelizowanego przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Z mocy art. 141 § 2 kpa, termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od daty doręczenia orzeczenia stronie, chyba że zostało ogłoszone ustnie, co nie dotyczy niniejszej sprawy.
Odmienna wykładnia art. 26 ust. 2 ustawy nowelizującej, byłaby oczywiście niekorzystna dla inwestora. Należy mieć bowiem na uwadze dotkliwe skutki postanowienia wstrzymującego roboty budowlane i nakładającego obowiązki.
Zatem już na tym etapie postępowania celowe jest poddanie kontroli instancyjnej działania organu nadzoru budowlanego I instancji, a następnie - kontroli sądowej.
Wiązanie skutków prawnych postanowienia organu I instancji z datą jego wydania, narusza zatem art. 26 ust. 2 ustawy zmieniającej.
Z tych względów zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa, jako wydane wskutek błędnej wykładni powyższego przepisu, podlegało uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w osobie adwokata w kwocie 480 zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, czyli łącznie w kwocie 597 zł, rozstrzygnięto na wniosek zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 1 cyt. ustawy oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit c rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.).
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy.
Po ponownym rozpoznaniu zażalenia skarżącej organ odwoławczy winien zatem poddać merytorycznej ocenie zasadność postanowienia organu I instancji.
mr