Uzasadnienie
Pismem z dnia [...]r. D. i A. N. zwrócili się z wnioskiem o wznowienie postępowania i uchylenie ostatecznej decyzji nr [...] Wójta Gminy T. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność J. P. W uzasadnieniu wnioskodawcy podnieśli, iż nie uczestniczyli w toczącym się postępowaniu podziałowym albowiem nie byli o jego wszczęciu powiadomieni.
Decyzją nr [...] z [...]r. Wójt Gminy T. odmówił wznowienia postępowania w sprawie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości podnosząc w uzasadnieniu, iż właścicielem działki nr [...] zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jest J. P., a nieruchomość ta nie jest obciążona żadnymi prawami na rzecz D. i A. N. Nie przysługują im zatem prawa strony uzasadniające ich udział w postępowaniu podziałowym.
Od decyzji organu I instancji D. i A. N. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wskazując, że ich zdaniem organ I instancji dopuścił się uchybień nie uznając skarżących za strony postępowania podziałowego. Nie uwzględnił bowiem znaczenia rowu melioracyjnego dla sąsiadujących nieruchomości, który to rów przebiega na nieruchomości będącej przedmiotem podziału.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podzielając pogląd, iż właściciele nieruchomości sąsiednich nie mogą być stronami postępowania podziałowego albowiem nie mają interesu prawnego w postępowaniu. Tym samym nie są oni legitymowani do złożenia wniosku o wznowienie tegoż postępowania podziałowego i wzruszenie decyzji zatwierdzającej projekt podziału.
W wyniku rozpoznania wniesionej przez D. i A. N. skargi na otrzymaną decyzję drugoinstancyjną wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004 sygn. akt IISA/Ka2944/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.
Pismem z dnia [...]r. D. N. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...]r. podnosząc, iż wskazana decyzja została wydana w wyniku rażącego naruszenia prawa albowiem skarżąca nie brała udziału w postępowaniu, którego przedmiotem był podział nieruchomości sąsiedniej należącej do J. P. Błędnie też uznano, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony albowiem posiada ona we współwłasności ¼ udziału w prawie współwłasności drogi, a wynikająca z podziału nieruchomości na małe działki zwiększona liczba osób przejeżdżających niewątpliwie ma wpływ na korzystanie z przysługującego jej prawa własności. D. N. podniosła też wadliwość samego planu podziału bowiem jej zdaniem wydzielone działki budowlane nie posiadają koniecznej do zakwalifikowania powierzchni [...] m2.
Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości będącej własności J. P. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż bezspornym w sprawie jest, że wyłącznym właścicielem nieruchomości podlegającej podziałowi w dacie orzekania o przedmiotowym podziale był J. P., a tym samym D. i A. N. jako właściciele nieruchomości sąsiedniej nie mogli być stronami postępowania podziałowego. Nadto organ drugoinstancyjny przywołał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2004 r. przesądzający kwestię braku statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy T. Pismem z dnia [...]r. D. N. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. W uzasadnieniu D. N. ponownie przytoczyła argumenty uprzednio podniesione, stwierdziła też, iż niedopuszczalnym jest że Kolegium w ogóle nie odniosło się do zasadniczych twierdzeń skargi, a skupiło jedynie na kwestii statusu strony.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło i skomentowało art. 157 § 3 k.p.a. który to przepis przewiduje odmowę wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji m.in. w sytuacji gdy żądanie złożył podmiot nie będący stroną w sprawie. Po raz kolejny Kolegium podniosło też, iż kwestia braku interesu prawnego po stronie wnioskodawczyni została już przesądzona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Pismem z dnia [...]r. D. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję organu II instancji. Skarga, pomimo wskazania w nagłówku D. N. jako strony skarżącej, podpisana została także przez A. N. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz orzeczenie co do meritum sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniesiono naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Skarga przywołuje nadto argumenty podnoszone już w trakcie postępowania dotyczące współwłasności drogi, dowodzi istnienia interesu prawnego z uwagi na to, że działka skarżących bezpośrednio przylega do gruntu dzielonego i tym samym podział może wpłynąć na jej wartość, a także podaje zarzuty co do wadliwości planu podziału.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
D. i A. N. wnieśli nadto dodatkowe pismo procesowe z dnia [...]r. wyjaśniające zarzuty co do samego planu podziału i wpływu podziału na dostęp do rowu melioracyjnego argumentując, iż decyzja podziałowa zmusza ich obecnie do budowy drugiego rowu. W dniu [...]r. D. N. wraz z kolejnym pismem procesowym dołączyła rozstrzygnięcia sądowe w sprawie udzielonego T. K. pozwolenia na budowę, kserokopię mapy dla celów projektowych oraz kserokopię decyzji Wójta Gminy T. o odmowie wznowienia postępowania. W dniu [...]r., bezpośrednio przed rozprawą przed tut. Sądem D. N. złożyła nadto w imieniu swoim i A. N. kolejne pismo procesowe, w którym skarżący podnoszą, iż za sprawą projektu podziału ich dom został zniszczony, teren jest stale dewastowany, brak jest melioracji, brak należytej drogi dojazdowej, a przejazd następuje przez rury nie zabezpieczonego gazociągu 3 metrowym zdewastowanym przejazdem.
W trakcie rozprawy skarżąca działając w imieniu własnym i jako pełnomocniczka A. N. wniosła i wywiodła jak w skardze domagając się uchylenia decyzji organu II instancji celem wyjaśnienia sprawy gazociągu i zażądania ekspertyzy co do jego bezpieczeństwa. Wniosła też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną jest przy tym każda strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (art. 28 k.p.a.). Wyraźnego podkreślenia wymaga w tym miejscu, że w rozumieniu art. 28 k.p.a. przymiot strony posiada jedynie osoba mająca interes prawny, nie zaś faktyczny. Odróżnić zatem należy sytuację, w której rozstrzygnięcie administracyjne wpływa na prawa lub obowiązki danej osoby, chronione lub wynikające z prawa materialnego (interes prawny) od sytuacji, w której dany podmiot z innych przyczyn jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej (interes faktyczny).
W konsekwencji organ rozpatrujący wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać czy wnioskodawca posiada legitymację prawną w rozumieniu art. 28 k.p.a. do występowania z takim wnioskiem, a w razie stwierdzenia, iż wnioskodawca legitymacji takowej nie posiada winien na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. wydać decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że D. N. nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości objętej podziałem albowiem właścicielem działki nr [...] zapisanej w księdze wieczystej nr [...] w Sądzie Rejonowym w T. G. był w dacie podziału jedynie J. P., a nieruchomość ta nie była obciążona żadnymi prawami na rzecz właścicieli nieruchomości sąsiedniej, D. i A. N. D. N. nie może zatem, kierując się wyłącznie faktycznym interesem, żądać stwierdzenia nieważności wydanej na podstawie art. 96 i 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości J. P. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na wniosek D. N., poprawnie, zdaniem Sądu, odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (art. 157 § 3 k.p.a.), bowiem wniosek nie pochodził od strony w sprawie.
Tut. Sąd w całej rozciągłości podziela w tej mierze pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, iż nie dysponujący żadnym prawem w stosunku do nieruchomości objętej podziałem właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością dzieloną nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Pogląd ten wielokrotnie akcentowany był w orzecznictwie sądowym, od lat utrwalony jest w doktrynie prawa i obecnie uważany jest za niekwestionowany (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 września 2003 r. I SA 2515/01, wyrok NSA w Warszawie z 7 lutego 2002 r. I SA 1710/00, wyrok NSA w Warszawie z 31 grudnia 2003 r. I SA 285/99, wyrok NSA z 28 stycznia 1997 r., S.A./GD 3467/95. O aktualności tego kierunku wykładni por. szerzej np. E. Mzyk /w:/ G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2005, s. 352).
Sąd podkreśla nadto, podobnie jak uczynił to organ II instancji, że kwestia braku interesu prawnego D. i A. N. w sprawie podziału należącej do J. P. nieruchomości została już przez tut. Sąd w przeszłości przesądzona, kiedy to prawomocnym obecnie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004 sygn. akt IISA/Ka2944/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżących na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie decyzji podziałowej z uwagi na brak przymiotu stron postępowania.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Jednocześnie Sąd wyjaśnia skarżącej, iż nie mógł przychylić się do jej zgłoszonego na rozprawie wniosku o zwrot kosztów postępowania albowiem w myśl art. 200 i 201 p.p.s.a. a contrario w razie oddalenia skargi skarżącemu zwrot ten nie przysługuje.