Uzasadnienie
Decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...], udzielono A. P. pozwolenia na rozbiórkę słupa stacji transformatorowej S750, usytuowanego na działce o nr ew. 1, położonej przy ul. [...] w S. Pismem z dnia 1 marca 2018 r. "A" S.A. w K. (dalej jako strona, skarżąca, Spółka) zwróciła się o udostępnienie przedmiotowej decyzji w związku z powzięciem w dniu 24 stycznia 2018 r. informacji o rozbiórce słupa stacji transformatorowej, który stanowi własność Spółki.
Pismem z dnia 21 maja 2018 r. Spółka złożyła, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.a., wniosek do Starosty [...] o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [...] r.
W treści wniosku podniesiono m.in., iż w wyniku złożenia nieprawdziwego oświadczenia przez stronę postępowania odnośnie przysługującego jej prawa własności do obiektu będącego przedmiotem rozbiórki, Spółka, będąca właścicielem stacji transformatorowej, bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że strona uchybiła terminowi na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w 148 § 1 k.p.a., tj. nie złożyła tego wniosku w terminie 1 miesiąca, od kiedy dowiedziała się o decyzji.
Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie, w którym zarzuciła m.in. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 147 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i odmowę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., pomimo wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek określonych w art. 145 k.p.a., zobowiązujących organ do wszczęcia postępowania z urzędu.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda Śląski utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. W treści uzasadnienia wskazano, że Skarżąca spółka o wydaniu decyzji dowiedziała się, jak sama wskazała w dniu 24 stycznia 2018 r. W takiej sytuacji - kierując się brzmieniem art. 148 § 2 k.p.a., zgodnie z którym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji - wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skarżącą w dniu 21 maja 2018 r. uznać należy za wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Od powyższego postanowienia strona wniosła skargę do WSA w Gliwicach, w którym zarzuciła naruszenie:
- - art. 147 w zw. z art. 145 § 1 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wznowienia z urzędu postępowania w sytuacji, w której jedyną przesłanką odmowy wznowienia postępowania był fakt niezachowania przez stronę skarżącą miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania bez jednoczesnej weryfikacji istnienia przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu,
- - art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W treści uzasadnienia podniesiono przede wszystkim, że strona nie kwestionuje złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, jednakże organ był w niniejszym przypadku zobowiązany do wznowienia postępowania z urzędu. Nadto wskazano, że brak działania organu naraża stronę oraz odbiorców energii elektrycznej na poniesienie nieodwracalnej szkody poprzez pozbawienie odbiorców energii elektrycznej. Zaakcentowano również, że Spółka z uwagi na poniesienie kosztów budowy urządzenia elektroenergetycznego jest jego właścicielem.
W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując twierdzenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Enumeratywny wykaz przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zawiera przede wszystkim art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z tą regulacją "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
- 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
- 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
- 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
- 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
- 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję,
- 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
- 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
- 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione".
Zgodnie natomiast z regulacją art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (par. 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 par. 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (par. 2).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżąca Spółka dowiedziała się o wydaniu kwestionowanej decyzji w dniu 24 stycznia 2018 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania został przez nią złożony w dniu 21 maja 2018 r., czyli niewątpliwie z uchybieniem wskazanego powyżej terminu.
Za chybiony należy uznać zarzut strony skarżącej, a odnoszący się do faktu braku inicjatywy organu odnośnie wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu. Słusznie zauważył organ II instancji, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, iż nie ma on obowiązku wszczynania postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie, celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Obowiązek wznowienia ma natomiast miejsce w razie znalezienia przyczyny wznowienia.
Należy również zgodzić się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1675/15, że w żadnym wypadku zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jeżeli by bowiem przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie z urzędu celem ustalenia, czy istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Obowiązek taki, jak słusznie wskazał organ II instancji, nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Na marginesie należy jednak podkreślić, iż wydanie decyzji umożliwiającej rozbiórkę obiektu budowlanego osobie, która nie posiada do tego obiektu tytułu prawnego należy uznać za rażące naruszenie prawa. Dlatego też organ, na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, powinien rozważyć podjęcie postępowania mającego na celu stwierdzenie nieważności wspomnianej wyżej decyzji.