Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nakazał W. C. rozbiórkę wiaty położonej w B. przy ulicy [...], o wymiarach ok. 8,7 x 30 m, zlokalizowanej w centralnej części działki nr 1, po północnej stronie budynku gastronomicznego (oznaczonej literą F na szkicu dołączonym do protokołu z dnia [...] r.) jako wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzję tę odebrał W. C. osobiście w dniu 25 stycznia 2012, a M. C. decyzję tę odebrała przez pełnomocnika w dniu 2 lutego 2012 r.
Pismem z dnia 13 lutego 2012 r., działający przez pełnomocnika W. C. złożył od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. naruszenie przepisów prawa materialnego – tj. art. 29-31oraz art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez bezzasadne nakazanie inwestorowi rozbiórkę wiaty i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zarzucił, że przedmiotowa decyzja jest nieuzasadniona i wydana została bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czyli z naruszeniem art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie skarżącego nie wyjaśniono, czy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, a organ nie zapoznał się z aktami sprawy karnej o popełnienie czynu z art. 90 Prawa budowlanego, gdzie złożone były wyjaśnienia świadków, świadczące, iż przedmiotowa wiata może być zwolniona z uzyskania pozwolenia na postawie art. 29 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie poczynił żadnych ustaleń w kwestii konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zwolnienia z tego obowiązku, zgodności tej wiaty z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym czy przepisami warunków technicznych. Warunkiem zastosowania przez organ administracji przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest stwierdzenie wystąpienia dwóch przesłanek, tj. rozpoczęcia budowy lub wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia oraz naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Pełnomocnika skarżącego w końcu dodał, iż nie wyjaśniono dlaczego organ nadzoru powiatowego wezwał odwołującego do uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił te rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu stwierdził, że przystępując do ewentualnego rozpatrzenia odwołania, organ w pierwszej kolejności podejmuje czynności sprawdzające, mające na celu zbadanie czy odwołanie jest dopuszczalne i czy został zachowany termin do jego wniesienia. W przypadku zaś niespełnienia któregoś z warunków powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania lub o uchybieniu terminu do jego wniesienia. W myśl art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Sposób liczenia terminów w postępowaniu administracyjnym określa art. 57 Kodeksu.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału, a szczególnie zwrotnego potwierdzenia odbioru, wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. została doręczona skarżącemu w dniu 25 stycznia 2012 r. (kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji dołączona do przedmiotowej decyzji), a zatem uwzględniając kodeksowe zasady obliczania terminów, termin dla wniesienia od niej odwołania upłynął w dniu 8 lutego 2012 r., podczas gdy przedmiotowe odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 13 lutego 2012 r. W związku z powyższym organ odwoławczy zmuszony był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia 2o kwietnia 2012 r., działający przez pełnomocnika W. C. złożył skargę na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 87 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...], a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29-31 oraz art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez bezzasadne nakazanie inwestorowi rozbiórki budynków zlokalizowanych w B. przy ulicy [...], wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż kwestionowane postanowienie nie ma uzasadnionych podstaw, gdyż po doręczeniu skarżącemu decyzji nakazującej rozbiórkę budynków i doręczeniu postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, złożył niezwłocznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując przyczyny niedotrzymania terminu. W odpowiedzi na te działania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a to stanowi rażące naruszenie art. 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie pełnomocnika skarżącego wydanie tego postanowienie przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie było przedwczesne i z tej przyczyny bezzasadne. Z ostrożności procesowej pełnomocnik skarżącego nadto podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zwracając szczególnie uwagę na fakt, iż ze złożonym po terminie odwołaniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wniosek ten został złożony dopiero w dniu 27 marca 2012 r., a zatem już po wydaniu przez organ i doręczeniu skarżącemu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Złożony wniosek rozpatrzony został odrębnym postanowieniem z dnia [...]r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ podniósł, że postępowanie przed organami administracji publicznej reguluje Kodeks postępowania administracyjnego, stąd organ zobowiązany był działać w oparciu o te przepisy.
Z kolei w zakresie zarzutu naruszenia art. 29-31 i art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego organ się nie wypowiadał, gdyż rozstrzygniecie organu odwoławczego nie było rozstrzygnięciem merytorycznym, a jedynie opartym na przepisach proceduralnych. W zaistniałej sytuacji organ nie mógł wydać rozstrzygnięcia opartego na podstawie przepisów prawa materialnego – czyli ustawy Prawo budowlane.
Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zawarte w niej zarzuty, podkreślając, że przed ewentualnym rozstrzygnięciem o uchybieniu terminu winien być rozpoznany wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Nadto po okazaniu zwrotnego potwierdzenia o odbiorze zaskarżonej decyzji, skarżący potwierdził, że prawdopodobnie pomylił się twierdząc, iż decyzję tę odebrała żona, gdyż podpis na potwierdzeniu jest jego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Nadto trzeba dodać, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod względem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., w którym stwierdzono, uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. Nr [...].
Wskazać trzeba, że warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia środka odwoławczego, jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego środka, następstwem czego jest ostateczność kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (...).O przysługującym stronie prawie i trybie zaskarżenia decyzji strona powinna być pouczona (art. 107 § 1wymienionego Kodeksu).
Mając na uwadze wskazaną powyżej regulację należy uznać, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. W kontrolowanej sprawie z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie budowy bez wymaganego pozwolenia obiektów budowlanych, w tym konkretnym przypadku wiaty, w centralnej części działki nr 1, decyzję z dnia [...]r. nakazującą inwestorowi W. C., rozbiórkę tej wiaty doręczono odrębnymi przesyłkami pocztowymi W. C. i M. C. Przesyłka adresowana do inwestora, zgodnie z jego wolą wyrażoną w protokole z przesłuchania strony z dnia 27 stycznia 2011 r., doręczona została W. C. na adres "B., ulica [...]", w dniu 25 stycznia 2012 r., co potwierdził on własnoręcznym podpisem. Przesyłkę do M. C. doręczono na adres "W., ulica [...]" w dniu 2 lutego 2012 r., a zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane zostało przez pełnomocnika do doręczeń.
Zostało zatem udokumentowane zwrotnym potwierdzeniem odbioru, że skarżący odebrał przedmiotową decyzję osobiście w dniu 25 stycznia 2012 r. (co zostało potwierdzone przez skarżącego na rozprawie), a zatem od tej właśnie daty rozpoczął bieg termin do wniesienia od decyzji odwołania. Stąd też organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, prawidłowo doręczonej w dniu 25 stycznia 2012 r., upływał w dniu 8 lutego 2012 r.
Uwzględniając fakt, iż odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...]z dnia [...]r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 stycznia 2012 r. napisane zostało w dniu 13 lutego 2012. i w tym dniu nadane zostało w placówce pocztowej, a wraz z nim nie został złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, należy uznać, iż organ odwoławczy orzekł zgodnie z przepisami prawa.
Wskazać przy tym trzeba, że Kodeks postępowania administracyjnego regulujący postępowanie przed organami administracji publicznej przewiduje przywrócenie uchybionego terminu do złożenia przewidzianego środka zaskarżenia, na warunkach określonych w art. 58 § 1.
Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Poza sporem pozostaje fakt, iż w chwili wniesienia odwołania od decyzji, pełnomocnik skarżącego nie złożył równocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Należy przyznać rację pełnomocnikowi skarżącego, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie może nastąpić przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, ale podkreślić przy tym trzeba, że może to nastąpić tylko pod warunkiem równoczesnego złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sytuacja taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie.
W dniu 13 lutego 2012 r. pełnomocnik skarżącego złożył tylko i wyłącznie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. W takich okolicznościach organ odwoławczy, w pierwszej kolejności przeprowadzający kontrolę terminowości złożenia środka zaskarżenia, wobec dostrzeżenia tego uchybienia musiał orzec jak w sentencji postanowienia.
Konsekwencją uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej jest bowiem postanowienie wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, mianowicie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania,, Prowadzenie postępowania odwoławczego w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez przywrócenie terminu do jego wniesienia, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 16 § 1 Kodeksu) – orzekanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
Sąd w niniejszej sprawie nie może odnieść się do merytorycznych zarzutów pełnomocnika skarżącego. Na zasadzie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz.270), związany jest granicami skargi, które w niniejszej sprawie wytycza ostateczne postanowienie organu odwoławczego wydane w trybie wymienionego powyżej art. 134 Kodeksu.
Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.