Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 roku, poz. 414 ze zm.) nałożył na R. C., prowadzącego firmę "A". karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonanie przewozu z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących – ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, oraz naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd. Powyższe naruszenia zostały ujawnione podczas kontroli drogowej [...]" o numerze rejestracyjnym [...] w K. przy ul. [...] w dniu [...] roku. Czynności kontrolne poprzedzone były obserwacją poprawności wykonywanego przewozu przez nieumundurowanych inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w K., którzy po zakupieniu biletów w miejscowości S. (przystanek "[...]") kontynuowali podróż do miejsca końcowego w K. przy ul. [...].
W toku czynności kontrolnych ustalono, że wykonywany był regularny przewóz osób w oparciu o zezwolenie nr [...] oraz rozkładem jazdy oraz licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w imieniu przedsiębiorcy R. C.. Wspomniany autobus był prowadzony przez kierowcę K.B.. Kontrola wykazała, że kierowca realizując kurs z [...] (wyjazd z K.) wysadził jedną z pasażerek na przystanku który nie został uwzględniony w rozkładzie jazdy, a mianowicie na przystanku "[...]" w K.. W toku kontroli pobrano także dane z pamięci tachografu cyfrowego kontrolowanego pojazdu a z ich analizy wynikało, że dane z urządzenia ostatni raz były pobierane [...] roku.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji R. C. wniósł o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania względem przedsiębiorcy. Twierdził, że organ I instancji naruszył art. 7, 8, 9, 107 § 3 kpa poprzez brak rzetelnego zbadania materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie wyjaśnień strony. Wnosił skarżący o ponowne przesłuchanie K.B. (kierowcy) na okoliczność przebiegu przesłuchania w dniu kontroli oraz przebiegu szkoleń przeprowadzonych przez pracodawcę. Zdaniem skarżącego nie miał on wpływu na naruszenie kierowcy, bowiem ten był przeszkolony (wiedział, że na przystanku "[...] r" nie powinien się zatrzymać) a w związku z tym odwołał się do art. 92c utd.
Organ II instancji – Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 kpt 1 kpa oraz art. 4 pkt 7, art. 18 ust. 1, art. 18 b ust. 1 pkt 3 i 7, art. 20 ust. 1, art. 20a ust.1, 92a ust. 1 i 2 utd oraz art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 roku i § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców... oraz lp. 2.2.3 i 6.3.12 załącznika nr 3 do utd.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał art. 4 pkt 7 utd (definicję przewozu regularnego) art. 18 ust. 1 utd z którego wynika, że wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia, którego załącznikiem jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a), art. 18b ust. 1 pkt 3 i 7 utd z którego wynika, że przy wykonywaniu przewozu regularnego pasażerów w krajowym transporcie drogowym wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się w tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy oraz zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art.
18. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr [...] przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB do rozporządzenia [...] zapewniają między innymi wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku reguluje częstotliwość pobierania danych z tachografów i kart kierowców oraz warunki przekazywania tych danych stanowiąc m.in. w § 4, że dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni a w § 3, że dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera, co najmniej raz na 90 dni, przy tym dane te mogą być pobierane częściej, jeżeli ich pobieranie zgodnie z art. 1 pkt 1 stwarzałyby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.
Zdaniem organu odwoławczego doszło w sprawie do naruszenia polegającego na wykonaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczącego ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków (3000 zł lp. 2.2.3 załącznik 3). Natomiast naruszenie w zakresie wczytywania danych urządzenia rejestrującego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł za każdy pojazd (lp. 6.3.12 załącznika nr 3).
Organ wreszcie stwierdził, podobnie jak organ I instancji, że w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 92c utd, bo to sprawą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących tak by przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego nie dochodziło do naruszeń utd. Artykuł 92a ust. 1 utd statuuje odpowiedzialność obiektywną. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Brak wpływu i niemożliwość przewidzenia naruszenia musi realnie istnieć, a pod pojęciem "zdarzenie i okoliczności nie do przewidzenia" trzeba rozumieć tylko takie zjawiska które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej (tu przytoczono wyrok WSA we Wrocławiu III SA/Wr 768/08).
Organ odniósł się także do wniosku obecnego skarżącego o ponowne przesłuchanie kierowcy K.B.. Nie przychylając się do tego wniosku organ podał, że okoliczności na które świadek został zgłoszony nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ ocenił także nałożenie kary w kwocie [...] zł za naruszenie opisane lp. 6.3.12, mimo że to naruszenie nie było kwestionowane przez skarżącego.
W skardze do WSA w Gliwicach R. C. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji ostatecznej zarzucił błędną wykładnię art. 92c utd poprzez założenie, że przedsiębiorca zapewniający dobrą organizację pracy, liczne szkolenia, kontakt telefoniczny z kierowcami mógł przewidzieć powstanie przedmiotowego naruszenia, a także naruszenie art. 107, 7, 8 kpa. Zdaniem skarżącego zachowanie kierowcy (wykonywanie przewozu regulaminowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu) cechowała samowola tego kierowcy, której skarżący nie mógł przewidzieć.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że w sprawie nie można zastosować art. 92c utd, bowiem niedopuszczalne jest przyjęcie, że skarżący nie odpowiada za naruszenie przepisów, których dopuścił się pracownik, gdyż na ich powstanie nie miał wpływu. Skarżący jako przedsiębiorca jest odpowiedzialny za działanie tej osoby i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Organ nie uznał także za zasadny zarzutu naruszenia art. 7 i 107 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem w ocenie Sądu – zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Bezsporne jest w sprawie, że w dniu kontroli to jest [...] roku, wykonywany był regularny przewóz osób w oparciu o zezwolenie nr [...] wraz z rozkładem jazdy oraz licencją nr 0050677 na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w imieniu przedsiębiorcy R. C.. Bezsporne jest także, że kierowca K.B. realizując kurs wysadził jedną z pasażerek na przystanku, który nie został uwzględniony w rozkładzie jazdy (przystanek w K. "[...]"). Skarżący nie kwestionował także kary za naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego za każdy pojazd to jest naruszenia określonego w załączniku nr 3 do ustawy lp. 6.3.12 na podstawie którego to naruszenia art. 92a ust. 1 utd nałożono karę w kwocie [...] zł. Zdaniem Sądu oznacza to, że karę w wysokości 500 zł skarżący uznał za słusznie nałożoną. Jednakże w zakresie tego naruszenia i nałożonej z tego tytułu kary Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu.
Zdaniem Sądu z przedstawionych Sądowi akt wynika, że podczas kontroli kontrolujący pobrali dane zapisane w tachografie cyfrowym kontrolowanego pojazdu, a analiza tych danych wykazała, iż ostatnie pobranie danych z tachografu miało miejsce [...] roku, czyli [...] dni przed dniem kontroli, zaś okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej co wynika z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 roku, nr 159, poz. 1128). Oznacza to, że kara pieniężna za naruszenia opisane pod lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do utd w wysokości [...] zł została nałożona zasadnie a jej podstawą jest art. 92a ust. 1.
Bezspornym jest także fakt, że kierowca K.B. wysadził jedną z pasażerek "jedynie z uprzejmości" na przystanku ([...] w K.), który nie został uwzględniony w rozkładzie jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych, a w tym zakresie skarżący w trakcie postępowania twierdził, że skoro zapewnił dobrą organizację pracy to nie mógł przewidzieć powstania przedmiotowego naruszenia i orzekł o zastosowaniu art. 92c ustawy utd.
Istotnie z protokołu kontroli z dnia [...] roku wynika, że kierujący K.B. wniósł do tego protokołu zastrzeżenie "Byłem przeszkolony przez przedsiębiorcę między innymi na okoliczność trasy przejazdu w wyznaczonych przystanków. Miałem zatrzymywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy", to na przewoźniku drogowym (art. 4 pkt 15 utd) wykonującym przewozy regularne ciąży obowiązek zatrzymania się na każdym przystanku, który został wskazany w rozkładzie jazdy podanym do publicznej wiadomości na tych przystankach. Należy także zgodzić się z organem odwoławczym, że przedsiębiorca, któremu zostało udzielone zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym odpowiada za wszystkie aspekty dotyczące działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu przewozów w ramach posiadanego zezwolenia, a więc zarówno za zmianę trasy kierowców, za zatrzymywanie się kierowców poza przystankami w miejscach nieprzeznaczonych do wsiadania i wysiadania pasażerów, za zatrzymywanie się kierowców na przystankach nie objętych rozkładem jazdy oraz za naruszanie przez kierowców – swoich pracowników w inny sposób obowiązującego rozkładu jazdy, nawet jeśli ich postępowanie było szlachetne.
Jedynie w przypadkach określonych w art. 20a ust. 1 utd możliwe jest odstępstwo od warunków określonych w zezwoleniu, a takich okoliczności w odniesieniu do ustalonych w trakcie kontroli naruszeń skarżący nie wskazał.
Sąd w całości podziela także stanowisko wyrażone w wyroku VI SA/Wa 477/09, a dotyczące art. 20a ust. 1 utd. Przyjęcie bowiem odmiennego stanowiska prowadziłoby do nadmiernie elastycznego traktowania ustalonego rozkładu jazdy. Tymczasem regularny przewóz osób z oczywistych względów winien mieć przede wszystkim na uwadze dyscyplinę wykonywania takich przewozów tak gdy idzie o godziny odjazdów i przyjazdów, jak też wyznaczonych przystanków. Profesjonalny przewoźnik – w ocenie składu orzekającego, może skutecznie bronić się twierdząc, że tego typu zdarzenia, którego dopuścił się kierujący, nie mógł przewidzieć, a w przedsiębiorstwie jest zachowana właściwa organizacja pracy. Jest bowiem sprawą przedsiębiorcy dobór współpracujących. Artykuł 92a ust. 1 utd stanowi o odpowiedzialności obiektywnej, a więc nie jest wystarczające wykazanie braku winy, lecz jest wymagane udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia naruszeniu prawa.
Natomiast z przesłuchania K.B. z dnia [...] roku wynika, że wysadzenie jednej z pasażerek na przystanku "[...] nie było podyktowane żadną sytuacją wyjątkową, a jedynie nastąpiło "z uprzejmości", przy czym K.B., wiedział że na tym przystanku nie mógł wykonywać wymiany pasażerów. Z zeznań złożonych w tym dniu wynika także, że został on przeszkolony przez skarżącego na okoliczność wykonywania przewozów zgodnie z rozkładem jazdy, z tym że na okoliczność odbytego szkolenia "nie podpisywałem żadnych dokumentów", jak i nie były mu znane konsekwencje wysadzania pasażerów poza miejscami wyznaczonymi w rozkładzie jazdy.
Zgodnie z art. 4 pkt 7 utd, przewóz regularny jest to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie utd i ustawie z dnia 15 listopada 1984 roku – Prawo przewozowe (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1173 ze zm.). Z kolei art. 18 ust. 1 utd przewiduje, że wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia w którym określa się w szczególności miejscowości, których znajdują się przystanki – przy przewozach regularnych osób (art. 20 ust. 1 utd). Przy wykonywaniu przewozu regularnego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy oraz zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w pozwoleniu o którym mowa w art. 18 (art. 18b ust. 1 pkt 3 i 7 utd). Warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów w szczególności awarii sieci, robót drogowych lub blokad drogowych (art. 20a ust. 1 utd),
W ocenie Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że kierowca zatrzymał się w miejscu nieokreślonym w rozkładzie jazdy, a tym samym naruszył warunki określone w zezwoleniu. Tym samym, kara pieniężna w wysokości [...] zł za to naruszenie została nałożona prawidłowo. Sąd podziela także stanowisko organów, że w sprawie nie miał zastosowania art. 92c utd, bowiem fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tej sytuacji bez znaczenia. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłaby w specyfikę nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać, a brak zastosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę. Trzeba też podkreślić, że to skarżący jako przedsiębiorca jest odpowiedzialny za działanie osób trzecich i ponosić z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Zdaniem Sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone zgodnie z regułami kpa, a w szczególności nie doszło w nim do naruszenia art. 7 i art. 8 kpa, sama zaś decyzja odpowiada art. 107 kpa.
Nie doszło także do naruszenia prawa, za nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wniosku o przesłuchanie kierującego K.B., bowiem okoliczności na które powołał się skarżący (zgłaszając ten wniosek) nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dodatkowo można wskazać na poświadczenie K.B. w protokole kontroli z dnia [...] roku i protokół z tego samego dnia przesłuchania świadka K.B..
Z tych wszystkich powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.).
im