Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A.D. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) z urzędu. W druku formularza zaznaczył, że nie posiada żadnego majątku, jest osobą bezdomną, nieposiadającą żadnych dochodów poza zasiłkami z pomocy społecznej.
Pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności wskazanych w druku formularza poprzez:
- - podanie, gdzie skarżący aktualnie mieszka i czy z tego tytułu ponosi jakiekolwiek wydatki związane z utrzymaniem się, tj. opłaty za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp.,
- - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu pomocy społecznej.
Wezwanie to zostało przesłane na adres wskazany przez skarżącego i pozostało bez odpowiedzi.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Aby jednak oceny tej można było dokonać w sposób wszechstronny i rzetelny, koniecznym jest uzyskanie jak najpełniejszego obrazu sytuacji materialnej skarżącego, czemu służy zarówno treść druku formularza PPF jak i możliwość wezwania o tzw. dodatkowe dokumenty źródłowe.
W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku A. D. albowiem nie wykazał on, aby jego sytuacja materialna wykluczała samodzielne pokrycie wydatków na fachowego pełnomocnika.
Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał ani gdzie mieszka, ani też czy ponosi z tego tytułu jakiekolwiek wydatki. Oczywiście, podał w druku formularza, że jest osobą bezdomną, ale to oświadczenie jak również kwestia wysokości wsparcia uzyskiwanego ze środków pomocy społecznej wymagało złożenia dodatkowych wyjaśnień. Skoro więc wyjaśnień takich nie złożono, to zarazem brak jest jednoznacznych podstaw do przyjęcia, że sytuacja materialna skarżącego jest wyjątkowo ciężka, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy.