Uzasadnienie
Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
W odpowiedzi na to wezwanie A. J. wniósł zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, domagając się zarazem (na druku urzędowego formularza) zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) z urzędu. Wnioskodawca wskazał, że w chwili obecnej ani on ani jego małżonka nie uzyskują żadnych dochodów, mieszkają we dwoje we wspólnym gospodarstwie domowym, a w skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 124 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 2, 27 ha. W druku formularza skarżący dokonał zestawienia wydatków, z którego wynika, że opłaty za energię elektryczną gaz, opał, dostawy wody, ubezpieczenie itp. kształtują się na poziomie około 700 zł. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca wyjaśnił, że pomocy materialnej udziela mu mieszkająca w Irlandii córka, która wraz z zięciem przekazuje mu środki na utrzymanie się (potwierdza to pisemne oświadczenie tych osób).
Skarżący nadesłał również kopie dokumentów obrazujących wydatki związane z utrzymaniem się, a ponadto wyjaśnił, że posiadana przezeń nieruchomość rolna nie jest obecnie użytkowana rolniczo (nie jest uprawiana).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Mając na względzie treść przywołanego przepisu oraz podane przez skarżących informacje, dotyczące ich stanu majątkowego, nie można uznać, że zaistniały podstawy do przyznania im prawa pomocy w całości.
Analizując sytuacje materialną rodziny skarżącego stwierdzić należy, że jest ona niewątpliwie trudna. Nie mnie jednak, mając na względzie bardzo surowe kryteria przyznawania prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie można przyjąć, że uzasadnione byłoby zarówno zwolnienie go do kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata (lub radcy prawnego) z urzędu.
Wnioskodawca zadeklarował, że nie uzyskuje żadnego dochodu, a wsparcia w pokrycie bieżących wydatków udziela mu rodzina córki mieszkająca w Irlandii. Jakkolwiek z żadnego z dokumentów nie wynika, jaki jest rozmiar tego wsparcia, to jednak przyjąć trzeba, że służy ono zaspokajaniu najpilniejszych potrzeb. Z tego też względu uznano, że nawet uiszczenie stosunkowo niewielkiej kwoty wpisu od skargi – 100 zł może być dla wnioskodawcy trudne. Na marginesie jedynie można zauważyć, że jest to zasadniczy wydatek, do poniesienia którego zobowiązana jest strona na obecnym etapie postępowania.
Ocena stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie ogranicza się jednak wyłącznie do jej dochodów. Pod uwagę bierze się również składniki majątku badając, czy ich rodzaj oraz przeznaczenie dają potencjalną możliwość zdobycia środków na pokrycie wydatków w postępowaniu sądowym. Trzeba bowiem pamiętać, że dopiero gdy strona wykaże, iż nie jest w stanie samodzielnie pokryć tych wydatków, możliwe jest ewentualne przyznanie jej prawa pomocy. Mając na względzie fakt, iż skarżący posiada nieruchomość rolną, która nie jest uprawiana, a więc nie przynosi pożytków naturalnych i nie jest wydzierżawiona – a więc nie przynosi pożytków cywilnych oraz dochodów z dopłat bezpośrednich ze środków wspólnotowych, nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że strona znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Posiadanie składnika majątku, który nie służy zaspokajaniu potrzeb materialnych i nie przynosi żadnego dochodu przeczy twierdzeniu o szczególnie ciężkim położeniu strony. Z tego też względu oddalono wniosek w pozostałym zakresie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.