Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W druku formularza nie podała żadnych informacji dotyczących jej stanu majątkowego ani dochodów. Skądinąd wiadomo, że źródłem dochodu skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto miesięcznie (vide znajdująca się w aktach sprawy kserokopia decyzji organu emerytalno – rentowego). Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał stronę do:
- - podania, czy w lokalu, w którym przebywa skarżąca zamieszkuje również jej córka. W przypadku odpowiedzi twierdzącej należy wskazać źródło i wysokość dochodów uzyskiwanych przez tę osobę. Ponadto należy nadesłać dokumenty obrazujące wysokość wydatków związanych z utrzymaniem tego lokalu, tj. wysokość czynszu, opłat za energię elektryczną, wodę itp.
W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia [...] r., wnioskodawczyni podkreśliła, że z otrzymywanego dochodu około [...] zł przeznacza na zakup niezbędnych lekarstw, zaś wskazana wyżej emerytura jest jej jedynym dochodem. Resztę wspomnianego świadczenia wnioskodawczyni przeznacza wyłącznie na zaspokojenie własnych potrzeb. Do wspomnianego pisma dołączono kserokopie dwóch faktur na zakup lekarstw.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy przedmiotem badania jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to tym samym, że ma on wykazać, iż nie dysponuje żadnymi środkami ani też możliwościami ich zdobycia. Trzeba zarazem stanowczo podkreślić, że treść przepisu art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy, który w druku wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób nie budzący zastrzeżeń winien udzielić wyczerpujących wyjaśnień co do stanu rodzinnego i majątkowego. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Ewentualne niejasności w opisanym wyżej zakresie mogą być wyjaśnione za pomocą dodatkowych dokumentów (art. 255 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie istnieją daleko idące wątpliwości odnośnie rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego strony, które nie zostały przez nią rozwiane. Konsekwencją tego jest odmowa przyznania prawa pomocy.
Zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i sądowego skarżąca wskazywała jako adres do doręczeń lokal mieszkalny przy ul. [...]m. [...] w S. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona odbierała kierowaną do niej korespondencję w tym lokalu, a doręczycie wskazywał ją jako dorosłego domownika. Ponadto wiadomo również, że pod tym adresem przebywa R.S. – córka skarżącej. Skarżąca uchyliła się od odpowiedzi na temat wysokości dochodów swojej córki, która mieszka razem z nią. Z treści wspomnianego już wyżej pisma procesowego z dnia [...]r. wynika, że strona nie ponosi żadnych kosztów związanych z zamieszkiwaniem w tym lokalu (opłaty czynszowe, płatności za media itp.). Stąd wniosek, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką. To z kolei oznacza, że była zobligowana do wskazania wysokości dochodu uzyskiwanego przez tę osobę.
Nie można bowiem zapominać o tym, że w myśl art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się. Tylko więc w sytuacji, gdyby dochód uzyskiwany przez córkę skarżącej uniemożliwiał udzielenie wsparcia materialnego stronie, uzasadnione byłoby rozważenie możliwości przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro zaś brak jest jakichkolwiek informacji na ten temat, to nie można obiektywnie stwierdzić, że w odniesieniu do skarżącej uzasadnione jest całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.