Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r. referendarz sądowy oddalił wniosek J. S. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący skorzystał z uprawnienia do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia i w ustawowym terminie wniósł sprzeciw. Tym samym, zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) postanowienie referendarza sądowego utraciło moc. W sprzeciwie strona zaznaczyła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na kryzys i związany z nim brak możliwości zapłacenia kosztów oraz fakt, iż składniki jego majątku (nieruchomości) są wywłaszczane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Prawo pomocy stanowi przywilej dla osób, których sytuacja materialna wyklucza samodzielne poniesienie kosztów w postępowaniu sądowym. W tego rodzaju przypadkach możliwe jest albo zwolnienie ich od kosztów sądowych (w całości lub w części) lub ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 3 P.p.s.a.) albo też zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Zwolnienie od kosztów sądowych może mieć miejsce wtedy, gdy strona dostatecznie uprawdopodobni, iż ich opłacenie mogłoby doprowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu swoim i jej rodziny (art. 256 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W ocenie Sądu informacje uzyskane w niniejszej sprawie nie pozwalają przyjąć, że poniesienie kosztów sądowych przekracza możliwości finansowe skarżącego.
W toku postępowania ustalono, że skarżący posiada zobowiązania pieniężne na łączną kwotę [...] zł. Ich spłata wymaga wydatkowania kwoty [...] zł rocznie. Nadesłane kserokopie rachunków wskazują, że łączny, roczny rachunek za energię elektryczną wynosi ponad [...] zł, rachunek za węgiel: [...] zł. Z oświadczenia zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] r., nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego wynika, że na paszę skarżący wydał w bieżącym roku kwotę [...] zł, na nasiona [...] zł, na paliwo [...] zł, na nawozy [...] zł, na środki ochrony roślin [...] zł, zaś pozostałe, nieudokumentowane wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego zamykają się w kwocie [...] zł. Wnioskodawca uzyskał w 2008 r. płatności bezpośrednie w łącznej kwocie [...] zł. (vide decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] r.). Wnioskodawca, we wspomnianym piśmie procesowym zadeklarował, że jego łączny, roczny dochód netto kształtuje się na poziomie [...] zł.
Ocena, czy strona jest w stanie ponieść wydatki związane z postępowaniem sądowym opiera się na porównaniu dwóch wartości. Z jednej strony bierze się pod uwagę wysokość jej dochodu, składniki majątku oraz sytuację rodzinną, z drugiej natomiast koszty, jakie będzie zobowiązana ponieść. W realiach rozpoznawanej sprawy zasadniczym wydatkiem jest wpis od skargi w kwocie 200 zł, ustalony w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zsumowanie wszystkich wydatków wskazanych przez skarżącego daje kwotę [...] zł w stosunku rocznym. W przeliczeniu miesięcznym jest to niemalże [...] zł. W tej sytuacji powstaje wątpliwość co do wysokości rzeczywistego dochodu miesięcznego strony, skoro zadeklarowano, iż miesięczny dochód to [...] zł netto miesięcznie.
Nawet jeżeli tak jest w istocie, strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła tej informacji. Na uwagę zasługuje, iż w sprzeciwie skarżący nie polemizuje z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego, a jedynie lakonicznie i ogólnikowo wskazuje, że zła sytuacja gospodarcza (kryzys) uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych. W konsekwencji należy przyjąć, że wskazane wyżej dane nie pozwalają na stwierdzenie, że sytuacja materialna J. S. czyni niemożliwym lub zbyt dolegliwym finansowo dla jego rodziny poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 tej ustawy.