Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem i osadnikiem bezodpływowym w P. przy ul. G. na działce nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż w trakcie postępowania wpłynęły uwagi właściciela nieruchomości sąsiedniej M. M. dotyczące lokalizacji projektowanego budynku w granicy działki oraz tarasu ziemnego w sąsiedztwie pasieki zlokalizowanej na jego działce. Rozpatrując ww. zastrzeżenia stwierdzono jednak, że szerokość działki nr [...] wynosi [...] m. Zgodnie natomiast z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bezpośrednio przy granicy działki jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2 ze względu na rozmiary działki.
Nadto inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy G., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...] r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz. [...] z dnia [...] r.
Od wydanej przez organ I instancji decyzji odwołanie wniósł M. M., wyrażając niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia albowiem zdaniem odwołującego nie uzgodniono z nim lokalizacji budynku w granicy z jego działką. Podniósł też, iż ściana oddzielenia przeciwpożarowego w istocie stanowi pełne ogrodzenie, a ze względu na swe rozmiary – wysokość [...] m zacieni jego działkę, zakwestionował także usytuowanie stanowiska do grillowania. Wskazał także, iż wymagająca głębokich wykopów budowa naruszy należący do niego obiekt oddalony od granicy o niecały [...] m.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył § 12 przywołanego wyżej rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przstrzennego. Wskazał, iż działka nr [...] leży na terenie o ustalonym przeznaczeniu podstawowym MU i częściowo UGD/MU - zabudowa mieszkaniowo-usługowa. Zgodnie z zasadami zabudowy i zagospodarowania terenu na danym obszarze dopuszcza się realizację budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego i wielorodzinnego (do 4 mieszkań w budynku), a także zagrodowego i gospodarczego. Według ustaleń planu możliwa jest zabudowa działek o szerokości mniejszej niż 18 m, zatem również działki inwestora o szerokości [...] m. Najistotniejszym ustaleniem planu w przedmiotowej sprawie jest, zdaniem organu, dopuszczenie w Rozdziale 2 § 8 pkt.3 ppkt.
8) sytuowania budynków w granicy działki lub w odległości od 0 do 3,0 m od granicy działki, pod warunkiem, iż zostaną zachowane obowiązujące przepisy odrębne czyli zgodnie z § 5 pkt. 1 - obowiązujące przepisy ustaw wraz z aktami wykonawczymi - tj. Prawo budowlane i warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, stanowiący akt prawa miejscowego, dopuszczając zabudowę jednorodzinną (wolnostojącą) na działkach o szerokości mniejszej niż 18 m "uznał" ich szerokość za wystarczającą, a tym samym usankcjonował zastosowanie przepisu § 12. ust. 3 pkt 2rozporządzenia, który pozwala na lokalizację obiektów bezpośrednio przy granicy.
Pismem z dnia [...] r. M. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, podnosząc w uzasadnieniu naruszenie § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu oraz naruszenie § 12 ust. 4 tegoż rozporządzenia poprzez jego nie zastosowanie. Skarżący wniósł też o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowieniem z dnia 13 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wniosek ten oddalił).
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż podtrzymuje argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu stanowiąca przedmiot zaskarżenia decyzja, a także poprzedzające ja rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wydane zostały bowiem z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl § 12 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zasadą jest niedopuszczalność zabudowy w granicy działki. Jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych (wprowadzających w tej mierze zaostrzone warunki) nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż:
- 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
- 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
W drodze wyjątku przepisy dopuszczają wprawdzie zbliżenie obiektu do granicy działki w stopniu większym niż przewidziane wyżej minimalne odległości jednak jedynie w ściśle unormowanych sytuacjach. W myśl bowiem ustępu 3 cytowanego paragrafu sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli:
- 1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
- 2) nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki.
Obie wskazane sytuacje mają charakter obiektywny, niezależny od woli stron bądź uznania organu. W pierwszym przypadku zbliżenie zabudowy do granicy dopuszczalne jest w sytuacji gdy wprost zezwala na to, bezwarunkowo bądź przewidując dodatkowe warunki, plan miejscowy. Wobec zatem milczenia planu zabudowa taka nie jest dopuszczalna, a zezwolenie na nią może zostać w planie uzależnione przez radę gminy od dodatkowych obostrzeń. Drugą sytuacją jest niemożność innej lokalizacji zabudowy z uwagi na zbyt małe wymiary działki. Także i ta okoliczność nie ma charakteru uznaniowego, a stwierdzenie przez organ jej istnienia i dopuszczenie tym samym odstępstwa od wymaganych w odległości uzależnione jest od ustalenia, że zmiana zamierzonej lokalizacji obiektu jest obiektywnie niemożliwa.
Przepisy przywołanego wyżej rozporządzenia traktują także o innych wyjątkowych sytuacjach, kiedy to w myśl § 12 ust. 4 z uwagi na zabudowę w granicy lub w jej pobliżu działki sąsiedniej możliwym jest sytuowanie obiektów w takiej samej odległości od drugiej strony granicy. Przywołany przepis nie odnosi się jednak do przedmiotowej sprawy z uwagi na brak tak usytuowanej zabudowy działki sąsiedniej. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych w sprawie nie zaszły również okoliczności określone w art. 9 ustawy Prawo budowlane przewidującym, jednak jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, możliwość ubiegania się przez organ o upoważnienie właściwego ministra na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
Odnosząc przytoczone wyżej, zawarte w § 12 ust. 3 rozporządzenia unormowania do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż w myśl § 8 ust. 3 pkt 8 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy G. z dnia [...] r. cyt. dopuszcza się sytuowanie budynków w granicy działki lub w odległości od 0 do 3,0 m od granicy działki, pod warunkiem, iż zostaną zachowane obowiązujące przepisy odrębne. W konsekwencji, wskutek nakazu zachowania przepisów odrębnych (w tym obowiązujących warunków technicznych) ustalenie to nie wprowadza żadnych odmienności w stosunku do przewidzianych w rozporządzeniu ograniczeń, a tym samym, analogicznie jak byłoby w razie braku w planie wskazanego ustalenia, zabudowa w granicy dopuszczalna jest wówczas gdy zachowanie odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie jest możliwe ze względu na rozmiary działki.
Analiza planu zagospodarowania działki sprawia, iż co do zasady Sąd podziela przekonanie orzekających w sprawie organów, że budynek jako taki, wymagający otworów okiennych i drzwiowych, a także możliwości podjazdu, istotnie nie mógłby zostać na działce usytuowany z zachowaniem z wszystkich stron wymogów co do odległości. Stanowisko to dotyczy jednak jedynie budynku, nie zaś ściany przeciwpożarowej na odcinku poza ścianą budynku, w żadnej mierze nie dotyczy też tarasu. Podkreślenia wymaga bowiem, iż zawarte w § 12 ust. 3 rozporządzenia zezwolenie na zabudowę w odległości 1,5 m od granicy bądź wręcz w granicy odnosi się zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu tylko i wyłącznie do sytuowania ściany budynku. Nie obejmuje natomiast tarasu, wobec którego rozporządzenie, w przypadku budynku zwróconego w stronę granicy ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych, wprowadza wymóg zachowania co najmniej odległości 1,7 m od granicy (§ 12 ust. 5 – "Okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1, o więcej niż 0,8 m, natomiast części budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy - o więcej niż 1,3 m".), czy też ściany przeciwpożarowej na odcinku poza budynkiem.
W konsekwencji zarówno decyzję zaskarżoną, jak też poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uznać należy za wadliwą, naruszającą zarówno przepisy techniczno-budowlane (§ 12 rozporządzenia) jak też ustalenia planu miejscowego nakazującego przepisy odrębne w odniesieniu do zabudowy w granicy w pełni respektować. Podjęte przez organy rozstrzygnięcia dopuściły bowiem do inwestycji, której część pozostaje w sprzeczności z obowiązującym prawem.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ architektoniczno-budowlany jeszcze raz rozważy wniosek inwestora o udzielenie mu pozwolenia na budowę z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono, na wniosek skarżącego, na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.