Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 czerwca 2022 r. Miasto R. wniosła skargę na akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, wskazany w rubrum niniejszego postanowienia, który dotyczy stwierdzenia właściwości miejscowej w sprawie opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd bada, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, a więc czy jest dopuszczalna. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 2a oraz § 3, art. 4 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na akt Kolegium z dnia 29 kwietnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia właściwości miejscowej w sprawie ponoszenia wydatków na utrzymanie dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej, wydanego w oparciu o przepis art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. Zauważyć należy, że akty takie nie zostały objęte zakresem kontroli sądów administracyjnych. Są to czynności wewnętrzne organów administracji publicznej, wymykające się spod kontroli za pomocą środków zaskarżenia służących na drodze administracyjnej i na drodze sądowej.
W związku z tym nie może być taki akt zaliczony do katalogu aktów wydawanych przez organy administracji publicznej, które mogą podlegać zaskarżeniu w ramach skargi do sądu administracyjnego. Kwestia ta nie budzi zresztą wątpliwości w orzecznictwie (por. m.in. postanowienia: WSA w Warszawie z dnia 31 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2046/18; WSA w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Po 237/19; WSA w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 814/19; WSA w Olsztynie z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 441/19).
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Odnosząc się natomiast do wniosku strony skarżącej o rozważenie przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, to przypomnieć przyjdzie, że stosownie do treści art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że wyłącznie wątpliwości sądu mogą uzasadniać przedstawienie pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności aktu normatywnego. Warunkiem wystąpienia przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie przywołanego przepisu jest po pierwsze - wątpliwość powstała co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie - by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1426/14). W ocenie Sądu takie warunki w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zaznaczyć jednak przyjdzie w tym miejscu, że stronie skarżącej, z udziałem jej organu stanowiącego, przysługuje samodzielnie inicjatywa do wystąpienia z wnioskiem o zbadanie konstytucyjności inkryminowanych przez nią przepisów (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji RP).
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl