Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] listopada 2010r., którą organ uznał świadczenia rodzinne wypłacone M.Ł. w okresie od [...] lutego 2007r. do [...] sierpnia 2007r. za świadczenia nienależnie pobrane oraz wezwał stronę do ich zwrotu wraz z odsetkami do dnia zapłaty. Decyzja organu odwoławczego została doręczona mężowi M.Ł. W.Ł. w dniu 9 września 2011r. Pismem z dnia [...] września 2011r. M.Ł. zwróciła się do SKO o przesłanie kopii "postanowienia" Kolegium z dnia [...] sierpnia 2011r. oraz o "przywrócenie terminu do odwołania". Wniosek swój uzasadniła tym, że dokumenty otrzymał jej mąż zamieszkały w Polsce i wysłał je na jej adres w [...]. Pomimo znacznego upływu czasu (2 tygodnie) przesyłka nie dotarła do skarżącej. Wobec braku czasu na poszukiwanie przesyłki w drodze reklamacji i zamiaru złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca wniosła o przesłanie kopii orzeczenia Kolegium.
Pismem z dnia [...] października 2011r. Kolegium uznało, że pierwsze doręczenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2011r. było skuteczne, w związku z czym odmówiło skarżącej ponownego przesłania wskazanej decyzji.
W dniu 8 grudnia 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęło pismo M.Ł. zatytułowane "skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego", w którym zawarła zarzuty zarówno pod adresem pisma Kolegium z dnia [...] października 2011r., które określiła jako postanowienie, jak i decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2011r.
W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie zarówno skargi na decyzję jako wniesionej po upływie terminu 30 dni od daty jej doręczenia, jak i skargi na pismo z dnia [...] października 2011 r. z uwagi na to, iż zdaniem Kolegium nie mieści się ono w katalogu aktów i czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Pismem sądowym z dnia 9 stycznia 2012r. M.Ł. została wezwana do podania w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wezwania, czy ma obecne miejsce zamieszkania w Polsce czy za granicą. W razie wskazania, że skarżąca ma miejsce zamieszkania za granicą, została wezwana do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, pod rygorom odrzucenia skargi. Tym samym pismem, wobec niejednoznacznej treści skargi, skarżąca została wezwana do sprecyzowania w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wezwania, czy pismo zatytułowane "skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...)" stanowi wyłącznie skargę na pismo Kolegium z dnia [...] października 2011r., czy stanowi również skargę na decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2011r., pod rygorem przyjęcia, że przedmiot skargi, zgodnie z jej brzmieniem, stanowi wyłącznie pismo SKO z dnia [...] października 2011r.
Ponadto w przypadku podania, iż skarga dotyczy również decyzji SKO z [...] sierpnia 2011r. skarżąca została wezwana do podania w powyższym terminie, czy w skardze zawarty jest również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi do Sądu. Jeżeli tak, to skarżąca zobowiązana jest wykazać, że zachowała termin 7 dni na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Sądu, tj. wskazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi, a także do uprawdopodobnienia, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała do Sądu pismo z dnia [...] lutego 2012r., w którym ustanowiła pełnomocnikiem do doręczeń swojego męża W.Ł., zamieszkałego pod adresem [...], a ponadto podała, że jej pismo z dnia [...] listopada 2011r. stanowi skargę na pismo SKO z dnia [...] października 2011r., a także na decyzję Kolegium z [...] sierpnia 2011r. Wskazała też, że zrobiła wszystko co było możliwe, by dochować wymaganych terminów. Wobec tego, że w ciągu 10 dni nie dotarła do niej przesyłka nadana przez jej męża zawierająca "postanowienie [...] z dnia [...].08.2011r.", podjęła działania mające na celu uzyskanie kopii "postanowienia" i przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Sądu, tj. zwróciła się do Kolegium z prośbą o kopię dokumentu i przywrócenie terminu, która to prośba została załatwiona odmownie.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012r., sygn. akt II SA/Go 916/11, Sąd odrzucił skargę M.Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kopii z akt sprawy
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu.
W świetle ugruntowanego orzecznictwa administracyjnego przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Innymi słowy nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Ponadto dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 20 października 2009r., sygn. akt I OZ 971/09; postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012r., sygn. akt I OZ 117/12; postanowienie NSA z dnia 30 grudnia 2008r., sygn. akt I OZ 925/08).
W niniejszej sprawie nie można uznać, że skarżąca M.Ł. uchybiła terminowi do złożenia skargi na decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] bez własnej winy.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że rzeczona decyzja została przesłana przez organ na adres [...], na który to adres była wysyłana wszelka korespondencja kierowana do skarżącej i którego skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania administracyjnego. Decyzja została odebrana przez dorosłego domownika – męża skarżącej W.Ł. – w dniu 9 września 2011r. W świetle art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, doręczenie decyzji w dniu 9 września 2011r. należy uznać za skuteczne.
Zatem od dnia następnego rozpoczął bieg przewidziany w art. 53 p.p.s.a., 30-dniowy termin, w którym skarżąca uprawniona była do wniesienia skargi do Sądu. Zagubienie przez pocztę przesyłki, którą W.Ł. przesłał skarżącej decyzję na adres w Anglii oraz wystąpienie przez skarżącą do SKO z wnioskiem o przesłanie jej kserokopii nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. Przy obecnych możliwościach komunikacyjnych (telefon, Internet, faks itp.) skarżąca mogła z łatwością zapoznać się z treścią decyzji Kolegium z [...] sierpnia 2011r. i w razie niezadowolenia z rozstrzygnięcia złożyć skargę do Sądu w przewidzianym ustawą terminie. W sprawie nie nastąpiło żadne nadzwyczajne, nagłe i nieprzewidziane wydarzenie, które mogłoby zostać uznane za uzasadniające przyjęcie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Nawet gdyby przyjąć, że okoliczność zagubienia wskazanej przesyłki mogłaby zostać rozważona przez Sądu przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, to i tak skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt. W aktach sprawy brak jest bowiem dowodów na podejmowanie przez nią jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia losów przedmiotowej przesyłki.
W konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.