Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] października 2013 r. nr [...], w której organ ten, działając na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w obrębie [...] nr [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność M.O.. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło na wniosek Operatora G S.A. i polega na czasowym (na 6 miesięcy) zajęciu pasa gruntu o szerokości 20 m i długości ok. 315 m celem wykonania prac budowlanych koniecznych do przeprowadzenia gazociągu, stałym zajęciu nieruchomości w okresie eksploatacji gazociągu, szacowanym na ok. 50 lat, a także obowiązku udostępnienia nieruchomości w okresie eksploatacji gazociągu celem wykonywania czynności związanych z konserwacją (raz w roku) oraz usuwaniem awarii. Decyzje obydwu instancji doręczono wnioskodawcy oraz M.O..
Z akt sprawy wynika, że M.O. nabył własność wskazanej wyżej nieruchomości dnia [...] grudnia 1995 r. w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego, będąc wówczas kawalerem. Okoliczność tę potwierdza treść księgi wieczystej nr [...], w której jako wyłączny właściciel działki nr [...] figuruje M.O..
Na powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2014 r. M.O. oraz jego małżonka M.O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucili pozorność negocjacji, wywieranie na nich presji przez wnioskodawcę celem zawarcia porozumienia oraz ustalenie kwoty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu w zbyt niskiej wysokości.
Niniejsze uzasadnienie sporządzone z urzędu dotyczy wyłącznie postanowienia o odrzuceniu skargi M.O. zawartego pkt I wyroku (art. 163 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Merytoryczne przyczyny oddalenia skargi M.O. dotyczące przedmiotu (pkt II wyroku) nie są niżej omówione, gdyż w tym zakresie uzasadnienie sporządza się wyłącznie na wniosek strony (art. 141 § 2 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić – co do zasady – podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997 Nr 2 poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83).
Wprawdzie oba te orzeczenia wydane zostały na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), niemniej zachowały aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Aktualna regulacja nie zrywa bowiem łączności między definicją strony postępowania administracyjnego a definicją uprawnionego do wniesienia skargi. Wynika to z faktu, że o możliwości żądania wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym.
W postępowaniu administracyjnym interes prawny musi być wywodzony z przepisów prawa materialnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stąd osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego.
W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424, podobnie WSA w Białymstoku w postanowieniu z 9 października 2012 r., II SO/Bk 13/12, LEX nr 1289343).
W rozpatrywanej sprawie M.O. nie tylko nie jest właścicielem nieruchomości, której dotyczyła zaskarżona decyzja, małżonka M.O. nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji i jej adresatem. Nie została wymieniona w niej również jako strona skarżąca. Stąd też M.O. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, co również uzasadnia jej odrzucenie (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 318). W konsekwencji skargę M.O. jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.