Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S.K., reprezentowanej przez H.K. - działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – określanej dalej jako k.p.a.) - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015r., znak: [...] "umarzającą w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zgłoszonej pismami S.K. z dnia [...].09.2014 oraz z dnia [...].11.2014 w związku z wyrokiem znak: II SAB/Go 18/15 z dnia 02.07.2015 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp." i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożyła S.K., reprezentowana przez pełnomocnika H.K., zarzucając jej:
1/ naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 10, 28, 77, 80, 136, 138 k.p.a.), 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 51, 81 ustawy Prawo budowlane). Skarżąca wniosła o:
- – dokonanie oceny zagadnienia o charakterze proceduralnym dotyczącego kwestii sposobu ustalania kręgu stron w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie ustawy Prawo budowlane, ponieważ PINB wykluczył skarżącą z kręgu stron postępowania zasadniczego; organ odwoławczy zaniechał dokonać takiej oceny w zaskarżonej decyzji oraz nie zadośćuczynił obowiązkom, które wynikają z art. 138 § 2 k.p.a., tj. zaniechał rozpoznania sprawy merytorycznie i nie rozważył zastosowania art. 136 k.p.a.;
- – usunięcie w całości zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, ponieważ przy jej wydaniu organ odwoławczy naruszył prawo materialne i przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. i ustawy Prawo budowlane.
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 218/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
po rozpoznaniu sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I) i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej S.K. kwotę 12 (dwanaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).
W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. skarżąca S.K. wniosła o uzupełnienie powyższego wyroku przez orzeczenie co do tego:
- 1) czy Sąd uwzględniając skargę w pkt 1
- a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości
- b. stwierdził wydanie jej z naruszeniem prawa
- c. wyznaczył terminowi organ na załatwienie sprawy
- 2) czy Sąd uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze stwierdzeniem naruszenia prawa bądź przepisów postępowania.
Mimo użycia przez skarżącą słów "czy Sąd uwzględniając skargę" oraz "czy Sąd uchylił" Sąd potraktował powyższe pismo nie jako wniosek o wykładnię wyroku, lecz wniosek o jego uzupełnienie o rozstrzygnięcia wskazane w pkt 1 i 2 tego pisma. Wynika to bowiem z przywołanej podstawy prawnej (art. 157 § 1 p.p.s.a.) oraz wyraźnego żądania uzupełnienia wyroku, zawartego w petitum wniosku. Ponadto w uzasadnieniu skarżąca wprost wskazała, iż Sąd uwzględnił skargę bez zamieszczenia w wyroku dodatkowych orzeczeń, które powinien zamieścić z urzędu, dlatego sentencja powinna podlegać uzupełnieniu w sposób wskazany we wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 - dalej określanej jako "p.p.s.a.") strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przesłanką uzupełnienia wyroku jest więc pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o części skargi lub niezamieszczenie przez sąd dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu.
Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zważyć bowiem należy, iż Sąd w wyroku z dnia 27 kwietnia 2016 r. orzekł o całości skargi i zawarł w nim wszelkie dodatkowe orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części. Zawarte w wyroku sformułowanie " uchyla zaskarżoną decyzję" oznacza jej uchylenie w całości. Jedynie w przypadku częściowego uchylenia zaskarżonej decyzji Sąd obowiązany jest zamieścić zakres w jakim decyzja podlega uchyleniu.
Dodatkowo należy zauważyć, iż uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w części jest możliwe, jeśli ta część charakteryzuje się samodzielnym bytem prawnym, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną, określoną w art. 138 § 2 k.p.a., a tym samym jej poszczególne elementy tj. "uchylenie decyzji" i "przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji" muszą istnieć jednocześnie na co wskazuje zawarty w tym przepisie spójnik "i". Ponadto w przypadku częściowego uchylenia decyzji sentencja wyroku zawierałaby rozstrzygnięcie o częściowym oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdyby uchylenie decyzji dotyczyło jedynie w części, a zaskarżeniu do sądu podlegała decyzja w całości, jak to miało to miejsce w niniejszej sprawie.
W świetle powyższych okoliczności nie budzi żadnych wątpliwości, iż rozstrzygnięcie zawarte w wyroku z dnia 27 kwietnia 2016 r. dotyczyło uchylenia decyzji w całości, a tym samym Sąd orzekł o całości skargi.
Sąd wydając wyrok na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeka o uchyleniu decyzji lub postanowienia. Nie jest uprawniony w świetle tego przepisu do zawierania w sentencji oczekiwanych przez skarżącą rozstrzygnięć "o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa". Takiego rodzaju rozstrzygnięcie przewidziane jest w art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd administracyjny stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. Przepis ten nawiązuje więc do postanowień art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a. i art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a.
W przypadku ustalenia przez sąd, że postępowanie, w którym została wydana zaskarżona decyzja (postanowienie), było dotknięte wadami określonymi w art. 145 § 1 k.p.a. i jednoczesnego stwierdzenia przez sąd istnienia przesłanek negatywnych uchylenia decyzji określonych w art. 146 § 1 lub § 2 k.p.a., sąd ten ogranicza się do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji (postanowienia). Podobnie sąd administracyjny, mimo stwierdzenia wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., nie stwierdza nieważności decyzji (postanowienia), jeżeli zachodzi jedna z przesłanek negatywnych stwierdzenia nieważności, określona w § 2 tego przepisu (upływ określonego czasu od wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia albo wywołanie przez nie nieodwracalnych skutków prawnych), lecz ogranicza się do stwierdzenia niezgodności z prawem takiej decyzji lub postanowienia (por. T. Woś (red), P.p.s.a. Komentarz, LexisNexis 2012, t. 33 do art. 145). Powołane przepisy nie miały jednak zastosowania w niniejszej sprawie.
Sąd wydając rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. nie jest również uprawniony do zakreślania organowi terminu do wydania decyzji. Taką możliwość przewiduje art. 149 § 1 p.p.s.a., ale dotyczy do przypadku, gdy sąd rozpoznaje skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania i uwzględnia tego rodzaju skargę. Natomiast skarga S.K. z dnia [...] lutego 2016r. nie stanowi skargi na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie miał również zastosowania art. 145a § 1 p.p.s.a. upoważniający sąd do zobowiązania organu do wydania decyzji w określonym terminie, z jednoczesnym wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie. Przepis ten bowiem dotyczy sytuacji uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia na innej podstawie niż to uczynił Sąd w niniejszej sprawie, a mianowicie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i pkt 2 p.p.s.a. Brak było również podstaw do uzupełnienia wyroku w zakresie uchylenia decyzji organu I instancji.
Wprawdzie wskazany przepis art. 135 p.p.s.a. przewiduje objęcie kontrolą sądu administracyjnego, poza zaskarżonym aktem, także innych aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, ale warunkiem takiego działania jest jego niezbędność dla końcowego załatwienia sprawy. Jednakże z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu wyroku na stronie dziewiątej, z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 135 § 2 k.p.a. kontrola sądu w tego rodzaju sprawach sprowadza się do oceny zgodności z prawem odstąpienia przez organ odwoławczy od rozpoznania sprawy i zaistnienia podstaw do przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zresztą, co należy wyraźnie podkreślić przepis art. 135 p.p.s.a. nie kształtuje uprawnień procesowych strony, lecz odnosi się do fazy orzekania przez sąd administracyjny i kształtuje kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi.
W związku z tym strona nie jest uprawniona ani do domagania się uzupełniania wyroku w tym zakresie (por. postanowienia WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 820/08), ani też naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu kasacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2852/14).
Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uzupełnienia wyroku na podstawie art. 157 §1 p.p.s.a.