Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 20 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 362/23

Uzasadnienie

Pismem z dnia [...] maja 2023 r., zatytułowanym "Odwołanie", D.W. zaskarżył pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], którym organ poinformował o negatywnym rozpoznaniu wniosku skarżącego o przepisanie na niego lokalu mieszkalnego przy ul. [...] po śmierci L.W..

W skardze D.W. zarzucił organowi naruszenie art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775), a także błąd w ustaleniach faktycznych, tj. uznanie, że skarżący nie mieszka obecnie pod wskazanym wyżej adresem.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podtrzymał swoje stanowisko o odmowie zawarcia ze skarżącym umowy najmu lokalu wskazując jednocześnie, że stosunki z zakresu najmu mieszkań komunalnych z zasobu lokalowego gminy mają charakter cywilnoprawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustawy.

W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W pierwszej kolejności należało w rozpoznawanej sprawie dokonać oceny czy stanowiące przedmiot zaskarżenia pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2023 r., o odmowie zawarcia umowy najmu z D.W., zalicza się do którejkolwiek z kategorii aktów podlegających zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a.

Zagadnienie wstąpienia w stosunek najmu lokalu po śmierci najemcy reguluje art. 691 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm., dalej jako k.c.). Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci (§ 2). W razie braku osób wymienionych w § 1 stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa (§ 3).

W konstrukcji tej nie ma jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Relacja pomiędzy dysponentem lokalu a osobą, która występuje o zawarcie z nią umowy najmu tego lokalu po śmierci jego dotychczasowego najemcy, ma wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. Chodzi wyłącznie o wyrażenie przez dysponenta lokalu woli zawarcia umowy najmu (por. wyrok NSA z 3 listopada 2010 r., I OSK 885/10).

W niniejszej sprawie żądanie sformułowane przez D.W. we wniosku z [...] listopada 2022 r. niewątpliwie dotyczy uregulowania na jego rzecz tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego usytuowanego w [...], którego najemcą był zmarły L.W. (ojciec skarżącego), a to wskazuje na cywilny charakter sprawy. Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są zaś zgodnie z art. 2 k.c. sądy powszechne. Tym samym, złożoną w sprawie niniejszej skargę należało uznać za nie podlegającą kontroli sądów administracyjnych, a w konsekwencji za niedopuszczalną (por. postanowienie WSA w Lublinie z 4 stycznia 2023 r., III SA/Lu 606/22).

Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.