Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 18 października 2023 r., sygn. akt II SA/Go 493/23

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez W.T. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS) z [...] maja 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej NUCS) z [...] maja 2023 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym w kwocie 2.000 zł za wykonywanie w dniu [...] listopada 2022 r. przewozu drogowego pojazdem o nr rejestracyjnym [...] nie posiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu [...] listopada 2022 r. o godz. 23:00 na drodze krajowej, drogowe Przejście Graniczne, zatrzymany został do kontroli przez uprawnionych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej zestaw transportowy o nr rejestracyjnych [...], kierowany przez M.J.. W toku kontroli ustalono, że pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t. Przedsiębiorstwo T realizowało przewóz drogowy rzeczy. Kierowca przedstawił do kontroli wypis z licencji nr [...] oraz dowody rejestracyjne ciągnika siodłowego i naczepy. W wyniku dalszych czynności kontrolnych ujawniono, iż ciągnik siodłowy marki [...] o nr rejestracyjnych [...] nie posiada aktualnego badania technicznego, które według zapisu z systemu CEPiK należało wykonać do dnia 29 lipca 2022 r. Z czynności kontrolnych, w dniu [...] listopada 2022 r. została sporządzona notatka urzędowa oraz protokół kontroli, który został podpisany przez kierowcę.

Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2023 r. NUCS wszczął z urzędu postępowanie w sprawie naruszenia obowiązku przewoźnika w transporcie drogowym, w zakresie wykonywania w dniu [...] listopada 2022 r. przewozu drogowego zespołem pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] bez aktualnych badań technicznych ciągnika siodłowego, jako warunek dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego. Ponadto organ w zawiadomieniu wezwał stronę do wskazania okoliczności zwalniających podmiot z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie drogowe na podstawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zawiadomienie doręczono stronie 19 kwietnia 2023 r.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, NUCS zawiadomieniem z [...] kwietnia 2023 r. wyznaczył stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, a następnie decyzją z [...] maja 2023 r., powołując się na art. 4 pkt 22 lit. I), art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 7 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2201 ze zm., dalej u.t.d.) oraz na art. 81 ust. 1, 2 i 5, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 988 ze zm., dalej u.p.r.d) nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za nieposiadanie aktualnego okresowego badania technicznego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...].

Od decyzji organu I instancji W.T. wniósł w ustawowym terminie odwołanie zaskarżając ją w całości, wnosząc jednocześnie o jej uchylenie i umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. I. normy materialnej tj. lp. 9.1 załącznika 3 do u.t.d. przez niewłaściwe jej zastosowanie, wynikające z błędnie przeprowadzonej wykładni przejawiające się nałożeniem sankcji na podstawie przywołanego tu przepisu, w sytuacji nieprzedstawienia pojazdu do okresowego badania technicznego, podczas gdy badanie to nie przesądza o zdatności pojazdu do ruchu drogowego,
2. II. normy proceduralnej, zapisanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie pomimo zaistnienia okoliczności prawych i faktycznych materializujący możliwość zastosowania pouczenia administracyjnego.

Organ I instancji zawiadomieniem z [...] czerwca 2023 r. zapewnił stronie prawo czynnego uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym wraz z możliwością wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie przeprowadzonego postępowania, z którego to prawa strona nie skorzystała.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2023 r. DIAS utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Po przedstawieniu w uzasadnieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, stanowiska organu I instancji przedstawionego w objętej odwołaniem decyzji, jak i zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu DIAS uznał, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, że [...] listopada 2022 r. o godz. 23:00 na drodze krajowej zatrzymany został do kontroli przez funkcjonariuszy Służby Celno- Skarbowej zestaw transportowy o nr rejestracyjnych [...]. W toku kontroli ustalono, że przedsiębiorstwo T realizowało zespołem pojazdów transport rzeczy, w którym ciągnik siodłowy nie posiadał aktualnego badania technicznego, co również wynikało z zapisu w bazie danych CEPiK.

Następnie organ odwoławczy wskazał przepisy prawne stanowiące podstawę do przeprowadzenia kontroli drogowej w trakcie, której stwierdzono powyższe naruszenie, odwołując się w szczególności do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 2141) ustanowionego na podstawie delegacji art. 131 ust. 1 u.p.r.d.

Wskazane regulacje prawne korespondują z art. 81 ust. 1 u.p.r.d., zgodnie z którym właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego oraz art. 132 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który stanowi, iż policjant, funkcjonariusz Straży Granicznej albo funkcjonariusz Służby Celno- Skarbowej zatrzyma dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe) w razie stwierdzenia, że pojazd nie został poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie lub termin badania nie został wyznaczony prawidłowo.

Dalej organ odwoławczy uznał, że stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie odpowiada naruszeniu określonemu w załączniku nr 3 do u.t.d. lp. 9.1., tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego co uzasadniało na podstawie art. 92a ust.1 tejże ustawy wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych, która ma charakter wyłącznie administracyjny, a nie karnoadministracyjny. Następnie podniósł, że ustawodawca w przepisach art. 92b) ust. 1 i art. 92 c) ust. 1 u.t.d. przewidział przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika od nałożenia kary pieniężnej. Jednakże w orzecznictwie sądowym, ugruntowany został pogląd, iż przedsiębiorca wywodząc skutki prawne wynikające z art. 92b) i art. 92c) ust. 1 i 2 u.t.d. powinien udowodnić okoliczności wskazane w tych przepisach, natomiast na organie spoczywa procesowy obowiązek zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego sprawy, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przepis art. 92b) ust. 1 u.t.d. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy wyłączenia odpowiedzialności za naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresach odpoczynku.

W tym przypadku przedsiębiorca mógłby się uwolnić z ustawowej odpowiedzialności wyłącznie przedstawiając dowody dla wskazania którejś z przesłanek egzoneracyjnych przewidzianych w art. 92c) ust. 1 u.t.d., który stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a) ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1. 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2. 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3. 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W związku z tym, iż podstawy wyłączania odpowiedzialności wymienione w pkt 2 i 3 art. 92c) ust. 1 u.t.d. w sposób oczywisty nie mają w sprawie zastosowania, należało rozważyć podstawę określoną w pkt 1 cytowanego artykułu. Jak wynika z literalnej treści tego przepisu, uwolnienie się od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy wymaga kumulatywnego zaistnienia dwóch okoliczności, tj. braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz na powstanie naruszenia oraz niemożności przewidzenia zdarzeń lub okoliczności wskutek których nastąpiło naruszenie. Tylko w przypadku, gdy te dwie okoliczności wystąpią łącznie, postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej nie wszczyna się, a wszczęte umarza.

Strona w uzasadnieniu odwołania powołała się jedynie na przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zakresie odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, jednakże w niniejszej sprawie, w kwestii wyłączenia przewoźnika od odpowiedzialności mają zastosowanie przepisy u.t.d. Organ I instancji, już na etapie wszczęcia postępowania, w piśmie z [...] kwietnia 2023 r. wezwał stronę do przedstawienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Strona w toku prowadzonego postępowania nie przesłała jednak żadnych wyjaśnień w tym przedmiocie. Organ wskazał, że odpowiedzialność administracyjna podmiotu wykonującego przewóz drogowy na podstawie u.t.d. ma charakter odpowiedzialności obiektywnej i jako taka obciąża podmiot wykonujący przewóz drogowy w sytuacji, gdy wystąpił zakazany przez prawo skutek, a jedynie na zasadzie wyjątku ustawodawca przewidział sytuacje, w których odpowiedzialność ta zostaje wyłączona (art. 92b i art. 92c u.t.d.).

Zatem również z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego sankcjonowanych karą pieniężną, okoliczności uwolnienia się od odpowiedzialności z art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d. w postaci braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz na powstanie naruszenia oraz niemożności przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, wskutek których nastąpiło naruszenie, powinny zostać wykazane przez przewoźnika i to przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności, czego jednak strona skutecznie w niniejszej sprawie nie uczyniła. Strona, oprócz kwestii zaniechania działań poprzez zaniedbanie, nie wskazała okoliczności, które miałyby świadczyć o wykonywaniu stałego i wnikliwego nadzoru nad pracownikami i stanem technicznym zestawu pojazdów. Przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań, gdyż takie działania nie mieszczą się w zakresie regulacji art. 92c) ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Wyjątki omawianego przepisu nie obejmują wskazanych sytuacji, które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych, w szczególności w zakresie prawidłowej organizacji pracy kierowców oraz kontroli technicznej pojazdów. Jeżeli przedsiębiorca posiada wiedzę o terminie następnego badania technicznego pojazdu i mógł przewidzieć przekroczenie tego terminu, to miał wpływ na to naruszenie, jeśli nie podjął działań zapobiegających takim naruszeniom.

Niezasadne są również, zdaniem organu odwoławczego dywagacje strony w przedmiocie niewłaściwej wykładni przepisów art. 81 ust. 2 w zw. z art. 71 ust. 2 oraz 66 u.p.r.d. Według przepisów tej ustawy istnieje wymóg przedstawienia aktualnego badania technicznego. Oczywistym jest, że badanie techniczne służy sprawdzeniu czy pojazd jest zdatny do ruchu drogowego, czy nie. Nie można przyjąć, że skoro brak jest dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie aktualnego badania technicznego, to pojazd i tak jest zdatny do ruchu. Przeciwnie, brak aktualnego badania technicznego jest skorelowany z brakiem zdatności pojazdu do ruchu drogowego. Każdy pojazd winien być poddawany badaniom technicznym, a nieprzeprowadzenie takiego badania nie pozwala na uznanie, że dany pojazd spełnia wymagania użytkowania pojazdu w ruchu.

Z kolei przepis art. 66 ust. 1 u.p.r.d. odnosi się do warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zatem pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego m.in. nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych, nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych. I takie pojazdy są dopuszczane do ruchu na podstawie art. 71 ust. 2 cytowanej ustawy.

Następnie organ odwoławczy ponownie stwierdził, że w niniejszej sprawie strona nie wykazała okoliczności ujętych przepisem art. 92c) ust.1 pkt 1 u.t.d. - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Natomiast zaniechanie dokonania okresowego przeglądu technicznego pojazdu wynikającego z zaniechania, czy przeoczenia takiej okoliczności nie stanowi.

Organ odwoławczy stwierdził również, że analiza materiału dowodowego, dokonana przez organ I instancji została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z przepisami prawa. W żadnym z przypadków organ I instancji nie dokonał nadinterpretacji przepisów prawa, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na taką okoliczność, ograniczając się jedynie do ogólnikowych zarzutów przedstawionych w swym odwołaniu.

W konsekwencji organ stwierdził, że naruszenie przez stronę wskazanych wyżej przepisów wywołuje ten skutek, że po stronie organu administracji publicznej powstał obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy kary pieniężnej, określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. (art. 92a) ust. 1 i ust. 7).

Skargę na powyższą decyzję złożył W.T. wnosząc o jej uchylenie i równoczesne uchylenie poprzedzającego rozstrzygnięcia organu I instancji z [...] maja 2023 r., umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie od DIAS na rzecz strony skarżącej zwrotu uiszczonej opłaty sądowej w wysokości 100 zł. Skarżonej decyzji zarzucono:

1. - a) naruszenie przepisu materialnego zapisanego pod lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. przez jego błędne zastosowanie będące wynikiem niewłaściwie przeprowadzonej wykładni, przejawiające się uznaniem, że może on stanowić podstawę nałożenia kary w sytuacji wykonywania przewozu drogowego pojazdem, który nie został przedstawiony w terminie do okresowego badania technicznego, o którym mowa w art. 81 ust. 2 i ust. 3 u.p.r.d., podczas gdy z treści naruszonego przepisu sankcjonującego wynika, iż może on stać się podstawą nałożenia kary za wykonywanie przewozu bez aktualnego badania technicznego, potwierdzającego zdatność pojazdu do ruchu drogowego, natomiast okresowe badanie techniczne nie pełni takiej roli,
2. - b) naruszenie zasady legalizmu oraz zasady praworządności poprzez nałożenie na skarżącego sankcji na podstawie przepisu lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. podczas gdy w systemie powszechnie obowiązującego prawa krajowego nie ma wyraźnej normy, z której wynikało by, iż okresowe badanie techniczne pojazdu potwierdza jego zdatność do ruchu drogowego,
3. - c) naruszenie przepisu proceduralnego, tj. art. 189f §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz 775, ze zm. dalej jako k.p.a.) przez niezastosowanie w sprawie, przejawiające się nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej wobec zaistnienia możliwości zastosowania pouczenia, wynikającej z tego, że stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie prawa nie miało wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, tym samym cechowało się błahym ciężarem gatunkowym, wyniknęło z przyczyn niezależnych od skarżącego a strona zaprzestała naruszania prawa,
4. - d) naruszenie przepisów proceduralnych tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozpatrzenie możliwości zastosowania przepisu dającego organom administracji możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z normą zapisaną w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., jak również towarzyszące mu naruszenie normy proceduralnej, tj. art. 189a §2 pkt 2 k.p.a. przez błędną jej wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie przejawiające się uznaniem, że na gruncie niniejszego postępowania nie mogą znaleźć zastosowania normy Działu IVa analizowanego tu aktu rangi kodeksowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych decyzji nie wykazała, aby wydano je z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu przepisów art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji może bowiem nastąpić tylko w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Może też stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie nie zaistniała.

Kara pieniężna określona kontrolowanymi decyzjami została nałożona na skarżącego na podstawie przepisów u.t.d., za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego, o którym mowa w art. 81 ust. 5 u.p.r.d. Ostatnie badanie techniczne było ważne do 29 lipca 2022 r., podczas gdy kontrola drogowa miała miejsce [...] listopada 2022 r. Okoliczność ta została dostatecznie udokumentowana, nie tylko treścią protokołu z kontroli, ale też wydrukiem danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i kopią dowodu rejestracyjnego pojazdu.

Ponadto faktu tego skarżący nie kwestionował. Ustalenia te spełniają wymagania określone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Mogły stanowić dla Sądu podstawę do wydania wyroku. Wykazano, że obiektywnie doszło do naruszenia przepisu, które wyczerpało znamiona przypisanego przedsiębiorcy przekroczenia określonego I.p. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Stanowi on, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego wynosi 2.000 zł za każdy pojazd.

Przepisy ustawy o transporcie drogowym, odnośnie do podmiotów podlegających jej regulacjom, określają m.in. zasady odpowiedzialności podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, określonych m.in. w u.p.r.d. (zob. art. 1 ust. 2 pkt 1 i art. 4 pkt 22 lit. I u.t.d.). W art. 92a postanowiono, że odpowiedzialności takiej podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Wykaz naruszeń określono w załączniku nr 3 do u.t.d. Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (art. 92a ust. 10 u.t.d.).

Prawidłowo organ odwoławczy przytoczył w uzasadnieniu decyzji przepisy, które regulują wymagania związane z dopuszczeniem pojazdu do ruchu po drogach publicznych. Należy do nich badanie techniczne, które odnośnie do pojazdów takich, jak należący do skarżącego, przeprowadza się okresowo. Badania te są obowiązkowe (art. 81 ust. 1 u.p.r.d.) i należy je przeprowadzać corocznie (art. 81 ust. 5 u.p.r.d.).

Kolejne zagadnienie wymagające skontrolowania dotyczy braku aktualnych badań technicznych skontrolowanego samochodu. Skarżący podnosi, że obowiązkowe i okresowe badanie techniczne odzwierciedlone w dowodzie rejestracyjnym nie przesądza o zdatności pojazdu do ruchu. W konsekwencji uważa, że w przypadku nieaktualnych badań okresowych, nie może zostać zastosowana kara zapisana pod Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Wskazany przepis nie obejmuje bowiem stanu faktycznego, w którym danym pojazdem wykonywany jest przewóz drogowy bez aktualnego badania okresowego. Sprawdzenie to - choć bez wątpienia obowiązkowe - nie przesądza bowiem o zdatności pojazdu do ruchu drogowego.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że stanowisko skarżącego jest nieuprawnione. Podać należy, że na podstawie art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1. 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2. 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.

Z kolei zgodnie z lp. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2 000 zł. Zasadnie organ odwołał się także do przepisów u.p.r.d., która w art. 81 określa rodzaje badań technicznych, zakres obowiązku i terminy przeprowadzenia badań. I tak na podstawie art. 81:

1. - ust.
2. 1. Właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego,
3. - ust.
4. 2. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi,
5. - ust.
6. 3. Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
7. - ust.
8. 4. Badaniu, o którym mowa w ust. 3, nie podlega:
9. 1) nowy pojazd, dla którego wydano świadectwo zgodności WE, świadectwo zgodności, dopuszczenie jednostkowe pojazdu, decyzję o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu;
10. 2) zarejestrowany pojazd:
11. a) na którego typ wydano świadectwo homologacji typu WE pojazdu - w okresie od dnia pierwszej rejestracji za granicą do dnia terminu okresowego badania technicznego, ustalonego na podstawie ust. 5, lub
12. b) w którego dowodzie rejestracyjnym lub innym dokumencie wydanym przez właściwy organ państwa członkowskiego przedstawionym do rejestracji, zawarta jest informacja o wykonanym badaniu technicznym i jego terminie ważności
13. - z wyjątkiem taksówki, pojazdu uprzywilejowanego lub pojazdu odpowiednio przystosowanego lub wyposażonego zgodnie z przepisami o przewozie towarów niebezpiecznych, pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu oraz pojazdu przystosowanego konstrukcyjnie do ruchu lewostronnego;
14. - ust.
15. 5. Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10.

Z powyższego wynika, że według przepisów u.p.r.d. istnieje wymóg przedstawienia aktualnego badania technicznego. Oczywistym jest, że badanie techniczne służy sprawdzeniu, czy pojazd jest zdatny do ruchu drogowego, czy nie. Nie można przyjąć, że skoro brak jest dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie aktualnego badania technicznego, to można przyjąć, że pojazd i tak jest zdatny do ruchu. Przeciwnie brak aktualnego badania technicznego jest skorelowany z brakiem zdatności pojazdu do ruchu drogowego. Taki brak jest sankcjonowany przepisami u.t.d. (art. 92a ust. 1 i lp. 9.1. załącznika nr 3 do tej ustawy). Odrębna natomiast jest kwestia warunków rejestracji pojazdów (art. 71 u.p.r.d.), czy zatrzymania dowodu rejestracyjnego (art. 132 ust. 2 tej ustawy). Z punktu widzenia zastosowania kary w niniejszej sprawie istotne są przepisy art. 81 u.p.r.d. i przywołana treść lp.9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Podkreślić należy, że z załącznika nr 3 do u.t.d. (lp. 9.1.) jednoznacznie wynika, że aktualne okresowe badanie techniczne ma potwierdzać zdatność do ruchu drogowego. Strona miałaby rację, gdyby ustawodawca stwierdził, że karze podlega wykonywanie przewozu drogowego nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego i niemającego potwierdzenia jego zdatności do ruchu drogowego. Jednakże treść lp.9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. nie została tak sformułowana. Ustawodawca bowiem - jak już wyżej podano - wymaga okresowego badania technicznego, potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Stąd brak aktualnego badania technicznego wiąże się automatycznie z brakiem potwierdzenia jego zdatności do ruchu drogowego. Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia także rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz dokumentów stosowanych przy tych badaniach.

W § 1 rozporządzenia prawodawca stwierdził, że badania techniczne polegają na sprawdzeniu, czy pojazd odpowiada warunkom technicznym określonym w wymienionych w nim aktach prawnych, ocenia się prawidłowość działania pojazdu. Natomiast w § 2 określono zakres okresowego badania technicznego, stwierdzając, że badaniu podlega sprawność działania poszczególnych zespołów i układów pojazdu, w tym w szczególności pod względem bezpieczeństwa jazdy i ochrony środowiska wymieniając w ust. 1 pkt 3 lit. od a do i) poszczególne zespoły i układy podlegające badaniu związane niewątpliwie z zdolnością pojazdu do ruchu drogowego.

Tym samym pogląd przedstawiony w skardze dotyczący braku podstaw do uznania, że brak aktualnych okresowych badań technicznych, nie może stanowić podstawy do przyjęcia o braku zdatności pojazdu do ruchu drogowego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawiona w tym zakresie przez skarżącego argumentacja stanowi li tylko nie zasługującą na uwzględnienie polemikę ze stanowiskiem organów. Tym samym zarzuty zarówno pierwszy, jak i drugi z podniesionych w skardze, opartych na powyższym błędnym założeniu, nie zasługują na uwzględnienie. Wobec błędnego założenia – przedstawionej przez stronę w tym zakresie tezy - nie ma potrzeby dalszej analizy argumentów podniesionych na jej poparcie.

Dodatkowo Sąd zauważa, że artykułowany przez skarżącego dobry stan techniczny pojazdu nie zwalnia z konieczności wykonania badań okresowych pojazdu najpóźniej w ostatnim dniu ważności poprzedniego badania. Po tym dniu pojazd nie może legalnie poruszać się po drogach publicznych. Badania, o których mowa, mają na celu urzędowe sprawdzenie, czy pojazdy przeznaczone do ruchu drogowego, są utrzymywane w bezpiecznym i akceptowalnym, z punktu widzenia bezpieczeństwa drogowego i ochrony środowiska, stanie technicznym. Kontrole okresowe w upoważnionych stacjach kontroli pojazdów są głównym narzędziem służącym osiągnięciu tych celów, określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylające dyrektywę 2009/40/WE. Zgodnie z jej motywem 3, badanie okresowe powinno stanowić główne narzędzie zapewniania zdatności do ruchu drogowego.

Zdaniem Sądu, organy zasadnie również uznały, że okoliczności faktyczne ustalone w niniejszej sprawie nie uzasadniają zastosowania art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. Odnosząc się do możliwości zastosowania art. 92b ust. 1 u.t.d. Sąd zauważa, iż hipoteza tego przepisu jest jasna i obejmuje swoim działaniem przypadki, w których naruszono normy dotyczące przestrzegania przez kierowców przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów wypoczynku. Uregulowanie to ma więc zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do naruszeń w nim wskazanych (dotyczących generalnie rzecz ujmując czasu prowadzenia pojazdów). Nie ma natomiast zastosowania, co trzeba wyraźnie podkreślić, do naruszeń jakie w niniejszej sprawie stanowiły podstawę nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, tj. brakiem legitymowania się w trakcie wykonywania transportu drogowego aktualnym okresowym badaniem techniczny, co zasadnie podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W kwestii natomiast zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. należy wywieść, iż wskazane w jego treści przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań, dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2017 r., sygn. II GSK 3353/16).

Sąd podziela w całości stanowisko organów, że w okoliczności sprawy przemawiają przeciwko uznaniu, że brak aktualnych okresowych badań technicznych pojazdu było następstwem okoliczności obiektywnych, niezależnych od strony, których nawet przy zachowaniu najdalej idącej staranności strona nie mogła przewidzieć. Jest rzeczą oczywistą, że każdy samochód, którym wykonuje się transport drogowy winien być co rok poddany okresowym badaniom technicznym. Nakłada to w szczególności na podmioty trudniące się zawodowo transportem drogowym, tak zorganizować pracę aby zachodziła możliwość realizacji tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z poczynionych przez organy ustaleń, sporny samochód winien być poddany takim badaniom do dnia 29 lipca 2022 r., podczas gdy brak takich badań został stwierdzony w trakcie kontroli drogowej w dniu [...] listopada 2022 r., czyli upłynął okres ponad trzech miesięcy.

Wobec nie przedstawienia przez stronę okoliczności, które ewentualnie mogłyby usprawiedliwić takie zaniechanie stwierdzić należy, że było ono co najmniej wynikiem niedbalstwa ze strony przedsiębiorcy, co do podstawowych zasad organizacji pracy i nadzoru na stanem technicznym, pojazdów. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi podać konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1473/18). Zarówno okoliczności, jak i dowodów mających potwierdzić ich istnienie związanych z zastosowaniem analizowanego przepisu skarżący nie wskazał.

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów Działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 189a § 2 pkt 2 oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., należy zaakceptować wywody organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sprowadzające się do twierdzenia, że regulacje Działu IVa k.p.a. nie mają ujednoliconego charakteru w zakresie zakładania i wymierzania administracyjnych kar pieniężnych na mocy przepisów szczególnych. Kwestia odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej została odrębnie uregulowana w art. 92c ust. 1 u.t.d., a reguła kolizyjna art. 189 § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom Działu IVa k.p.a. (np. wyrok WSA w Opolu z 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Op 121/23, wyrok WSA w Warszawie z 18 lutego 2012 r., sygn. akt VI /SA/Wa 2343/20). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 września 2021 r., (II GSK 248/21, CBOSA) podniósł, że z przywołanej regulacji - i abstrahując od § 3 art. 189a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej - jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021).

Nadto podkreślić należy że analiza akt sprawy administracyjnej, jak i skargi sporządzonej przez skarżącego nie wykazuje, aby w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności, które można by ewentualnie podciągnąć pod art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Podnieść należy, że przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. mówi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, wskazując w dalszej części przesłanki podjęcia przez organ takiego rozstrzygnięcia, które do obu przypadków są tożsame. Sąd nie podziela stanowiska, że przesłanki stanowiące podstawę zastosowania art. 92c u.t.d. są inne niż w przypadku odstąpienia od wymierzenia kary, a o którym mówi art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a., co ewentualnie miałoby przemawiać za stosowaniem tego ostatniego przepisu również w postępowaniach w sprawach dotyczących wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej prowadzonych w oparciu o art. 92a i następne u.t.d. Powyższe czyni niezasadnymi zarzuty podniesione w skardze w punkcie 3 i 4.

Należy również podkreślić, że ustawodawca w ustawie o transporcie drogowym przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej tylko w przypadkach określonych w art. 92b u.t.d. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że instytucja ta może być zastosowana również w innych sytuacjach między innymi przez zastosowanie art. 189f pkt 1 k.p.a.

Z podanych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił jako niezasadną.