Uzasadnienie
17 września 2007 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z dnia 20 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez [...].
Pismem z dnia 1 października 2007 r. skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 10 października 2007 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 20 września 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z uwagi na fakt, iż [...] w krótkim odstępie czasie złożył dwa wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, rozpoznano je łącznie. Należy dodać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy z 1 października 2007 r. został rozpoznany, pomimo niezłożenia go na urzędowym formularzu. Uznano bowiem, iż w analizowanej sytuacji procesowej wzywanie skarżącego na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) do złożenia urzędowego formularza PPF byłoby pozbawione racjonalnego uzasadnienia i przedłużałoby jedynie postępowanie międzyinstancyjne.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
A contrario nie jest dopuszczalne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po zakończeniu postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony przed wszczęciem postępowania, a zatem przed wniesieniem skargi oraz w toku postępowania, aż do jego prawomocnego zakończenia (zob. uzasadnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2005 r., II FZ 653/05, OSP 2006, nr 9, poz. 153, M.Niezgódka-Medek, w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze 2005 s. 586).
Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd, a w rezultacie nie jest też sprawą w toku. Wyjątek będzie stanowić sytuacja, w której strona połączy swój wniosek o przyznanie prawa pomocy z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie
W niniejszej sprawie orzeczeniem kończącym postępowanie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 października 2005 r., oddalający skargę [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy budowlanej.
Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 22 grudnia 2005 r. (k. 490 akt sądowych). Nie może zatem budzić wątpliwości, iż rozpoznawane obecnie wnioski skarżącego z 12 września 2007 r. i 1 października 2007 r. zostały złożone po prawomocnym zakończeniu postępowania w rozumieniu art. 243 § 1 p.p.s.a.
Niezależnie od przedstawionej powyżej argumentacji, przeciwko uwzględnieniu wniosków [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, przemawia jeszcze inna okoliczność.
Należy bowiem wskazać, że skarżący w ramach instytucji prawa pomocy korzystał już z pomocy profesjonalnego prawnika (adwokata), który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 października 2005 r. W piśmie z dnia 12 grudnia i2005 r. [...] cofnął pełnomocnictwo udzielone adwokatowi [...]. Nie można także pominąć, iż postanowieniami Sądu z dnia 17 stycznia 2006 r. i 17 października 2006 r. zostały oddalone wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia skarżącego na powyższe orzeczenia. Warto przytoczyć stanowisko zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2006 r., II OZ 1367/06.
Sąd wskazał, iż "...skarżącemu zapewniono faktyczną realizację prawa do sądu poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a wypowiedzenie przez skarżącego udzielonego pełnomocnictwa powoduje, iż skarżący w ten sposób dokonał rezygnacji z przyznanego mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Należy zaznaczyć, iż w przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest właśnie ta opinia sporządzona na piśmie i doręczona przez pełnomocnika stronie. Opinię bowiem sporządza się strony i w jej interesie".
Należy podkreślić, iż przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości ustanowienia innego pełnomocnika dla strony niezadowolonej z opinii dotychczasowego pełnomocnika o bezzasadności sporządzenia skargi kasacyjnej. Takie uregulowanie jest oczywiste, jeżeli zważyć, że stosownie do treści art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, wyjątkami określonymi w § 2 i § 3 tegoż przepisu, nie mającymi jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Ustawodawca wprowadzając w cyt. wyżej przepisie przymus adwokacko-radcowski, kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie odpowiedniej pomocy prawnej ze strony podmiotów posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą.
Z tych wszystkich względów uznano, iż wnioski [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.