Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia Z.D. i G.D., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...].
Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. PINB nakazał spółce z o.o. E - Oddział Dystrybucji jako właścicielowi linii elektroenergetycznej średniego napięcia, na odcinku tej linii przebiegającym przez działki nr [...] w miejscowości [...], wymienić słupy drewniane na słupy sprawne technicznie – w terminie 100 dni od otrzymania decyzji.
W dniu 7 marca 2011 r. do PINB wpłynęło podanie Z.D. i G.D. z dnia [...] marca 2011r, zatytułowane: "Dotyczy: [...] i decyzji nr [...] z dnia [...].12.2010 r. Wniosek o korektę decyzji nr [...]". W uzasadnieniu wywodzili, że żądanie korekty związane jest z faktem, iż jeden ze słupów podlegających wymianie usytuowany jest na stanowiącej ich własność działce nr [...] oraz, że Z.D., będąc współwłaścicielką tej działki gruntu, została pominięta jako strona w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją. Do wniosku dołączyli m.in. wypis z ewidencji gruntów dla działki nr [...] wskazujący, iż jest ona przedmiotem współwłasności Z. i G.D..
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], znak: [...] PINB, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, wznowił na żądanie Z.D. postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego linii elektroenergetycznej średniego napięcia odgałęzienie L,B. (linia boczna) wieś [...] (przechodzącej przez działki nr [...], obręb geodezyjny [...]), stanowiącej własność E Sp. z o. o., zakończone decyzją ostateczną nr [...] z [...] grudnia 2010 r., znak: [...], a następnie w dniu [...] listopada 2011r. organ ten wydał decyzję nr [...], znak: [...], w której powołując się na art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał spółce z o.o. E - Oddział Dystrybucji w linii elektroenergetycznej średniego napięcia, odcinek; stacja trafo S-4085 [...] - słup linii głównej nr 405/68, odgałęzienia idącego przez działki nr [...] w m. [...], wymienić drewniane słupy na sprawne technicznie, w terminie 100 dni od daty otrzymania decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. i G.D., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB), decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z [...] listopada 2011 r., przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], znak: [...] PINB, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, w związku z wnioskiem Z.D. z dnia [...] marca 2011 r. orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej jego decyzją nr [...] z [...] grudnia 2010 r.
Kolejną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., (znak: [...]) WINB, po rozpatrzeniu wniosku Z. i G.D., stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2012r., nr [...].
W dniu [...] kwietnia 2013 r. PINB powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, wydał decyzję nr [...], znak: [...], w której orzekł, że po przeprowadzeniu wznowionego postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] grudnia 2010 r. nr [...], znak: [...], odmawia uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że nowe okoliczności, które wyszły na jaw w toku wznowionego postępowania, nieznane organowi w dniu wydania decyzji dotychczasowej nie stanowiły podstawy do jej uchylenia i wydania decyzji o odmiennej treści. Również ustalonego w toku postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...].12.2010 r. stanu faktycznego (dowodzącego konieczność wymiany słupów drewnianych z uwagi na ich erozję biologiczną) nie zmieniła okoliczność dotycząca braku udziału strony w tym postępowaniu.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. i G.D., decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], WINB uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. PINB zwrócił się do Z.D. i G.D. o sprecyzowanie żądania zawartego w podaniu z dnia [...] marca 2011 r.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lipca 2013r. Z.D. podniosła, że podstawą wznowienia postępowania są przepisy art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 Kpa z tego względu, iż nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, zaś nowy fakt, nieznany w dniu wydania decyzji, dotyczy okoliczności, iż słup energetyczny zlokalizowany jest na jej działce nr [...], a nie na działce należącej do M.H.. Nadto Z.D. wskazała, iż "innym nowym faktem" jest pomyłka organu w decyzji co do numeru działki - jest nr [...], winno być nr [...], Wnioskodawczym stwierdziła, że o powyższych faktach dowiedziała się w dniu 28 lutego 2010 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. (znak: [...]) PINB zwrócił się do Z.D. z wezwaniem o złożenie wniosku "z podpisem w oryginale", jego uzasadnienie oraz uściślenie daty, w której dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ podkreślił, że niezrozumiałe jest podanie w poprzednim piśmie przez Z.D. daty [...] lutego 2013 r. skoro decyzja nr [...] została wydana w dniu [...] grudnia 2010 r.
Odrębnym pismem z dnia [...] lipca 2013 r. (znak: [...]) PINB wezwał G.D. do usunięcia braków w złożonym podaniu o "korektę" decyzji nr [...] zgodnie z uprzednim wezwaniem zawartym w piśmie PINB z dnia [...] czerwca 2013r. (znak: [...]).
Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skierowanym do PINB Z.D., G.D. oraz M.H., reprezentowany przez G.D., oświadczyli kolejno: Z.D. - że w poprzednim piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. pojawił się błąd i zamiast daty [...] lutego 2010 r. powinna być data [...] lutego 2011 r. i jej żądanie oparte jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa; M.H. - że mimo, iż był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] nie uczestniczył w tym postępowaniu z tego powodu, iż PINB nie dopełnił formalności dotyczących "skutecznego ustanowienia pełnomocnika"; G.D. - że w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] został "tylko potraktowany jako uczestnik postępowania, pełnomocnik M.H. i w związku z tym bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu jako jego strona i nie doręczono mu skutecznie decyzji, zdaniem G.D. nastąpił również błąd w lokalizacji słupa zamiast na działce nr [...] na działce nr [...] oraz pomylono numer działki nr [...] (jest nr [...]).
Decyzją nr [...], znak: [...] z dnia [...] października 2013 r. PINB wskazując na przepisy art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 146 § 2 Kpa, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...], znak: [...], odmówił uchylenia tej decyzji.
WINB, po rozpatrzeniu odwołań Z.D. i G.D., decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z dnia [...] października 2013 r. i jednocześnie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją PINB nr [...] z dnia [...] października 2013 r.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na niedopełnienie wymogów formalnych podania Z.D. i G.D. z dnia [...] marca 2011r., wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną PINB z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], znak: [...] było przedwczesne. Organ powiatowy w toku dotychczasowego postępowania nie dokonał bowiem wyczerpujących wyjaśnień w celu jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, czy przedmiotowy wniosek Z.D. i G.D. z [...] marca 2011 r. został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 Kpa. Za niewystarczające WINB uznał wskazanie przez Z.D. jedynie daty ([...] lutego 2011 r.), w której dowiedziała się ona o okolicznościach będących, jej zdaniem, podstawą do wznowienia postępowania, bez podania przy tym konkretnych okoliczności i dowodów poświadczających te twierdzenia.
W ocenie WINB, Z.D. w żaden sposób nie udowodniła swojego twierdzenia co do wskazanej przez siebie daty, w której dowiedziała się o okolicznościach będących jej zdaniem podstawą do wznowienia postępowania, zaś PINB nie wystąpił do niej w sposób konkretny i jednoznaczny o uzupełnienie wniosku w tym zakresie. Dalej w uzasadnieniu swojej decyzji kasacyjnej WINB wskazał, że strona żądająca wznowienia postępowania zobowiązana jest do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze względu na konieczność ustalenia, czy jej podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z zachowaniem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia. W przypadku zaś braków podania w tym zakresie organ powinien dochować szczególnej staranności w wyjaśnieniu motywów działania wnioskodawcy poprzez prawidłowe wezwanie, w trybie art. 64 § 2 Kpa, do uzupełnienia podania.
W omawianej sprawie powyższe wymogi nie zostały dotrzymane zarówno przez wnioskodawcę jak i przez organ, co skutkowało przedwczesnym wznowieniem postępowania. WINB wskazał, że z tych przyczyn postępowanie wznowione postanowieniem PINB z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] zostało umorzone w całości. Końcowo organ odwoławczy zwrócił uwagę PINB, że takie rozstrzygnięcie nie zwalnia go z obowiązku prawidłowego rozpoznania przedmiotowego podania w przedmiocie wznowienia postępowania.
W związku z takim stanowiskiem organu odwoławczego, PINB wystosował do Z.D. i G.D. pismo z dnia [...] lutego 2014 r., w którym - powołując się na przepis art. 64 § 2 Kpa - w związku z treścią wniosku z dnia [...] marca 2011 r. (przyjmując, zgodnie z wymogami formalnymi jako datę jego wpływu do organu 5 sierpnia 2013 r.) uznając iż żądanie "korekty" decyzji nr [...] nie precyzuje dostatecznie rzeczywistego stanowiska wnioskodawców odnośnie żądanego trybu weryfikacji decyzji ostatecznej. Wyjaśniając, iż ostatecznie o charakterze wniesionego podania decyduje strona, to żądanie w nim zawarte powinno być na tyle precyzyjne by nie pozostawiało organowi do którego jest kierowane możliwości domniemywania bądź dowolnej interpretacji woli wnioskodawcy, wezwał wnioskodawców do sprecyzowania żądań w terminie 7 dni udzielając pouczenia, iż nieusunięcie stwierdzonych nieścisłości spowoduje pozostawienie podania bez nadania biegu w sprawie.
Dnia 14 lutego 2014 r. do organu wpłynęło pismo z dnia [...] lutego, podpisane - mimo wskazywania, iż pochodzi również od M.H. - przez G.D., w którym wnoszący poinformował, iż podstawą wznowienia i żądania korekty decyzji nr [...] jest art. 145 § 1 Kpa, "co było już wielokrotnie wyjaśniane i o czym PINB posiada wiedzę od 3 lat". W piśmie tym nadto wskazywał on szereg okoliczności, które powinny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Do pisma tego dołączone zostały kopie dwóch pism z dnia [...] lipca 2013 r.
Kolejnym wezwaniem z dnia [...] lutego 2014 r. PINB, ponownie powołując się na art. 64 § 2 Kpa wezwał G.D. i M.H. - w związku z pismem z dnia [...] lutego 2014 r. i załączonym do niego pismem z [...] lipca 2013 r.,- "do złożenia wyjaśnień treści i uzupełnienia podania", w terminie 7 dni od otrzymania zobowiązania. Jednocześnie organ stwierdził, że decyzja nr [...] jest ostateczna, a nałożony nią obowiązek został wykonany, zatem podważanie jej ostateczności w trybie art. 145 § 1 Kpa jest niedopuszczalne, bowiem ten tryb weryfikacji dotyczy właśnie decyzji ostatecznych. Wyjaśnił również że strona pominięta w postępowaniu administracyjnym powinna w tej sprawie złożyć podanie stosownie do art. 148 Kpa w terminie 1 miesiąca od dnia w którym dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą wznowienia postępowania. Organ zwrócił też uwagę na brak podpisu M.H. na piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. jak i brak podpisu G.D. na piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. jak też oznaczenie załączników do pisma z dnia [...] lutego jako kopie. Zobowiązując "do wyjaśnienia wskazanych niejasności oraz uzupełnienia braków wniosku w terminie 7 dni" pouczył, że niedochowanie terminu skutkuje nierozpoznaniem wniosku.
W dniu 3 marca 2014 r. do organu wpłynęło pismo z dnia [...] lutego 2014 r. – mimo wskazania, iż pochodzi także od M.H. - podpisane przez G.D. z oświadczeniem, że podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 5 Kpa oraz że "wszystkie nowe okoliczności, które przedstawiają poniżej" zostały zgłoszone organowi w terminie mniejszym niż 30 dni od momentu gdy strona dowiedziała się o nich, co wynika z akt sprawy o znaku [...]". W dalszej części znalazły się obszerne wywody na temat ułomności decyzji nr [...].
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. (znak [...]), PINB powiadomił G.D., że uznaje iż podstawą prawną jego wniosku z dnia [...] marca 2011 r. o wznowienie postępowania jest przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jednocześnie wskazał, iż w sprawach sygnalizowanych nieprawidłowości decyzji nr [...] organy nadzoru budowlanego udzielały mu wielokrotnie stosownych odpowiedzi i wyjaśnień. Odnosząc się zaś do wskazania we wniosku z dnia [...] marca 2011r., jako nowej okoliczności uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania, pozyskania informacji o rzeczywistej lokalizacji słupa nr 405/12-4 na działce [...], powołując się ponownie na przepis art. 64 § 2 Kpa, wezwał wnioskodawcę do wskazania dowodów i konkretnych okoliczności dotyczących terminu w którym strona dowiedziała się o faktycznej lokalizacji tego słupa na jej działce [...], błędnie określonej w decyzji [...] jako działka [...] – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania w sytuacji jego uchybienia.
W dniu 26 marca 2014 r. do PINB wpłynęło pismo G.D. z dnia [...] marca 2014 r. nadane przesyłką zwykłą z datą stempla pocztowego 24 marca 2014 r. W piśmie tym G.D. oświadczył, iż o rzeczywistej lokalizacji słupa na jego działce dowiedział się z mapy geodezyjnej uzyskanej od projektanta wykonującego na jego zlecenie projekt przyłącza do jego działki, co miało miejsce [...] lutego 2011r. W tym też dniu dowiedziała się o sprawie jego żona Z., która też wówczas zauważyła, iż została pominięta w decyzji nr [...].
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. (znak [...]) PINB zawiadomił G.D., że "przedmiotowy wniosek z dnia [...] marca 2011 r., o korektę decyzji nr [...], (którego współautorem jest również Z.D.) pozostawia bez rozpoznania". Organ opisując przebieg prowadzonej korespondencji, mającej na celu usunięcie braków formalnych złożonego wniosku o wznowienie postępowania i w konkluzji stwierdził, że w zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 19 marca 2014 r. G.D. nie uzupełnił wniosku.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 5/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uwzględnił skargę G.D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego i zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku z dnia [...].03.2011 r. - w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.
W uzasadnieniu powyższego wyroku WSA stwierdził, że analiza okoliczności sprawy wszczętej wnioskiem G.D. i Z.D. z dnia [...] marca 2011r., w szczególności zaś ich pism kierowanych w toku postępowania jak i odpowiedzi udzielanych na wezwania PINB po uchyleniu przez WINB ostatniej z decyzji wydanych w sprawie, wskazuje, iż przed wystosowaniem do nich pism z dnia [...] marca 2014 r. każde z nich już podało PINB zarówno termin w jakim powzięło wiadomość o wskazywanych przyczynach wznowienia, jak i wskazało okoliczności oraz dowody dla ich wykazania. Obowiązkiem PINB było zatem rozstrzygnięcie postanowieniem (art. 149 § 1 lub 3 kpa) w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym w aspekcie dochowania przez każde z wnioskodawców terminu w odniesieniu do przytaczanych różnych podstaw wznowienia.
W dniu [...] lipca 2015 r. PINB wydał postanowienie nr [...] znak: [...], którym powołując się na art. 149 § 3 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2011 r. Z.D. i G.D. zatytułowanego "Wniosek o korektę decyzji nr [...]", doprecyzowanego przez Z.D. pismem z dnia [...] lutego 2014r. i z dnia [...] lutego 2014r. oraz przez G.D. pismem z dnia [...] lutego 2014r. i z dnia [...] lutego 2014r., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], nakładającej na Spółkę z o.o. "E" obowiązek wymiany w terminie 100 dni od daty otrzymania decyzji, na sprawne technicznie, drewnianych słupów w linii energetycznej średniego napięcia, odcinek: stacja trafo S-4085 [...] - słup linii głównej nr 405/68, odgałęzienie idące przez działki nr [...], (numeracja sprzed podziału działki nr [...]) w miejsowości [...].
W uzasadnieniu PINB wskazał, że wnoszący o wznowienie postępowania nie wskazali okoliczności i nie przedstawili dowodów na to, kiedy dowiedzieli się o "podstawie do wznowienia postępowania". Natomiast w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] lutego 2014 r. wnioskodawcy nie usunęli braku podania w tym zakresie.
Zażalenie na postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wnieśli Z.D., G.D. oraz M.H., reprezentowany przez G.D., kwestionując wydane rozstrzygnięcie organu powiatowego. PINB podkreślił, że zażalenie M.H., reprezentowanego przez G.D., stanowi przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego - postanowienie znak: [...].
Rozpoznając zażalenie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r., znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż wnioskodawcy – Z.D. i G.D. w żaden sposób nie udowodnili wskazanej przez siebie daty ([...] lutego 2014 r. - z mapy geodezyjnej uzyskanej od projektanta wykonującego na jego zlecenie projekt przyłącza do jego działki), w której jakoby dowiedzieli się oni o okolicznościach stanowiących podstawę ich żądania wznowienia postępowania administarcyjnego. Co więcej, Z.D. i G.D., nie udowodnili tej daty pomimo wielokrotnego wezwania PINB.
W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego wskazana przez wnioskodawców okoliczność nie jest umocowana w udokumentowanej czynności, co rodzi skutek w postaci oceny, że nie zawiera ona cech wiarygodności. Przy czym prezentowane przed organem powiatowym stanowisko skarżących w kwestii udokumentowania wskazywanych (w istocie negujące taką potrzebę) w żadnym razie nie może być usankcjonowane przez organ na przykład w drodze korzystnej dla wnioskodawców oceny przedmiotu sprawy. Organ podkreślił, że wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest sytuacją wyjątkową i organy administracji muszą w tym zakresie mieć na względzie konieczność przestrzegania zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną przez ustawodawcę w art. 16 Kpa.
Natomiast zasada trwałości decyzji administracyjnej służy realizacji takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Szczególne zaś znaczenie tej zasady przejawia się w sferze ochrony praw słusznie nabytych. Trwałość decyzji ostatecznych powoduje, że nie mogą być one zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko w trybie i w przypadkach wprost określonych w przepisach prawa z uwzględnieniem określonych tym prawem wymagań.
W skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Z.D. i G.D. wywodzili, że organ odowławczy nie odpowiedział merytorycznie na wniesione w niniejszej sprawie zażalenie oraz nie wykonał zaleceń WSA w Gorzowie Wlkp. zawartych w wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 5/15.
Skarżący podkreślili, że WINB nie odniósł się do kwestii wadliwego (zbiorowego) doręczenia postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], które nadal formalnie nie zostało doręczone stronom i nie wywołuje wobec tego żadnych skutków prawnych. Ponadto organ odwoławczy nie udowodnił braku wiarygodności terminów i nowych okoliczności wznowienia. Poprzez swoje działanie organy zmuszają skarżących do aktywności dowodowej, tak jak w postępowaniu karnym, co jest niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga była zasadna.
Przedmiotem badania Sądu w danej sprawie administracyjnej była zgodność z prawem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Przypomnijmy - postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. Odmowa wznowienia postępowania nastąpiła ze względu na niewykazanie przez wnioskodawców – Z.D. i G.D. – okoliczności i dowodów wskazujących na datę powzięcia informacji o przyczynie stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wymienioną powyżej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010 r.
Stanowisko to zaakceptował w pełni Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy orzeczenie wydane w pierwszej instancji.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że stanowisko zaprezentowane przez organy obydwu instancji było błędne.
Jako podstawę prawną wznowienia postępowania administracyjnego skarżąca Z.D. wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, natomiast skarżący G.D. – przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 5 kpa - jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, skarżący przedstawili okoliczności faktyczne, które w ich ocenie winny skutkować wszczęciem postępowania wznowieniowego. Z.D. wskazała, że jeden ze słupów napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia, na odcinku: stacja trafo S - 4085 [...] – słup linii głównej nr 405/68, w odgałęzieniu od linii głównej, posadowiony został na działce gruntu nr ewid. [...], którego jest współwłaścicielką. Skarżąca podała, że jako współwłaścicielce nieruchomości przysługiwało jej prawo czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2010 r. nakładającą obowiązek wymiany słupów drewnianych na sprawne technicznie, którego to prawa jej nie zapewniono.
G.D. podał, że dopiero po wydaniu przedmiotowej decyzji, z treści map geodezyjnych sporządzonych przez projektanta A.M. powziął wiadomość, że jeden z wymienianych słupów jest posadowiony na nieruchomości - działce gruntu nr ewid. [...], którego wspólnie z małżonką są współwłaścicielami.
W myśl art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2 stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Użyty w przytoczonym przepisie zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona tu dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II OSK 674/13, Lex nr 1664450).
Przenosząc powyższe uwagi na tło rozpatrywanej sprawy, przyjdzie zauważyć, że skarżąca Z.D. już w piśmie z dnia [...] lipca 2013r. wskazała, że o treści decyzji z dnia [...] grudnia 2012r. dowiedziała się w dniu 28 lutego 2011r. W piśmie z dnia [...] lutego 2014r. G.D. podaje, że o okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia dowiedział się przed upływem 30 dni od ich zgłoszenia organowi. Natomiast w pismach z dnia [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r. oraz [...] marca 2014 r. skarżący wskazali konkretne okoliczności powzięcia informacji o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji z dnia [...] grudnia 2010r.
Skarżący podali, że o usytuowaniu słupa na działce nr. [...], stanowiącej ich współwłasność, dowiedzieli się z treści pisma informacyjnego E z dnia [...] lutego 2011r. oraz z dołączonej do niego mapy z naniesioną linią elektroenergetyczną. Na uwiarygodnienie przedstawionych okoliczności skarżąca Z.D. do pisma z dnia [...] marca 2014 r. dołączyła kserokopię pisma informacyjnego E z dnia [...] lutego 2011 r. oraz mapy obejmującej dany teren z naniesioną linią elektroenergetyczną.
Wobec powyższych ustaleń należy uznać, że twierdzenia skarżących w kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, mają oparcie w okolicznościach danej sprawy. Trzeba pamiętać, że wnoszący podanie o wznowienie postępowania nie mają obowiązku udowodnienia, że przewidziany w art. 148 kpa termin został zachowany. Powinni natomiast w sposób wiarygodny i przekonywujący wykazać, że powyższy wymóg został dopełniony.
Organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2043/12, Lex nr 1450858).
W ocenie Sądu, kwestia zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 kpa, winna podlegać ocenie na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności organ winien poddać analizie twierdzenia i stanowisko zgłoszone w tym zakresie przez wnoszącego podanie oraz winien ocenić czy twierdzenia wnioskodawcy są logiczne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Ponownie warto wskazać, że wymóg udowodnienia przez wnoszącego podanie zachowania terminu o którym mowa w art. 148 kpa nie ma oparcia w procedurze administracyjnej, zauważyć w tym miejscu też wypada, że niejednokrotnie obowiązek tej treści nie byłby przez wnoszącego podanie możliwy do wykonania.
Wskazać przyjdzie, że w analizowanej sprawie obydwoje skarżący konsekwentnie podnosili, że o treści decyzji powzięli wiadomość w dniu 28 lutego 2011r. A zatem twierdzenia każdego ze skarżących znajdowały poparcie w stanowisku drugiego skarżącego. Okoliczność tę należy ocenić jako mającą w sprawie istotne znaczenie dowodowe. Nadto jak wyżej podniesiono w pismach z dnia [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r. oraz [...] marca 2014r. skarżący wskazali konkretne okoliczności podjęcia informacji o treści decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., a na poparcie swoich twierdzeń załączyli korespondencję z E. W tych okolicznościach brak jest podstaw do podważenia stanowiska skarżących.
Należy również pamiętać, że w wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Go 5/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził, że stan sprawy nie pozwalał na jej zakończenie poprzez pozostawienie wniosku skarżących z dnia [...] marca 2011r. o wznowienie postępowania bez rozpoznania, tak jak to nastąpiło pismem z dnia [...] marca 2014r. Sąd wskazał, że analiza okoliczności sprawy, w szczególności zaś ich pism kierowanych w toku postepowania jak i odpowiedzi udzielanych na wezwanie PINB po uchyleniu przez WINB ostatniej z decyzji wydanych w sprawie, wskazuje, iż przed wystosowaniem do nich pism z [...] marca 2014 r. każde z nich już podało PINB zarówno termin w jakim powzięło wiadomość o wskazanych przyczynach wznowienia jak i wskazało okoliczności i dowody dla ich wykazania.
Trzeba zauważyć, że do powyższych okoliczności, wynikających zarówno z materiału dowodowego, jak i treści uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Go 5/15, organy obydwu instancji w wydanych orzeczeniach nie ustosunkowały się. W szczególności organy nie odniosły się w żaden sposób do materiału dowodowego, który dawał podstawę do przyjęcia, że wniosek z dnia [...] marca 2011 r. o wznowienie postępowania złożony został w terminie, o którym mowa w art. 148 kpa. Należy podnieść, że wykazanie przez skarżących okoliczności dotyczących zachowania terminu do złożenia wniosku nastąpiło przed wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postepowania administracyjnego, a zatem orzekając w sprawie organ dysponował kompletnym materiałem dowodowym.
Wobec powyższych ustaleń, które wynikają z akt sprawy należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 80 i art. 148 kpa. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni wszystkie okoliczności wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym podnoszone przez skarżących w ich pismach z [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r. i [...] marca 2014 r.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270), postanowienia obydwu instancji zostały uchylone. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ppsa.