Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (określany dalej jako WIOŚ) zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], skierowanym do P.N. - działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 995 – określanej dalej jako u.i.o.ś.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] lipca do [...] sierpnia 2020 r. w L P.N., M P.N. J.N. spółka cywilna, udokumentowanych protokołem kontroli nr [...] – zarządził by:
- 1. zlecać gospodarowanie odpadami w postaci zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych wyłącznie podmiotom, które posiadają stosowne zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów i określił termin realizacji tego obowiązku jako zadanie stałe;
- 2. prowadzić dodatkową ewidencję obejmującą informacje o masie wprowadzanego do obrotu sprzętu i określił termin realizacji tego obowiązku jako zadanie stałe;
- 3. w przypadku przemieszczania używanego sprzętu, w celu wykazania, że używany sprzęt nie jest zużytym sprzętem, do transportu każdorazowo należy dołączać kopię dokumentu nabycia używanego sprzętu, w szczególności faktury i umowy sprzedaży, potwierdzającego funkcjonalność oraz przeznaczenie do bezpośredniego ponownego użycia używanego sprzętu, dowodów oceny lub badań w postaci kopii dokumentacji (certyfikat badań lub dowód sprawności funkcjonalnej) dla każdego używanego sprzętu znajdującego się w przesyłce oraz protokołu wyszczególniającego dokumentacje, oświadczenia posiadacza używanego sprzętu, organizującego jego przemieszczanie, że używany sprzęt oraz przewożone z nim rzeczy nie są odpadem, oraz wskazującego na zakres jego odpowiedzialności związanej z przemieszczaniem używanego sprzętu, dokumentu transportowego, w szczególności listu przewozowego i określił termin realizacji tego obowiązku jako zadanie stałe;
- 4. zaprzestać odbioru nielegalnie sprowadzanych za granicy odpadów w postaci zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego i określił termin realizacji tego obowiązku jako zadanie stałe.
Ponadto WIOŚ wyznaczył P.N. na dzień 16 października 2020 r. termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń.
W uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono u kontrolowanego nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z tym organ zarządził ich usunięcie. Odnosząc się do pkt 1 zarządzenia, powołując treść art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r., poz. 797 ze zm. – określanej dalej jako u.o.), organ wyjaśnił, iż w trakcie kontroli ustalono, że firma L P.N., M P.N. J.N. spółka cywilna nabywała zza granicy uszkodzony sprzęt elektryczny i elektroniczny stanowiący odpad, który następnie sprzedawała firmie M P.N. J.N. spółka cywilna oraz na portalu aukcyjnym [...].
W związku z tym organ uznał, że odpady w postaci zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego przekazywane były podmiotom nieposiadającym stosownego zezwolenia na ich zagospodarowanie. Odpady te należy przekazywać podmiotom, które posiadają zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów.
Uzasadniając obowiązek określony w pkt 2 zarządzenia, WIOŚ - powołując treść art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2019 r., poz. 1895 ze zm.; dalej jako u.z.s.e.) - wskazał, że przedsiębiorca w trakcie kontroli przedłożył ewidencję obejmującą informacje o masie wprowadzonego do obrotu sprzętu dotyczącą lat 2017 i 2018. Nie przedstawił natomiast ewidencji za rok 2019 i 2020 (do czasu zakończenia kontroli).
Co do pkt 3 zarządzenia, organ - powołując treść art. 80 ust. 2 pkt 1 u.z.s.e. - podał, że kontrolowany podmiot nabywał za granicą używany sprzęt na podstawie faktur VAT, które nie potwierdzają funkcjonalności oraz przeznaczenia do bezpośredniego ponownego użycia używanego sprzętu. Nie przedłożono dowodów oceny lub badań w postaci kopii dokumentacji (certyfikat badań lub dowód sprawności funkcjonalnej) dla każdego używanego sprzętu znajdującego się w przesyłkach. Nie przedłożono protokołów sporządzanych przez podmiot przeprowadzający badanie wyszczególniających dokumentację zawierającą: numer i nazwę grupy i rodzaj używanego sprzętu, numer identyfikacyjny używanego sprzętu (numer typu), jeżeli został nadany, rok produkcji używanego sprzętu, jeżeli jest znany, wynik, rodzaj i datę przeprowadzenia badania oraz imię i nazwisko lub nazwę oraz adres lub siedzibę podmiotu, który je przeprowadził.
Nie przedłożono oświadczeń posiadacza używanego sprzętu, organizującego jego przemieszczanie, że używany sprzęt oraz przewożone z nim rzeczy nie są odpadem, oraz wskazującego na zakres jego odpowiedzialności związanej z przemieszczaniem używanego sprzętu.
Uzasadniając natomiast obowiązek nałożony w pkt 4 zarządzenia, WIOŚ - powołując treść art. 83 ust. 1 pkt 2 u.z.s.e., art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2019 r., poz. 1895 ze zm.) oraz art. 2 pkt 35 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L 190, s. 1 z 12 lipca 2006 r., określanego dalej jako rozporządzenie nr 1013/2006) – wskazał, że kontrolowany przedsiębiorca nabywał zza granicy używany sprzęt elektryczny oraz elektroniczny bez dokumentów określających funkcjonalność oraz przeznaczenie do bezpośredniego ponownego użycia używanego sprzętu. W związku z tym przedsiębiorca stał się odbiorcą odpadów sprowadzonych na terytorium Polski z naruszeniem zasad określonych w tytule II powołanego rozporządzenia.
Pismem z dnia [...] września 2020 r. P.N., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne, zarzucając mu naruszenie:
- 1) art 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., przez:
- a) wskazanie, iż skarżący zleca (zlecał) gospodarowanie odpadami w postaci zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych (co wynika a contrario z treści pkt 1 zarządzenia pokontrolnego), podczas gdy przedmiotowe urządzenia elektryczne i elektroniczne nie posiadają (nie posiadały) cech pozwalające na nadanie im statusu odpadów (nie były odpadami);
- b) uznanie, iż skarżący dokonuje odbioru nielegalnie sprowadzanych z zagranicy odpadów w postaci zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, podczas gdy przedmiotowy sprzęt nie posiada (nie posiadał) cech pozwalających na nadanie mu statutu odpadów (uznanie, że sprzęt ten jest odpadem);
- c) ustalenie stanu faktycznego kontroli nr [...] w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym, co nastąpiło w zakresie opisu przedmiotu działalności skarżącego; zgodnie z treścią protokołu kontroli [...] skarżący zajmuje się sprowadzaniem z zagranicy i sprzedażą na rynku polskim zwrotów konsumenckich - artykułów nowych i używanych, podczas gdy w rzeczywistości, poza tym zakresem produktów, skarżący sprzedaje także końcówki serii, nadwyżki produkcyjne i sklepowe (co wynika z protokołu kontroli nr [...]), a więc "towary w nieotwartych oryginalnych opakowaniach, które stały się zbędne w asortymencie sprzedawcy ";
- 2) art. 11 ust. 1 w zw. z art. 9a ust. 1 i 2 u.i.o.ś. w zw. z art 53 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. z 2019 r. poz. 1292, aktualny z 2021 r., poz. 162 - określanej dalej jako u.p.p.), przez:
- a) nieprzekazanie skarżącemu materiałów wskazanych jako załączniki nr 8, 9, 10, 11 i 13, podczas gdy zgodnie z pkt 5 protokołu kontroli nr [...] załączniki do protokołu kontroli stanowią integralną część protokołu;
- b) prowadzenie kontroli, na podstawie której wydano zarządzenie pokontrolne, w oparciu o wadliwą podstawę prawną - w protokole kontroli nr [...] jako podstawę prawną do przeprowadzenia kontroli wskazano art. 9 u.i.o.ś., podczas gdy przepis ten składa się z ust. 1 do ust. 2a, a poszczególne ustępy dzielą się na dalsze jednostki redakcyjne (punkty oraz litery); jak przyjmuje się w doktrynie prawa administracyjnego i postępowania administracyjnego, w przypadku, gdy dana jednostka redakcyjna składa się z kilku ustępów, punktów itd. podanie podstawy prawnej wymaga przytoczenia konkretnego przepisu, tj. konkretnej jednostki redakcyjnej, a naruszenie tego wymogu powoduje, że dany akt winien zostać uznany za wydany bez podstawy prawnej (nawet jeżeli taka podstawa w rzeczywistości istnieje); ponadto, w zakresie art. 9 ust. 1a i 1b u.i.o.ś. istotne jest precyzyjne wskazanie podstawy prawnej prowadzenia kontroli, z której wynika, czy kontrola ma charakter planowy, czy też pozaplanowy - do kontroli pozaplanowych nie stosuje się bowiem szeregu przepisów u.p.p., o charakterze gwarancyjnym dla kontrolowanego przedsiębiorcy;
- 3) art. 49 ust. 9 w zw. z art. 49 ust. 1 u.p.p. i art. 9a ust. 1 u.i.o.ś., przez przeprowadzenie kontroli zakończonej protokołem [...] w zakresie wykraczającym poza zakres wskazany w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli;
- 4) art. 46 ust. 3 u.p.p. przez niezastosowanie tego przepisu i oparciu zarządzenia pokontrolnego na materiale dowodowym zebranym niezgodnie z przepisami prawa (protokole kontroli sprzecznym z przepisami); w ocenie skarżącego ustalenia poczynione w oparciu o protokół kontroli nr [...] nie mogą stanowić postawy wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, pomimo faktu, iż zarządzenie pokontrolne nie jest wydawane "w postępowaniu administracyjnym", to jednak jego treść władczo ingeruje w sferę praw i obowiązków jednostki, rozstrzygając o tych prawach/obowiązkach, zatem powołany przepis - art. 46 ust. 3 u.p.p. - powinien mieć zastosowanie;
- 5) art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1013/2006 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., przez uznanie, że urządzenia elektryczne i elektroniczne nabywane i sprzedawane przez skarżącego stanowią (stanowiły) "odpady", w sytuacji, w której towary te obejmują (obejmowały) również towary, które stały się zbędne w asortymencie sprzedawcy, a które nie mogą być uznawane za odpady, jeśli nie ma ku temu dodatkowych wskazań (takowych wskazań brak zarówno w protokole kontroli [...], jak i w zarządzeniu pokontrolnym); nadto zarówno w protokole kontroli, jak i zarządzeniu pokontrolnym nie wskazano kodów tych odpadów (skoro urządzenia mają stanowić "odpady" winny zostać zakwalifikowane według stosownego kodu, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów); które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, gdyż naruszenia wyżej wymienionych przepisów doprowadziły do nałożenia na skarżącego, wydanym zarządzeniem pokontrolnym, opartym na wadliwie przeprowadzonej kontroli, błędnych i niezgodnych ze stanem faktycznym oraz obowiązującym prawem, zarządzeń pokontrolnych.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę WIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym i szczegółowo odnosząc się do każdego z zarzutów. Ponadto organ wskazał, że pomimo zaskarżenia zarządzenia pokontrolnego do Sądu, pismem z dnia [...] października 2020 r. skarżący poinformował organ o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zaskarżonym zarządzeniu naruszeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie, przeprowadzonej na posiedzeniu niejawnym, zarządzonym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), było zarządzenie pokontrolne WIOŚ skierowane do skarżącego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Zgodnie z tym przepisem na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej.
W myśl zaś art. 12 ust. 2 u.i.o.ś., kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Niepoinformowanie w wyznaczonym terminie organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych lub poinformowanie niezgodnie z prawdą organ Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych stanowi wykroczenie zagrożone karą aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny (art. 31a pkt 1 i 2 u.i.o.ś.).
W orzecznictwie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; określanej dalej jako: p.p.s.a.). Władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 u.i.o.ś., którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a u.i.o.ś. (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2008 r., II OSK 107/08, postanowienie NSA z 28 lutego 2008 r., II OSK 216/08, wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 1009/08).
Przy czym ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych z art. 12 ust. 2 u.i.o.ś. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mógłby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. T. Czech, "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011, s. 93). Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1156/15). Do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a., w tym również art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA: z 15 lutego 2011 r., II OSK 181/10; z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09; z 21 czerwca 2012 r. II OSK 723/12;
z 28 maja 2013 r., II OSK 262/12).
Sądowa kontrola legalności zarządzenia pokontrolnego wydanego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. polega przede wszystkim na badaniu, czy:
- 1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ;
- 2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli;
- 3) a także, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
(por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II OSK 1876/17, wyrok WSA w Warszawie z 31 maja 2017 r., IV SA/Wa 205/17)
Takie zakreślenie zakresu kontroli sądu administracyjnego co do zarządzeń pokontrolnych nie narusza praw podmiotu kontrolowanego. Otóż zachowuje on prawo do pełnej kontroli legalności ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli w związku z wydaniem w oparciu o ten protokół decyzji nakładających na kontrolowanego określone obowiązki lub pozbawiających go określonych uprawień (por. wyrok NSA z 6 maja 2014 r., II OSK 2893/12). Podobnie sąd powszechny rozpoznając wnioski o ukaranie oparte na ustaleniach poczynionych w protokole kontroli nie jest związany tymi ustaleniami, jak i tym bardziej zarządzeniem pokontrolnym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż kontrola inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska została przeprowadzona zgodnie z posiadaną w tym względzie właściwością rzeczową i miejscową wynikającą z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit a, art. 5 ust. 1, art. 9 ust. 1, ust. 1d u.i.o.ś. Była to kontrola pozaplanowa i interwencyjna, co wyraźnie wskazano zarówno w doręczonych skarżącemu upoważnieniach do przeprowadzenia kontroli, jak i treści protokołu pokontrolnego. Wprawdzie w treści protokołu pokontrolnego wskazano jedynie jako podstawę prawną art. 9 u.i.o.ś., jednakże w świetle treści powyższych dokumentów nie budziło wątpliwości, iż chodziło o kontrolę przewidzianą w art. 9 ust. 1b pkt 2 u.i.o.ś.
Ponadto brak precyzyjnego określenia podstawy prawnej przeprowadzonej kontroli w protokole nie miał istotnego wpływu na treść zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu. Niezasadne było również odwoływanie się do wymogów stawianych treści decyzji przez przepisy k.p.a., które – jak wspomniano powyżej – nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, jak również do poglądów orzecznictwa dotyczących stopnia szczegółowości wskazywania podstawy prawnej, o której mowa art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym bardziej, iż protokół pokontrolny jest jedynie dokumentem, który może stanowić podstawę do wydania zarządzenia pokontrolnego, który jest właściwym aktem administracyjnym podlegającym kontroli przez sąd administracyjny.
Z tych samych względów nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 46 ust. 3 u.p.p., stanowiący, iż dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy lub z naruszeniem innych przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym dotyczącym przedsiębiorcy. Abstrahując bowiem od tego czy w ogóle można mówić w kontrolowanej sprawie o naruszeniu przepisów, zarządzenie pokontrolne nie zapadało w żadnym z jurysdykcyjnych postępowań wskazanych w tym przepisie.
W ocenie Sądu nietrafne są również zarzuty wskazujące, iż kontrola została przeprowadzona z przekroczeniem zakresu wskazanego w przedłożonych upoważnieniach. Przede wszystkim należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z kontrolą interwencyjną do wykonania, której wystarczające jest okazanie legitymacji służbowej przez inspektora. Zgodnie bowiem z art. 9b u.i.o.ś. kontrolę wykonuje się po okazaniu legitymacji służbowej potwierdzającej tożsamość i uprawnienia inspektora do jej wykonania (ust. 1), natomiast kontrolę przedsiębiorcy, z wyłączeniem kontroli interwencyjnej, wykonuje się po okazaniu dodatkowo upoważnienia do jej wykonania (ust. 2).
Niezależnie od powyższej regulacji inspektorzy doręczyli skarżącemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, z których wynikało, że "kontrola obejmuje przestrzeganie przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska". W tak ujętym przedmiocie kontroli mieści się cel kontroli wskazany w protokole pokontrolnym określony jak "kontrola przestrzegania przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym" oraz "kontrola przepisów obowiązujących w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów", czyli odpowiednio przepisów zawartych w u.z.s.e. i u.o. Przepisy tych dwóch ustaw niewątpliwie są przepisami z zakresu ochrony środowiska. Zgodnie bowiem z art. 1 u.z.s.e. ustawa określa środki służące ochronie środowiska i zdrowia ludzi przez zapobieganie niekorzystnym skutkom wytwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zwanego dalej "zużytym sprzętem", i gospodarowania nim lub przez ograniczanie tych skutków oraz ogólnych skutków wykorzystania zasobów i poprawę efektywności ich wykorzystania.
Natomiast w myśl art. 1 u.o. ustawa określa środki służące ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegające i zmniejszające negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi wynikający z wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi oraz ograniczające ogólne skutki użytkowania zasobów i poprawiające efektywność takiego użytkowania. W świetle powyższych rozważań nie doszło zatem do naruszenia art. 49 ust. 9 u.p.p., stanowiącego, iż zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu.
Skarżący wskazywał również (dołączając w tym zakresie oświadczenie z dnia [...] września 2020 r.), iż nie doręczono mu protokołu pokontrolnego w całości, a mianowicie bez załączników nr 8-13, które zgodnie z pkt 5 protokołu stanowią integralną jego część. Organ nie zaprzeczył tym twierdzeniom w odpowiedzi na skargę wskazując, iż skarżący miał możliwość zapoznania się z ustaleniami z kontroli, w tym również załącznikami, jednakże odmówił, a późniejszy wniosek o wysłanie skanów wszystkich załączników do protokołu na adres mailowy konkretnego inspektora nie został zrealizowany, gdyż przebywał on na kwarantannie. Zgodnie z art. 11 ust.1 u.i.o.ś.
z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej. Skoro więc uczyniono integralną częścią protokołu również załączniki, to winny również one zostać doręczone skarżącemu w świetle powyższego przepisu. Jednakże powyższe uchybienie pozostawało bez wpływu na treść zaskarżonego zarządzenia, jeśli się zważy, iż treść załączników została opisana w treści protokołu, a część z nich stanowiła protokoły przyjęcia informacji od samego skarżącego, których nie zanegował w żadnym zakresie. Podkreślić bowiem należy, iż skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag albo z prawa przestawienia swojego stanowiska na piśmie zgodnie z art. 11 ust. 2 i 3 u.i.o.ś. Zresztą generalnie okoliczności stwierdzonych tymi dokumentami skarżący w istocie nie zakwestionował, wskazując jedynie już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, iż poza stwierdzonym sprowadzaniem z zagranicy i sprzedażą sprzętu ze zwrotów konsumenckich artykułów nowych i używanych, sprzedaje również końcówki serii, nadwyżki produkcyjne i sklepowe, odwołując się w tym zakresie do protokołu pokontrolnego z 2018 r. dotyczącego przestrzegania wymagań wynikających z ustawy o bateriach.
Powyższe jednak nie miało wpływu na zasadnicze ustalenie istotne z punktu widzenia zaleceń zawartych w zarządzeniu pokontrolnym i wskazanych w nich przepisach, iż skarżący sprowadzał z zagranicy towar ze zwrotów konsumenckich na paletach, którego funkcjonalność nie została potwierdzona, w tym towar niewątpliwie uszkodzony (niesprawny) i sprzedawał go dalej na aukcjach internetowych, co w sposób jednoznacznie wynika zarówno z oświadczeń skarżącego oraz wydruków z tych aukcjach.
W świetle powyższych ustaleń WIOŚ zasadnie odwołał się do treści art. 80 ust. 1 u.z.s.e., zgodnie z którym w przypadku przemieszczania używanego sprzętu, co do którego zachodzi podejrzenie, w szczególności z uwagi na jego funkcjonalność, że jest on zużytym sprzętem, posiadacz używanego sprzętu organizujący jego przemieszczanie jest obowiązany do wykazania, że używany sprzęt nie jest zużytym sprzętem. Na gruncie u.z.s.e. przez sprzęt zużyty rozumie się sprzęt stanowiący odpad stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., łącznie ze wszystkimi częściami składowymi, podzespołami i materiałami eksploatacyjnymi stanowiącymi część sprzętu w momencie pozbywania się (art. 4 pkt 24 u.z.e.s.e). Przez odpad – zgodnie ze wspomnianym art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. - rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Koresponduje on z definicją odpadów zawartą w art. 1 ust. 1 pkt a rozporządzenia nr 1013/2006 wg której "odpady" oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć.
TSUE w wyroku z dnia 4 lipca 2019 r., C-624/17 uznał, iż przemieszczenie do państwa trzeciego partii urządzeń elektrycznych lub elektronicznych, które były pierwotnie przeznaczone do sprzedaży detalicznej, ale zostały zwrócone przez konsumenta, lub które z różnych względów zostały odesłane przez sprzedawcę detalicznego dostawcy, należy uznać za "przemieszczanie odpadów" w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006 w związku z jego art. 2 pkt 1 i z art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98 w sprawie odpadów, jeżeli ta partia zawiera urządzenia, których sprawne funkcjonowanie nie zostało wcześniej stwierdzone lub które nie są odpowiednio zabezpieczone przed uszkodzeniami podczas transportu. Jeśli bowiem urządzenie ma wady wymagające naprawy, skutkiem czego nie może być ono wykorzystane zgodnie ze swym pierwotnym przeznaczeniem, stanowi ono obciążenie dla posiadacza, a zatem należy uznać je za odpad, ponieważ nie ma pewności, że posiadacz rzeczywiście dokona naprawy.
Istnienie wątpliwości co do faktu, czy towar będzie mógł nadal być sprzedany bez naprawy w celu użycia zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, jest rozstrzygające dla jego zakwalifikowania jako "odpadu". Koszt naprawy koniecznej, aby dany towar mógł zostać ponownie użyty zgodnie z jego początkowym przeznaczeniem, ma zatem niewielkie znaczenie, ponieważ, po pierwsze, sama okoliczność, że towar ten nie jest sprawny, czyni z niego obciążenie dla jego posiadacza, a po drugie, jego przyszłe użycie zgodne z tym przeznaczeniem nie jest pewne. Jedynie towary w nieotwartych, oryginalnych opakowaniach, które stały się zbędne w asortymencie sprzedawcy, nie mogą być uznawane za odpady, jeśli nie ma ku temu dodatkowych wskazań. Jednakże w kontrolowanej sprawie nie mieliśmy do czynienia z tym ostatnim przypadkiem jak to stara się przedstawić skarżący, który jak wspomniano powyżej dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wskazywał, iż tego rodzaju towarem również handluje.
W związku z tym słusznie WIOŚ uznał, iż skarżący winien był dysponować dokumentacją określoną w art. 80 ust. 2 u.z.s.e. Zgodnie z tym przepisem w celu wykazania, że przemieszczany używany sprzęt nie jest zużytym sprzętem, posiadacz używanego sprzętu organizujący jego przemieszczanie: 1) jest obowiązany do udostępnienia: a) kopii dokumentu nabycia używanego sprzętu, w szczególności faktury i umowy sprzedaży, potwierdzającego funkcjonalność oraz przeznaczenie do bezpośredniego ponownego użycia używanego sprzętu, b) dowodów oceny lub badań w postaci kopii dokumentacji (certyfikat badań lub dowód sprawności funkcjonalnej) dla każdego używanego sprzętu znajdującego się w przesyłce oraz protokołu wyszczególniającego dokumentację, o której mowa w pkt 2 lit. b, c) oświadczenia posiadacza używanego sprzętu, organizującego jego przemieszczanie, że używany sprzęt oraz przewożone z nim rzeczy nie są odpadem, oraz wskazującego na zakres jego odpowiedzialności związanej z przemieszczaniem używanego sprzętu, d) dokumentu transportowego, w szczególności listu przewozowego;
2) zapewnia: a) przeprowadzenie badania używanego sprzętu polegającego na ocenie: – jego funkcjonalności, – obecności w nim niebezpiecznych: substancji, mieszanin oraz części składowych, b) sporządzenie przez podmiot przeprowadzający badanie, o którym mowa w lit. a, dokumentacji badania zawierającej: – numer i nazwę grupy i rodzaj używanego sprzętu, – numer identyfikacyjny używanego sprzętu (numer typu), jeżeli został nadany, – rok produkcji używanego sprzętu, jeżeli jest znany, – wynik, rodzaj i datę przeprowadzenia badania oraz imię i nazwisko lub nazwę oraz adres lub siedzibę podmiotu, który je przeprowadził. Skarżący nie dysponował dokumentami określonym w art. 80 ust. 2 pkt 1 lit. b i c, a tym samym należało traktować sprowadzony towar jako odpad. Stąd też zasadnie organ wydał zarządzenie określone w pkt 3 zaskarżonego aktu. Przy czym formułując to zarządzenie organ nie był obowiązany do wskazywania rodzaju odpadów oraz ich klasyfikacji przy użyciu kodów odpadów wskazanych w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r., poz. 10). Obowiązku takiej konkretyzacji odpadów w przypadku zarządzenia pokontrolnego nie wymagają przepisy. Nie można również przenosić regulacji odnoszących się do zagospodarowania odpadów, dla których zastrzeżone jest forma decyzji (por. np. art. 26 ust. 6 pkt 2, czy art. 43 ust. 2 pkt 2 u.o.).
Nie dysponując tymi dokumentami skarżący tym samym w sposób nielegalny dokonywał przemieszczania odpadów. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 1 pkt 2 u.z.s.e. używany sprzęt, w tym sprzęt, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1, uznaje się za zużyty sprzęt, a jego przemieszczanie za nielegalne przemieszczanie w rozumieniu art. 2 pkt 35 rozporządzenia nr 1013/2006 w przypadku braku odpowiednio dokumentacji, o której mowa w art. 80 ust. 2 pkt 2 lit. b, albo dokumentów, o których mowa w art. 82 ust.
2. W myśl art. 2 pkt 35 lit. a i b powyższego rozporządzenia "nielegalne przemieszczanie" oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub bez zgody zainteresowanych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Stąd też uzasadnione było zarządzenie zawarte w pkt 4 zaskarżonego aktu.
W związku z tym, iż skarżący odsprzedawał uszkodzony towar na portalu aukcyjnym Allegro, tym samym zlecał gospodarowanie odpadami podmiotom, które nie posiadają zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, co naruszało art. 27 ust. 2 pkt 1 u.o. Zgodnie z tym przepisem wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają: zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Wobec powyższego trafnie WIOŚ wydał zarządzenie wskazane w pkt 1 zaskarżonego aktu.
Z protokołu pokontrolnego wynika również, że skarżący nie prowadził ewidencji wskazanej w art. 22 ust. 1 u.z.s.e za rok 2019 i 2020. Stosownie do tego przepisu wprowadzający sprzęt jest obowiązany do prowadzenia dodatkowej ewidencji obejmującej informacje o masie wprowadzonego do obrotu sprzęt. Ewidencję tą należy przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczy (art. 22 ust. 3 u.z.s.e). Stąd prawidłowe było zarządzenie wskazane w pkt 2 zaskarżonego aktu.
Reasumując Sąd uznał, iż kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole pokontrolnym i znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.
z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
# 2