Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 29 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 75/23

Uzasadnienie

Postanowieniem z [...] listopada 2022 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS), powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej jako o.p.) i art. 26 ust. 5 (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm., dalej ustawa o SENT), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia tego samego organu z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] stwierdzającego, że wniosek spółki jawnej U. z dnia [...] stycznia 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej NUCS) z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] został wniesiony z uchybieniem terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu i nie podlega rozpatrzeniu.

Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

NUCS decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] nałożył na spółkę jawną U. karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za brak aktualizacji danych przez przewoźnika w zgłoszeniu przewozu towarów SENT.

Decyzja ta została doręczona spółce 9 marca 2020 r. Pismem opatrzonym w nagłówku datą [...] marca 2020 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym dnia 23 marca 2020 r., spółka złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji. Odwołanie to zostało przekazane DIAS, który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu, przyjmując jako datę jego złożenia datę wpływu odwołania do organu czyli 30 marca 2020 r. Postanowienie to zostało doręczone spółce w dniu 25 stycznia 2021 r. (poniedziałek).

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 2 lutego 2021 r., spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUCS z dnia [...] marca 2020 r., podkreślając w nim, że niezależnie od terminu wejścia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o COVID-19 praktycznie nic nie działało, w tym placówki Poczty Polskiej i nie ma znaczenia, że przepisy powyższej ustawy weszły w życie 31 marca 2020 r. Strona podkreśliła ponadto, że przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2023 r. opatrzona została adnotacją "Nadano w UP [...] dnia 2020-03-23", a to że na kopercie nie było stempla pocztowego organ mógł wyjaśnić z placówką pocztową.

Postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], DIAS stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NCUS z dnia [...] marca 2020 r. został wniesiony z uchybieniem 7-dniowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu i nie podlega rozpatrzeniu. Zostało ono doręczone spółce w dniu 6 kwietnia 2021 r.

Pismem z [...] kwietnia 2021 r., nadanym w dniu 30 kwietnia 2020 r., spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia DIAS z [...] marca 2021 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Spółka podniosła, że nie może zgodzić z powyższym postanowieniem, w szczególności z zastosowaniem jedynie przepisów ordynacji podatkowej. Podkreśliła ponadto, że nie rozważono przywołanych przez nią argumentów i okoliczności, a mianowicie:

1. - po pierwsze, iż NCUS przekazując organowi odwoławczemu sprawy akta sprawy uznał, że z powodu pandemii za zachowany do wniesienia odwołania,
2. - po drugie nie jest wystarczające stwierdzenie organu II instancji, iż z powodu braku stempla pocztowego z koperty nie wynikało, czy i kiedy nadano w placówce pocztowej przedmiotowe odwołanie, wobec powyższego organ powinien przyjąć datę 30 marca 2021 r. jako datę wpływu przesyłki do organu; wskazała bowiem, iż przesyłkę dostarczyła 23 marca 2021 r., na której była adnotacja: "U. PRZESYŁKA NIESTEMPLOWANA opłata pobrana. Umowa nr: [...] z Pocztą Polska S.A.

z dnia [...].05.2017 r. Nadano w: UP [...] dnia 2020-03-23";

1. - po trzecie, niezależnie od terminu wejścia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o COVID-19, praktycznie nic nie działało, w tym placówki Poczty Polskiej i nie ma znaczenia, że przepisy powyższej ustawy weszły w życie 31 marca 2020 r.

Ponadto w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. strona podniosła, iż wniosek o stwierdzenie nieważność jest zasadny ze względu na naruszenie art. 165b § 1 o.p.

Postanowieniem z [...] marca 2022 r., nr [...] DIAS działając na podstawie art. 219, art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 7, art. 248 § 3 o.p. oraz art. 26 ust. 5 ustawy o SENT odmówił stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z [...] marca 2021 r.

W jego uzasadnieniu opisał wskazany powyżej przebieg postępowania, a następnie przytoczył treść art. 247 § 1 o.p. oraz przenalizował postanowienie DIAS z dnia [...] marca 2021 r., wskazując, iż zgodnie z art.162 § 2 o.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a w kontekście okoliczności sprawy za datę od której rozpoczyna się bieg terminu określony w tym przepisie należało przyjąć dzień doręczenia stronie postanowienia z dnia [...] stycznia 2021 r. o uchybieniu terminu do złożenia odwołania, tj. 25 stycznia 2021 r. Zatem 7-dniowy termin do złożenia podania upływał z dniem 1 lutego 2021 r., natomiast wniosek został przez stronę nadany w dniu 2 lutego 2021 r., w konsekwencji nie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu.

W ocenie DIAS postanowienie zostało wydane na podstawie obowiązujących przepisów o.p., mając na uwadze art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, a nie jak wskazała strona na podstawie przepisów k.p.a. Następnie organ przenalizował podstawy nieważności wskazane w art. 247 § 1 o.p., w szczególności określone w pkt 2, 3 i 7, nie stwierdzając, aby zachodziły one w przypadku kontrolowanego rozstrzygnięcia. Istniała bowiem podstawa do wydania postanowienia z dnia [...] marca 2021 r. w postaci art. 216 § 1, art. 162 § 1 i 2 i 3 w zw. z art. 162 § 2 o.p. Ponadto DIAS wskazał, iż cechą rażącego prawa (art. 247 § 1 pkt 3 o.p.) jest to, iż treść orzeczenia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, przez proste ich zestawienie. Organ nie doszukał się zaistnienia tej przesłanki, przy czym odniósł się do zarzutu naruszenia art. 165b§ 1 o.p., podkreślając, iż nie ma on zastosowania w postępowaniu administracyjnym w toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o SENT, powołując się w tym zakresie na orzecznictwo NSA.

Organ nie znalazł również podstawy do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 247§ 1 pkt 7 o.p. z uwagi na brak wadliwości powodującej nieważność kontrolowanego na mocy wyraźnego przepisu, zwracając uwagę, iż strona takiej normy nie wskazała.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie powyższego postanowienia powielając argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu i piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. Dodatkowo wskazując, iż DIAS pominął przepis "art. 15 zzzz ust.1-3 ustawy o COVID" i wynikający z nich obowiązek pouczenia strony o 30-dniowym terminie złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku DIAS, opisanym na wstępie postanowieniem z [...] listopada 2022 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2022 r.

W jego uzasadnieniu, po przedstawieniu powyższego przebiegu sprawy, organ opisał podstawy prawne postępowania nieważnościowego, podkreślając, iż zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT w sprawie zastosowanie mają przepisy o.p., w szczególności przesłanki wskazane w art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 7 o.p., zgodnie z którymi organ stwierdza nieważność decyzji ostatecznej wydanej z rażącym naruszeniem prawa albo wydanej bez podstawy prawnej lub zawierającej wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa. Zdaniem organu argumenty spółki podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia DIAS z [...] marca 2021 r. nie są uzasadnione, bowiem nie narusza ono w sposób rażący prawa oraz zawiera wszystkie wymagane prawem podstawy prawne. Organ powołał się na orzecznictwo i wynikające z niego rozumienie "rażącego naruszenia prawa", do którego nie można zaliczyć każdego naruszenia, leczy tylko takie które zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem.

Dalej DIAS podkreślił, że ponowna ocena zgromadzonych w sprawie dowodów nie może być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji (postanowienia). Jego zdaniem spółka dąży do powtórnego, merytorycznego rozpoznania sprawy i to w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Postępowania o stwierdzenie nieważności nie można jednak utożsamiać z ponowieniem postępowania w sprawie zakończonej wydaniem postanowienia, które stało się ostateczne. W odniesieniu do przesłanek stwierdzenia nieważności DIAS wskazał, że w sprawie nie zachodzą, bo podstawę prawną do wydania postanowienia z dnia [...] marca 2020 r. stanowiły art. 216 § 1, art. 162 § 1, 2 i 3 w związku z art. 163 § 2 o.p. i nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu przedstawionym w zaskarżonym postanowieniu, które nie narusza prawa, a organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał w aktach sprawy oraz argumenty przedstawione przez spółkę.

W skardze wniesionej do WSA w Gorzowie Wlkp. na powyższe postanowienie skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:

1. 1) art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a, gdyż postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem zasad ogólnych (np. zasady legalności, czy informowania stron) w tym "art. 247 § 2 ust. 3 o.p." i art. 107 § 3 k.p.a., a wykazane w niniejszej skardze wadliwości proceduralne mają wpływ na wynik sprawy);
2. 2) przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 165b o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT;
3. 3) art. 6 k.p.a. i wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów na podstawie przepisów prawa;
4. 4) art. 10 § 1 i § 2 w związku z art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a. przez przedwczesne wydanie postanowienia, a to z uwagi na niewykonanie wszystkich czynności w sprawie przewidzianych przepisami k.p.a, gdyż to organ miał obowiązek wezwać Pocztę Polską o wyjaśnienie braku pieczęci na kopercie z przesyłką.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] marca 2022 r. i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie przeprowadzonej pod względem legalności w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej p.p.s.a.) było opisane na wstępie postanowienie DIAS utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2022 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia tego samego organu z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] stwierdzającego, że wniosek skarżącej spółki z dnia [...] stycznia 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUCS z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] został wniesiony z uchybieniem terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu i nie podlega rozpatrzeniu.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 247 § 1 o.p. stanowiący, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:

1. 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;
2. 2) została wydana bez podstawy prawnej;
3. 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
4. 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
5. 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
6. 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
7. 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;
8. 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

Dokonując wykładni funkcjonalnej art. 218 o.p. przyjmuje się w orzecznictwie, że przepisy dotyczące nieważności mają zastosowanie do postanowień w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2015 r., I FSK 358/14). Podobne stanowisko przyjmuje się również na gruncie tożsamej regulacji procesowej przewidzianej w k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 3 września 2015 r., II SA/Wa 5/15).

Wbrew zarzutom formułowanym przez skarżącą spółkę, zarówno na etapie postępowania przed DIAS, jak i przed sądem administracyjnym, w sprawie miały zastosowanie przepisy o.p.. Postanowienie z dnia [...] marca 2021 r. podlegające kontroli nieważnościowej, zapadło bowiem w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o SENT, w którym - zgodnie z art. 26 ust. 5 tej ustawy - w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Oznacza to, iż wszelkie kwestie proceduralne związane z tymi karami prowadzone są na podstawie przepisów o.p., o ile nie zostały odmiennie uregulowane w ustawie o SENT. Należy podkreślić, że ustawa o SENT nie zawiera odrębnych regulacji odnoszących się do postępowań nadzwyczajnych, w tym postępowania nieważnościowego.

W konsekwencji rozważenie tego, czy w sprawie zachodziły wskazane przez spółkę przesłanki nieważności, musiało nastąpić wyłącznie na gruncie przepisów i zasad o.p., a nie k.p.a.

Kontrolowane postanowienie zapadło w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, a mianowicie stwierdzenia nieważności postanowienia. Rola tego postępowania ogranicza się wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej. Specyfiką tego postępowania jest węższy, w stosunku do trybu "zwykłego" zakres. Nie jest to zatem postępowanie polegające na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, lecz postępowanie mające na celu wyłącznie ustalenie, czy decyzja jest dotknięta szczególnymi wadami prawnymi wymienionymi w art. 247 § 1 o.p. (por. B. Gruszczyński /w/ S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, O.p.. Komentarz, Warszawa 2015, tezy do art. 247). W postępowaniu szczególnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia), nie ma miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy (por. wyrok NSA z 11 marca 2020 r., I FSK 1714/17, wyrok NSA z 19 sierpnia 2010 r., II FSK 614/09).

Przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym było postanowienie DIAS z dnia [...] marca 2021 r. stwierdzające, że wniosek spółki jawnej U. z dnia [...] stycznia 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NCUS z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] został wniesiony z uchybieniem terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu i nie podlega rozpatrzeniu.

Zasadnie DIAS uznał, iż powyższe postanowienie nie jest dotknięte żadną z wad wskazanych w powołanym art. 247 § 1 o.p. w szczególności tych, które wynikają z zarzutów formułowanych przez skarżącą spółkę. Podkreślić bowiem należy, iż jednym z warunków przywrócenia terminu jest - zgodnie z art. 162 § 2 o.p. - złożenie podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. W razie stwierdzenia uchybienia tego terminu nie bada się merytorycznie tego wniosku pod kątem spełnienia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy (por. wyrok NSA z 15 maja 2020 r., II FSK 4/20). Zachowanie terminu przewidzianego w art. 162 § 2 o.p. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest wymogiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku (por. wyrok NSA z 3 listopada 2021 r., III FSK 339/21). W praktyce przyjmuje się, iż uchybienie przez stronę terminowi przewidzianemu w art. 162 § 2 o.p. skutkować powinno wydaniem postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2021 r., II FSK 1222/21), a to w związku z brakiem analogicznej regulacji jak w odniesieniu do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zawartej w art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Jednakże należy podkreślić, iż ze względu na to, iż przepisy art. 162 -164 o.p. nie wskazują wprost jakiej treści zapada rozstrzygnięcie w sytuacji uchybienia terminu określonego w art. 162 § 2 o.p., nie sposób z tego powodu stwierdzić nieważności postanowienia z dnia [...] marca 2021 r. jako wydanego bez podstawy prawnej (art. 247 § 1 pkt 2 o.p.), czy też z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 o.p.). Tym bardziej, że istota tego postanowienia przesądza o niemożności przywrócenia skarżącej spółce terminu do złożenia odwołania od decyzji NCUS z dnia [...] marca 2020 r.

Podkreślić należy, iż samo stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie nasuwa wątpliwości, mając na uwadze treść powołanego art. 162 § 2 o.p., a także treść art. 12 § 1 i art. 12 § 6 pkt 2 o.p. określających zasady liczenia terminu i jego zachowania w sytuacji nadania tego podania w polskiej placówce pocztowej. Za początek biegu tego terminu - w świetle okoliczności przywołanych przez stronę w podaniu - prawidłowo bowiem organ przyjął datę doręczenia postanowienia z dnia [...] stycznia 2021 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania, tj. 25 stycznia 2021 r. (poniedziałek). W orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie się bowiem przyjmuje, że datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Dotyczy to przypadków, kiedy strona, dokonując czynności, działała w subiektywnym przeświadczeniu, iż robi to w terminie (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2022 r., I FSK 1126/22, J. Brolik, O.p. Komentarz, LEX 2013, t. 3 do art. 162).

Z taką właśnie sytuacją mieliśmy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Wobec tego 7-dniowy termin do złożenia podania o przywrócenie terminu upływał w dniu 1 lutego 2021 r., a podanie zostało nadane w dniu 2 lutego 2021 r.

W świetle powyższych wywodów nie sposób uznać, iż doszło do jakiegokolwiek rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 o.p. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji (postanowienia) pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a zatem już na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu (por. wyrok NSA z 21 maja 2021 r., I FSK 1070/19). Istotnym jest, że dla stwierdzenia zaistnienia wady nieważności musi ona tkwić w samej decyzji (postanowieniu), wynikać z prostego jej zestawienia z danym przepisem prawa (por. wyrok NSA z 12 sierpnia 2021 r., I FSK 653/18).

Oceny powyższej nie zmienia, okoliczność, iż ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 2255), która weszła w życie dnia 16 grudnia 2020 r. dodany został art. 15zzzzzn2, o treści:

1. 1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
2. 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
3. 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
4. 3) przedawnienia,
5. 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
6. 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
7. 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
8. - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
9. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
10. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Podkreślić bowiem należy, iż możliwość stosowania powyższego przepisu w przypadkach spraw rozpoznawanych na podstawie o.p. nasuwała wątpliwości, wobec m.in. odesłania w ust. 3 powyższego przepisu jedynie do art. 58 § 2 k.p.a. (stanowiącego odpowiednik art. 162 § 2 o.p.). W wyniku wykładni celowościowej i funkcjonalnej sądy administracyjne uznały, iż przepis ten ma również zastosowanie w tego rodzaju sprawach (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 września 2021 r., I SA 593/21). Nie uzasadniało to jednak stwierdzenia nieważności postanowienia.

Z rażącym naruszenie prawa nie mamy bowiem do czynienia w sytuacji, gdy nie zastosowano jakiegoś przepisu albo zastosowano go wadliwie w następstwie błędnej jego wykładni. Nie można w takim przypadku mówić o przekroczeniu prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok WSA w Łodzi z 24 listopada 2021 r., I SA/Łd 627/21).

Bez znaczenia dla sprawy była argumentacja skarżącej spółki wskazująca, że odwołanie od decyzji NUCS z dnia [...] marca 2020 r. zostało złożone w terminie oraz powołując się na niedostateczność ustaleń poczynionych przez organ w tym zakresie. Kwestie te pozostawały poza sferą badania w niniejszej sprawie, w której przedmiotem byłem jedynie ocena postanowienia dotyczącego uchybienia terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Podobnie należało ocenić zarzut dotyczący naruszenia 6 - miesięcznego terminu do wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 165b § 1 o.p., jako odnoszący się bezpośrednio do zasadności decyzji NCUS z dnia [...] marca 2020 r.

Sąd - podobnie jako DIAS – nie doszukał się również innych naruszeń, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia z dnia [...] marca 2021 r., w szczególności nie jest ono obarczone wadą powodującą jego nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa.

Końcowo należy podkreślić, iż wobec treści wyroku WSA w Gorzowie Wlkp.

z 29 marca 2023 r., II SA/Go 74/23, uchylającego postanowienie DIAS z [...] listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia DIAS z [...] marca 2022 r., nr [...], dla ochrony praw skarżącej spółki, tj. skutecznego doprowadzenia do rozpoznania jej odwołania od decyzji NCUS z dnia [...] marca 2020 r., kwestia uchybienia terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, straciła na znaczeniu. Sąd bowiem w tej sprawie przesądził, iż postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r. stwierdzające, że odwołanie skarżącej spółki zostało wniesione po terminie, organ wydał z rażącym naruszeniem przepisów art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 1 pkt 1 i 2 o.p. Nie miało to jednak wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Sąd bowiem było obowiązany do kontroli prawidłowości oceny postanowienia z dnia [...] marca 2021 r. w kontekście wad wskazanych w art. 247 § 1 o.p., dokonanej przez DIAS w postępowaniu nieważnościowym wg stanu prawnego i faktycznego z daty wydania tego postanowienia, w szczególności obowiązany był uwzględnić pozostawanie wówczas w obrocie prawnym postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.