Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] Starosta udzielił M. M. właścicielowi Gospodarstwa Ogrodniczego pozwolenia wodnoprawnego na: pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych z ujęcia Zakładowego składającego się z trzech studni wierconych położonych na działce o numerze ewidencyjnym [...] określając jednocześnie warunki poboru wody m.in. w zakresie ilości pobieranej wody: Q roczne <687960 m3/rok, Q śr. dobowe < 1884,82 m3/dobę, Q max. godz. < 147 m3/godz.
[...] sierpnia 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni. (dalej: PGWWP), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2180, dalej jako p.w.) i na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] Starosty, ustaliło M. M., w formie informacji rocznej wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [...], za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2018 r. w wysokości 7452 zł w tym: 1) 7452,08 zł za pobór wód podziemnych. Opłata została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 p.w. oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502).
Od powyższej informacji M. M. złożył reklamację, w której podniósł, iż w całości pobierana woda jest wykorzystywana do celów określonych w art. 270 ust. 2 p.w., tj. na cele gospodarcze oraz nawadniania upraw szklarniowych wobec czego strona nie powinna ponosić opłaty stałej.
Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] na podstawie art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 2 p.w. oraz art. 104 k.p.a. Dyrektor Zarządu PGWWP określił M. M. za okres 1 stycznia -31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 7452 zł w tym: 1) 7452,08 zł za pobór wód podziemnych. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie uznał reklamacji, gdyż M. M. posiada pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] czerwca 2008 r. na szczególne korzystanie z wód – pobór wód podziemnych do celów gospodarczych oraz nawadniania upraw szklarniowych. Zdaniem organu w przypadku poboru wody na różne cele, gdy maksymalna wartość poboru określona w pozwoleniu jest łącznie określona dla wszystkich celów, przy czym jeden z celów jest zwolniony z opłaty stałej opłatę nalicza się od całości poboru. Organ wskazał, iż właściciel pozowolenia wodnoprawnego może wystąpić o jego zmianę w trybie art. 562 p.w. Ponieważ M. M. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych organ uznał, iż zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne, co uzasadniało wydanie przedmiotowej decyzji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł M. M. zarzucając organowi naruszenie:
- 1. art. 7,8,11,77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na dowolnym uzasadnieniu wydanej decyzji, a w konsekwencji wydanie orzeczenia w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony przez organ jednostronnie i nieobiektywnie, a także powodujące błędne ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie,
- 2. art. 270 ust. 2 p.w. poprzez jego niezasotosowanie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w jego ocenie brak było podstaw do określenia mu opłaty stałej za usługi wodne, gdyż podlega on zwolnieniu przedmiotowemu, o którym mowa w art. 270 ust. 2 p.w. Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił z jakich powodów określona została sporna opłata, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji świadczy o zbyt powierzchownym zbadaniu okoliczności prawnych i faktycznych w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i umorzenie postępowania w całości podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U.2017.2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2018.1302, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zarzutów skargi i wcześniej przedmiotem reklamacji nie był sposób naliczenia opłaty stałej, ale zasada jej ustalenia, albowiem według skarżącego nie powinien on ponosić tej opłaty, gdyż wykorzystuje pobieraną wodę na cel określony w art. 270 ust. 2 p.w.
Zgodnie z art. 268 ust. 1 p.w. opłatę za usługi wodne uiszcza się m.in. za pobór wód podziemnych. Składa się ona z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 p.w.). Zgodnie natomiast z art. 270 ust. 2 p.w. opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb.
W świetle powołanych przepisów organ, przystępując do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych, powinien w szczególności zbadać, czy nie zachodzi wyjątek przewidziany w art. 270 ust. 2 p.w. – tj. czy ów pobór nie następuje "do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb" – zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w kontrolowanej sprawie, na ten właśnie przepis powoływał się skarżący w złożonej reklamacji.
W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie zachodził wyjątek przewidziany w powyższym przepisie. Wydając zaskarżoną decyzję organ oparł się wyłącznie na treści pozwolenia wodnoprawnego, z którym wiązała się sporna opłata, w którym jako cel i zakres korzystania z wód wskazano: "woda pobierana będzie na cele gospodarcze oraz nawadniania upraw szklarniowych". W uzasadnieniu decyzji organ z góry założył, bez podania przyczyn takiego stanowiska, że całość pobieranych wód przeznaczana jest na cele gospodarcze inne niż nawadnianie upraw szklarniowych, a przecież równie dobrze można było poczynić założenie odwrotne, a mianowicie że całość pobieranych wód przeznaczana na nawadnianie upraw szklarniowych, a więc do celu wskazanego w art. 270 ust. 2 p.w.
Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w zakresie określenia faktycznego celu poboru wód przez skarżącego, ograniczając się jedynie do dowolnej interpretacji treści pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu brak ustalenia powyższych okoliczności stanowił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz zasady przekonywania określonej w art. 11 k.p.a., a także naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Ponadto brak pełnego i rzetelnego merytorycznego odniesienia się do decydującej kwestii - czy skarżący powinien być obciążany opłatą stałą za pobór wód w świetle w art. 270 ust. 2 p.w. - narusza w istotny sposób przepis art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Z tych względów Sąd uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien dokładnie i wyczerpująco ustalić stan faktyczny, w szczególności weryfikując twierdzenia skarżącego co do przeznaczenia pobieranych wód na cele wymienione w art. 270 ust. 2 p.w. - nawadniania upraw szklarniowych, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie, znajdujące oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.