Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...]r. Prezydent Miasta [...] nałożył na M.W. grzywnę w wysokości 9.000 zł w związku z niewykonaniem obowiązku zwrotu prawa jazdy kategorii "AM, B1, B" nr [...], seria i nr druku [...].
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. M.W. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] "odwołanie" wskazując w nim, że o postanowieniu z dnia [...] lutego 2019 r. dowiedział się w dniu 2 sierpnia 2019 r., sprawdzając w Wydziale Egzekucji Administracyjnej Urzędu Miasta [...] powód zajęcia konta osobistego.
Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. M.W. złożył bezpośrednio w Samorządowym Kolegium Odwoławczym pismo, które organ uznał za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wobec dwukrotnego awizowania przesyłki, nie otrzymał fizycznie ww. postanowienia, przez co nie mógł go skutecznie zaskarżyć.
Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ podał, że zaskarżone zażaleniem postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wysłane na prawidłowy adres, tj. [...], zostało pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 6 marca 2019 r. (pierwsze awizo: 19 lutego 2019 r., drugie awizo: 27 lutego 2019 r.). Powyższe oznaczało że 7- dniowy termin na wniesienie zażalenia upłynął w dniu 13 marca 2019 r. Natomiast z wniosku M.W. z dnia [...] września 2019 r., jednoznacznie wynikało, że o postanowieniu Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2019 r. M.W. dowiedział się w dniu 2 sierpnia 2019 r.
W ocenie Kolegium, mając na uwadze przesłankę drugą sformułowaną na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został złożony z rażącym naruszeniem 7-dniowego terminu określonego przez ustawodawcę, czego konsekwencją było nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Organ podkreślił, że już 8 sierpnia 2019 r. wnioskodawca wnosząc zażalenie na postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r., powinien wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Na postanowienie SKO M.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., podając, że początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia powinien być dzień 19 września 2019 r., kiedy to skarżący dowiedział się z postanowienia Kolegium o uchybieniu terminu. Zatem składając w dniu 23 września 2019 r. wniosek o przywrócenie terminu, skarżący zachował 7-dniowy termin określony w przepisach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U. Dz.U.2018.2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j.Dz.U.2019.2325, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu skarżącemu do wniesienia zażalenia. Powodem takiego rozstrzygnięcia, było przyjęcie przez Kolegium, że skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zachował siedmiodniowego terminu do jego złożenia.
Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z przepisu tego wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, może być również dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Dotyczy to sytuacji, w których strona nie miała świadomości przekroczenia terminu i dokonując czynności działała w subiektywnym przeświadczeniu, że robi to w ustawowym terminie. Jeśli zatem strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu (por. wyrok NSA z 10 marca 2000 r., I SA/Lu 1524/98). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że datą tą, w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jest data doręczenia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do dokonania tej czynności (por. wyroki NSA z 24 marca 1999 r., I SA/Gd 1664/98, z 10 marca 2000 r., I SA/Lu 1524/98, z 16 czerwca 2009 r., I FSK 373/08).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Kolegium dokonało błędnej interpretacji art. 58 § 2 k.p.a. przyjmując, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia był [...] sierpnia 2019 r., a wniosek o przywrócenie terminu, skarżący winien złożyć jednocześnie z zażaleniem, a więc 8 sierpnia 2019 r. Tym samym Kolegium poczyniło założenie, że w dniu 2 sierpnia 2019 r. skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do złożenia zażalenia i składając to zażalenie w dniu 8 sierpnia 2019 r. wiedział, że składa je z naruszeniem terminu. Tymczasem skarżący twierdzi, że składając w dniu 8 sierpnia 2019 r. zażalenie (nazwane przez niego odwołaniem) był nieświadomy przekroczenia terminu do jego złożenia. Jeżeli Kolegium miało wątpliwości co do daty, w której skarżący powziął wiadomość o uchybieniu terminowi, to winno zwrócić się do niego o złożenie wyjaśnień, kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się, iż nie zachował terminu do wniesienia zażalenia i dopiero na podstawie tych wyjaśnień ustalić czy został zachowany termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Bez poczynienia takich ustaleń niedopuszczalne było przyjęcie, że w dniu 8 sierpnia 2019 r. skarżący składając zażalenie (nazwane przez niego odwołaniem) wiedział, że czyni to z uchybieniem terminu.
Należy zauważyć, że takie działanie skarżącego byłoby całkowicie nieracjonalne. Racjonalne natomiast jest wyjaśnienie skarżącego, że w dniu 2 sierpnia 2019 r. dowiedział się on o istnieniu postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2019 r. i zaskarżając je w dniu 8 sierpnia 2019 r. pozostawał w mylnym przekonaniu, że czyni to w terminie, zaś o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero w dniu 19 września 2019 r., kiedy doręczono mu postanowienie Kolegium z dnia [...] września 2019 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W związku z powyższym nie można też zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia skarżący winien złożyć równocześnie ze złożeniem zażalenia, a więc w dniu 8 sierpnia 2019 r. Z przepisów k.p.a. wynika, iż wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu musi być dokonana czynność, której wniosek dotyczy (art. 58 § 2 zdanie drugie k.p.a.). Obowiązek ten nie dotyczy jednak sytuacji, gdy wniosek o przywrócenie terminu został złożony już po dokonaniu czynności, której dotyczy. Istotne jest jedynie, aby najpóźniej w momencie złożenia wniosku czynność ta została dokonana. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W chwili złożenia wniosku o przywrócenie terminu – 23 września 2019, czynność której on dotyczył – wniesienie zażalenia, była już dokonana.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ II instancji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., nie ustalił prawidłowo daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i w konsekwencji z naruszeniem art. 58 § 2 k.p.a., stwierdził, że prośba o przywrócenie terminu została złożona przez skarżącego z przekroczeniem terminu określonego w tym przepisie.
W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania w postaci uiszczonej opłaty od skargi oraz kosztów dojazdu na rozprawę.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium będzie związane przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.). Kolegium powinno zatem w oparciu o wyjaśnienia skarżącego ustalić datę, w której ustała przyczyna uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia, czyli datę kiedy skarżący dowiedział się jaki był termin do zaskarżenia postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2019 r. Jeżeli wiedzę taką skarżący uzyskał w dniu 19 września 2019 r., kiedy doręczono mu postanowienie Kolegium z dnia [...] września 2019 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, to wniosek o przywrócenie terminu złożony został w dniu 23 września 2019 r. z zachowaniem terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a., a strona wcześniej dopełniła także czynności polegającej na wniesieniu zażalenia, pozostając na etapie jej dokonywania w mylnym przekonaniu, że termin jest zachowany.