Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. J.R. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na działalność Wójta Gminy, radnego H.K. oraz Rady Gminy, dotyczącą likwidacji drogi gruntowej w miejscowości [...], zlokalizowanej na działce nr [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący wniósł m.in. o uchylenie dotychczasowych postępowań i ich zmianę, gdyż zostały one przeprowadzone z naruszeniem prawa.
Pismem z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po zapoznaniu się z nadesłanymi przez Wójta Gminy aktami sprawy, wyjaśniło stronie, iż zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), skargi na działania wójta podlegają rozpatrzeniu przez właściwą radę gminy. W przedmiotowej sprawie Rada Gminy podejmując uchwałę z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr XXXVIII/274/10 i z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr XXXIX/281/10 uznała skargę J.R. za nieuzasadnioną. W skardze z dnia [...] sierpnia 2010 r. strona nie przedstawiła nowych argumentów, zatem Kolegium uznało przedłożenie pisma do dalszego rozpoznania Radzie Gminy za niecelowe i ograniczyło się tylko do złożenia stronie wyjaśnień.
Pismem z dnia [...] października 2010 r. J.R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego "w związku z pismami m.in. z dnia [...] października 2010 r."
W jej uzasadnieniu skarżący podniósł m.in. fakt, iż nie miał możliwości zaskarżenia działań radnego H.K. i Wójta Gminy w przedmiocie likwidacji drogi, ponadto SKO nie rozpatrzyło w sposób wszechstronny jego sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, jako bezzasadnej.
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił na jego rzecz adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka, jako pełnomocnika skarżącego wskazała adw. R.S., który w dniu [...] lutego 2011 r. zapoznał się ze skargą i aktami sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie p.p.s.a.), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należało zatem rozważyć, czy zaskarżone przez J.R. pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki:
- 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia,
- 2) mają charakter zewnętrzny, co oznacza, że są skierowane do podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność,
- 3) są skierowane do indywidualnego podmiotu,
- 4) mają charakter publicznoprawny oraz
- 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2006, str. 29-30; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,
A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, str. 59-60).
Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.29-30).
Skierowane do skarżącego pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2010 r. nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo Kolegium ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącego jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu.