Uzasadnienie
Gmina o statusie miejskim pismem z [...] maja 2013 r. złożyła wniosek, w którym wniosła o określenie, iż uiszczona 9 kwietnia 2013 r. na rzecz Instytucji Zrządzającej kwota w łącznej wysokości 119.286,96 zł, stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60, ze zm., dalej: O.p), i zwrot wskazanej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od 9 kwietnia do dnia jej wpłaty. Wnioskodawca podał, że pismem z [...] marca 2013 r. został poinformowany, że Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym naliczyła korektę finansową w łącznej kwocie 119.865,94 zł, do którego zwrotu wnioskodawca został zobowiązany. Postawą rozstrzygnięcia było ustalenie, iż wnioskodawca realizując zamówienie publiczne pn. "Utworzenie obszarów aktywności gospodarczej (etap II - ul. [...], etap III - uf. [...]" dokonał naruszeń ustawy Prawo zamówień publicznych, dokonując zmiany terminu realizacji zamówienia oraz udzielając bezprawnie zamówienia z wolnej ręki na roboty budowlane, We wniosku zostało przedstawione stanowisko wnioskodawcy w zakresie wyników kontroli, przeprowadzonej przez IZ RPO.
Jednocześnie wnioskodawca nie przedstawił argumentów popierających żądanie określenia, że uiszczona kwota 119.286,96 zł stanowi nadpłatę podatku, w rozumieniu przepisu art. 72 O.p. i zwrotu nadpłaty, w sytuacji gdy dokonano zwrotu należnych środków.
Wnioskodawca jako podstawę wniosku o zwrot nadpłaty podał art. 72, 74a, 75 § 1 O.p., w związku z art. 60, 61, 67 oraz art.207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
- 0. finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm., dalej: u.f.p). Zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., Nr 267)
- 1. odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.).
Wnioskodawca pismem z [...] marca 2013 r. został wezwany do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem przepisów prawa. Korekta finansowa została nałożona w następujący sposób: 5% wartości faktur przedstawionych na rozliczenie wydatków w ramach umowy z wykonawcą nr [...] z [...] sierpnia 2010r., co stanowi kwotę 100.644,37 zł; 25% wartości faktur przedstawionych na rozliczenie wydatków w ramach umowy z wykonawcą nr [...] z [...] lutego 2012 r., co stanowi kwotę 19,221,57 zł. W dniu 9 kwietnia 2013 r. gmina o statusie miejskim zapłaciła kwotę przypadającą do zwrotu.
Postanowieniem z [...] lipca 2013 r. nr [...] Zarząd Województwa odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek Gminy w sprawie określenia i zwrotu nadpłaty.
Pismem z [...] lipca 2013 r. wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i wszczęcia postępowania o określenie i zwrot nadpłaty, Zdaniem skarżącego wykluczenie przepisów w drodze analogii może być usprawiedliwione jedynie istotnymi różnicami o charakterze systemowym. Wnioskodawca wskazuje nadto, że w przedmiotowej sprawie nie została wydana żadna decyzja, a więc istnieje możliwość złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty,
Postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Zarząd Województwa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r.(Nr 267) i odpowiednio przepisy działu lii ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.). Zgodnie z powyższym przepisem, w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy działu IV O.p. dotyczące postępowania podatkowego, wobec powyższego należy zastosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i na ich podstawie organ administracji mógł odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego.
Wskazano, że art. 67 u.f.p odsyła tylko do odpowiedniego stosowania przepisów działu III O.p. Odpowiednie stosowanie winno uwzględniać kontekst systemowy i aksjologiczny przepisów oraz standardy ochrony jednostki wyznaczane normami konstytucyjnymi. "Odpowiednie stosowanie" to szeroki wachlarz możliwości, poczynając od stosowania wprost przepisów, których dotyczy odesłanie, do całkowitego wykluczenia stosowania regulacji objętych odesłaniem. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z 15 lutego 2008 r. w sprawie o sygn. akt I CSK 357/07 stwierdził, że w literaturze i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa oznacza bądź stosowanie odnośnych przepisów bez żadnych zmian do innego zakresu odniesienia, bądź stosowanie ich z pewnymi zmianami, bądź też niestosowanie tych przepisów do innego zakresu odniesienia [por. m.in. uchwala Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2006 r,, III CZP 56/06, OSNC 2007, nr 3, poz. 43).
Zdaniem Instytucji Zarządzającej RPO zasadne jest wydanie w sprawie przedmiotowego wniosku postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., Nr 267). Zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. § 2 Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie. Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, z wyłączeniem wszakże przyczyn wskazanych w przepisach rozdziału 1 działu II kodeksu, w tych bowiem przypadkach organ administracji publicznej pozostawia podanie bez rozpoznania albo przekazuje sprawę organowi właściwemu w sprawie lub zwraca podanie wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem. (A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art.61(a) Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2013%
Zgodnie z art. 207 ust 1 pkt. 2 u.f.p "W przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
- 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,(...)
- - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.
W art. 207 ust. 8 stwierdza się, iż w przypadku okoliczności, o których mowa ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do:
- 1) zwrotu środków lub
- 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których mowa w ust 2 w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
W art 207 ust 9 u.f.p, zapisano, iż po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (teks jednolity Dz, U, z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 72, poz.619 ze zm.) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust 2.
Zdaniem Instytucji Zarządzającej RPO odpowiednie stosowanie przepisów O.p. w zakresie instytucji zwrotu nadpłaty podatku nie może zostać zastosowane w niniejszej sprawie, co uzasadnia odmowę wszczęcia takiego postępowania. Należy wskazać, że kwota 119.865,94 zł została zwrócona przez wnioskodawcę dobrowolnie w wyniku przeprowadzonej kontroli Instytucji Zarządzającej. Zgodnie zaś z art. 207 ust. 10 u.f.p., decyzji o zwrocie środków nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem. Co istotne ustawodawca zgodnie z art. 207 u.f.p. przewidział odpowiedni tryb kontroli administracyjnej (a później sądowoadministracyjnej), w którym wnioskodawca miał prawo podważyć wszystkie ustalenia instytucji Zarządzającej.
Ostatecznie wnioskodawca zrezygnował z administracyjnego trybu weryfikacji, zapłacił należność wynikającą z naliczonej korekty finansowej. Na podstawie art. 207 ust 9 i 10 organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej, po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust.
- 2. Decyzji, o której mowa w ust. 9, nie wydaje się - jak wspomniano wyżej - jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem.
Tym samym kwestia zwrotu środków została całościowo uregulowana w ustawie o finansach publicznych, w konsekwencji zdaniem organu administracji - Instytucja Zarządzająca, nie może zostać zastosowana instytucja nadpłaty z O.p. poprzez odpowiednie stosowanie Działy III w zakresie przepisów wskazanych w wniosku o określenie nadpłaty,
W komentarzu do art. 75 ustawy ordynacja podatkowa, autor stwierdza, że "Wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być stosowany przez podatników w odniesieniu do nadpłat podatków powstających po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Podatnicy, kwestionując kwotę podatku wynikającą z decyzji ustalającej, muszą najpierw w postępowaniu odwoławczym lub trybach nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych (art. 240; 247, 254 o.p.) wyeliminować z obrotu prawnego tę decyzję lub ją zmienić, co umożliwi im uzyskanie zwrotu nadpłat. Instytucja stwierdzenia nadpłaty nie może być wykorzystywana do wzruszania ostatecznych decyzji wymiarowych wydanych na podstawie art. 21 §3 ordynacji podatkowej. Tryb postępowania podatkowego zmierzający do stwierdzenia nadpłaty nie jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, dzięki któremu można wzruszyć ostateczne decyzje podatkowe, gdyż środki te określone zostały enumeratywnie w przepisach rozdziałów 17,18 i 19 ordynacji podatkowej" (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2006 r., ii FSK 206/05, LEX nr 193354).
Podobnie rzecz się ma przy zobowiązaniach wynikających z decyzji określających. Nieskuteczne jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w sytuacji gdy kwota zobowiązania wynika z takiej decyzji. Wniosek nie wszczyna postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty (art. 165a), Podatnik może uzyskać zwrot podatku określonego w takiej decyzji jedynie wówczas, gdy doprowadzi do jej uchylenia lub zmiany w drodze odwołania lub wskazanych wyżej trybach nadzwyczajnych (art. 240, 247, 254 o.p.)" (L Etel, komentarz do art. 75 ustawy Ordynacja podatkowa, LEX 2013).
Zdaniem organu administracji instytucja zwrotu nadpłaty nie może być stosowana jako nadzwyczajny środek do wzruszenia rozstrzygnięć od których wnioskodawcy przysługiwała zwyczajna droga kontroli administracyjnej, z której wnioskodawca nie skorzystał.
Organ wskazał, że Tadeusz Żyznowski w glosie do uchwały Sądu Najwyższego z 29 października 1991 r. (III CZP 109/ 91) napisał w "Przeglądzie Sądowymi' (5-6 z 1992 r.), że "odpowiednie" stosowanie przepisów prawa jest czynnością jednolitą o charakterze jednolitym. W literaturze wyodrębnia się trzy grupy sytuacji w zależności od uzyskiwanego rezultatu - odpowiedniego stosowania przepisów prawa. Dalej czytamy, że do pierwszej grupy należą te, w których odpowiednie stosowanie polega na stosowaniu odpowiednich przepisów bez żadnych modyfikacji. Do drugich zaliczono te, w których odpowiednie przepisy mają być stosowane z pewnymi modyfikacjami. Wreszcie trzecia grupa obejmuje te przepisy, które ze względu na ich bezprzedmiotowość lub sprzeczność z przepisami ustanowionymi dla tych stosunków, do których miały być stosowane odpowiednio, nie mogą być w ogóle stosowane.
Zdaniem IZ RPO żądanie skarżącego, aby odpowiednio stosować przepisy ustawy ordynacji podatkowej należy zaliczyć do trzeciej grupy, w sytuacji gdy doszło do dobrowolnego zwrotu środków. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 10 u.f.p., decyzji o zwrocie środków nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem, stąd należy przyjąć, że stosowanie instytucji zwrotu środków nie jest w tym konkretnym przypadku dopuszczalne.
Skarżący stwierdza, że art. 207 u.f.p nie stanowi o szczególnych odmiennościach, które usprawiedliwiałyby odstąpienie od stosowania instytucji zwrotu nadpłaty zobowiązania o charakterze podatkowym. Ponadto zdaniem skarżącego argumenty podawane przez IZ RPO są zasadne, jedynie w przypadku, gdy została wydana decyzja administracyjna określająca kwotę do zwrotu. W tym przypadku IZ RPO również nie zgadza się z wnioskodawcą. Zgodnie z art. 207 ust.
8. stwierdza się, iż w przypadku okoliczności, o których mowa ust, 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których mowa w ust. 2 w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Na podstawie przepisu art. 207 ust.
9. u.f.p., po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust, 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r, o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (teks jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (tekst jednolity Dz. U, z 2009 r. Nr 72, poz.619 ze zm.) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust.
2. Zgodnie zaś z przepisem art. 207 ust. 10 u.f.p., decyzji o zwrocie środków nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem - co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, w związku z czym IZ RPO nie miała podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Ustawodawca, zgodnie z art. 207 u.f.p. przewidział odpowiedni tryb kontroli administracyjnej (a później sądowoadministracyjnej), w którym wnioskodawca, miał prawo podważyć wszystkie ustalenia instytucji Zarządzającej. Ostatecznie wnioskodawca zrezygnował z administracyjnego trybu weryfikacji, zapłacił należność wynikającą z naliczonej korekty finansowej, tj. kwoty podlegającej zwrotowi. Zdaniem Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym zwyczajny tryb weryfikacji ustaleń związanych ze zwrotem dofinansowania został zakończony i instytucja zwrotu nadpłaty z ustawy ordynacja podatkowa, nie może służyć jako nadzwyczajny środek wzruszania zakończonych zgodnie z prawem postępowań, w sytuacji gdy doszło do dobrowolnego zwrotu środków.
Istotny jest również charakter środków, zwrotu których dochodzi wnioskodawca, a także sposób powstania przedmiotowych należności. Korekta naliczona przez Instytucję Zarządzającą RPO, powstała w wyniku nieprawidłowości jakich dopuścił się skarżący. Postawą do naliczenia korekty było ustalenie, iż skarżący realizując zamówienie publiczne pn. "Utworzenie obszarów aktywności gospodarczej (etap II - ul. [...], etap III - ul. [...]11 dokonał naruszeń ustawy Prawo zamówień publicznych, dokonując zmiany terminu realizacji zamówienia oraz udzielając bezprawnie zamówienia z wolnej ręki na roboty budowlane.
Skarżący powołuje się także na "poglądy judykatury*, wskazując na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20,10.2011 w sprawie I SA/Ol 576/11. Skarżący posłużył się cytatem z uzasadnienia do wyroku: "nadpłatą będzie zarówno nadwyżka dokonanej przez podatnika wpłaty nad kwotą podatku należnego z mocy obowiązujących ustaw, jak też kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek taki istniał; ale wygasł". Skarżący nie zwrócił jednak uwagi, że wyżej wskazany cytat nie jest wynikiem zważeń WSA w Olsztynie, a jedynie przytoczeniem stanowiska organu administracji publicznej, które zawarto w części opisowej uzasadnienia sądu. Zdaniem IZ RPO stanowisko wskazane przez skarżącego jest niezasadne. Zgodnie z art. 207 ust. 10 u.f.p., decyzji o zwrocie środków nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem, stąd należy przyjąć, że stosowanie instytucji zwrotu środków w sytuacji gdy doszło już do dobrowolnego zwrotu środków, nie jest w tym konkretnym przypadku dopuszczalne.
W skardze na powyższe postanowienie Gmina zarzucając naruszenie przepisów art. 60, art. 67 w zw. z art. 207 ust. 12 u.f.p poprzez wadliwe przyjęcie, iż uiszczenie kwoty pieniężnej tytułem nienależnie żądanego zwrotu dotacji wyklucza jej dochodzenie w trybie określonym przepisami art. 72-80 O.p, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadniając skargę Gmina wskazała, że Instytucja Zarządzająca motywując swą decyzję judykatem Sądu Najwyższego z 23.08.2006 r. HI CZP 56/06 pominęła jego tezę, iż wykluczenie stosowania przepisów w drodze analogii może jedynie usprawiedliwiać istotne różnice o charakterze systemowym. Zdaniem skarżącej w realiach niniejszej sprawy, która nota bene nie jest sprawą mającą charakter sprawy cywilnej, różnic takich w odniesieniu do materii podatkowej wykazać zasadnie nie można.
Skarżąca zaznaczyła, że art. 207 u.f.p nie stanowi o szczególnych odmiennościach, które usprawiedliwiałyby odstąpienie od stosowania instytucji zwrotu nadpłaty zobowiązania o charakterze podatkowym, a w konsekwencji sanowałyby odmowę jego zwrotu. W szczególności brak jest uzasadnienia aksjologicznego dla pozbawienia beneficjentów płatności unijnych instytucji zwrotu nadpłaty. W świetle poglądów judykatury usankcjonowanej wyrokiem WSA w Olsztynie z 20.10.2011 r. I SA/Ol 576/11 "nadpłatą będzie zarówno nadwyżka dokonanej przez podatnika wpłaty nad kwotą podatku należnego z mocy obowiązujących ustaw, jak też kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek taki istniał, ale wygasł".
Skarżąca wskazała nadto, że w żadnym wypadku nie można dokonać subsumcji zaistniałego stanu faktycznego do tez powołanych przeczeń. Całkowicie wadliwym jest bowiem wskazanie przez Instytucję Zarządzającą na zawarty w piśmiennictwie pogląd, według której "nieskutecznym jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w sytuacji gdy kwota zobowiązania wynika z takiej decyzji". Nie kwestionując jej zasadności podważyć należy jej odniesienie do realiów niniejszej sprawy, gdzie okolicznością bezsporną jest fakt, iż takiej decyzji nie wydano. Nadto zdaniem skarżącej godzi się zauważyć, że hipoteza której spełnienie nastąpiło w realiach rozpoznawanej sprawy, ujęta jest również regulacją O.p., gdzie dopuszczalność zwrotu nadpłaty statuuje sam fakt uiszczenia należności w postępowaniu podatkowym, dla których powstania ustawa nie wymaga wydania decyzji, mającej jedynie charakter określający, jak ma to miejsce w przypadku również tej wydanej na podstawie normy art. 207 u.f.p.
Odpowiadając na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: P.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa
- i. obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 61 a § 1 tej ustawy, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Taka niemożność wszczęcia postępowania nie zachodziła w sprawie niniejszej.
Zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z póżn. zm.)
Należności, o których mowa w art. 60 to, między innymi, należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich; określone jako środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym.
W rozpoznawanej sprawie kwota do zwrotu została określona w trybie bezdecyzyjnym, przewidzianym w art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p, w drodze wezwania do zwrotu środków przez instytucję, która podpisała umowę z beneficjentem i ich zapłaty. Jest to równoznaczne z tym, że nie wydaje się wówczas decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.
Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia kwestia zwrotu środków nie została całościowo uregulowana w u.f.p. Art. 207 tej ustawy reguluje kwestie trybu zwrotu środków w formie decyzyjnej. Chodzi m.in. o przypadek w którym po wezwaniu beneficjenta do zwrotu środków w terminie 14 dni i po bezskutecznym upływie tego terminu właściwy organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. W rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie ust. 10 art. 207 u.f.p. Nie wydano bowiem decyzji określającej kwotę do zwrotu, gdyż beneficjent dokonał zwrotu środków przed jej wydaniem. Art. 207 cytowanej ustawy nie reguluje natomiast trybu postępowania w przypadku w którym beneficjent po zwrocie dojdzie jednak do wniosku, że środki te mu się jednak merytorycznie należały.
Na marginesie należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że jedyną drogą beneficjenta do zakwestionowania zasadności wezwania do zwrotu środków jest tryb odwoławczy. Takie stanowisko jest nieuprawnione. Beneficjent może bowiem być początkowo przekonany o słuszności żądania zwrotu środków i je zwrócić po wezwaniu do zwrotu. Może też dojść do wniosku po zwrocie środków, że zwrócił je bezpodstawnie. W takiej sytuacji może skorzystać z instytucji zwrotu nadpłaty przewidzianej w O.p. W niniejszej sprawie pozwala na to art. 67 u.f.p. Jak już wyżej wykazano przypadek, o którym mowa w zaskarżonym postanowieniu nie został uregulowany u.f.p (dokonano zwrotu środków na wezwanie, nie wydano decyzji określającej wysokość do zwrotu). W takim przypadku stosuję się odpowiednio przepisy działu III O.p.
Sąd podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarty w uzasadnieniu wyroku z 19 listopada 2012 r., sygn. akt Ul SA/G! 703/12 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym... "kwota do zwrotu została określona w trybie bezdecyzyjnym, przewidzianym w art. 207 ust. 8 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, w drodze wezwania do zwrotu środków przez instytucję, która podpisała umowę z beneficjentem i ich zapłaty, co jest to równoznaczne z tym, że nie wydaje się wówczas decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, a istnienie takiej decyzji byłoby przeszkodą do stosowania instytucji stwierdzenia nadpłaty, bowiem wówczas otwiera się tryb z art. 207 ust. 12 ustawy o finansach publicznych, czyli odwołanie, ewentualnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podmiot, który wykonał wezwanie do zwrotu środków nie powinien być w gorszym położeniu niż ten, który wezwania nie wykonał i nie może być pozbawiony możliwości dochodzenia swych praw jeśli dojdzie do wniosku, że wykonał wezwanie nieuzasadnione lub, jak w niniejszej sprawie, wykonał wezwanie by uniknąć naliczania odsetek. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty jest tu, zdaniem Sądu, dopuszczalny z mocy art. 67 ustawy
- 0. finansach publicznych w związku z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, oczywiście przy odpowiednim stosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej".
Stąd też w rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, nie zachodziła niemożność wszczęcia postępowania w sprawie określenia i zwrotu nadpłaty.
Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania organ powinien ustalić, czy powstała nadpłata, ewentualnie w jakiej wysokości, stosując przepisy O.p (art. 72
- 1. następne).
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c w związku z art. 135 i art. 152 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 §
- 2. P.p.s.a.