Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 98/17

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nakazał P Spółka Akcyjna przeprowadzenie pomiarów natężenia drgań mechanicznych na stanowiskach kierowców samochodów ciężarowych oraz uzupełnienie oceny ryzyka zawodowego kierowcy samochodu ciężarowego uwzględniając wszystkie czynniki środowiska pracy.

Decyzja została wydana na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1998 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (DZ.U. z 2015 r. poz. 1412) - zwana dalej ustawą, art. 104 kpa, art. 227 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy – dalej – Kp, § 39a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (DZ.U. z 2003 r. Nr 169 poz. 1650 ze zm.).

W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu [...] lipca 2016 r. w P S.A. przeprowadzona została kontrola sanitarna, która wykazała:

1. - brak pomiarów natężenia drgań mechanicznych na stanowiskach kierowców samochodów ciężarowych, co stanowi naruszenie art. 227 § 1 pkt 2 Kp, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności: przeprowadzać na swój koszt badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom.

Organ wskazał, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. strona nie zgodziła się z wynikami kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, podając że na zakupione i eksploatowane pojazdy posiada homologację. Odnosząc się do stanowiska strony Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (PPIS) stwierdził, że świadectwo homologacji potwierdza możliwość funkcjonowania pojazdu zgodnie z normami i przepisami obowiązującym w danym państwie, dlatego warunkiem legalnego korzystania z pojazdu jest posiadanie homologacji. Jednak świadectwo homologacji nie odzwierciedla warunków środowiska pracy kierowcy samochodu ciężarowego,

1. - brak aktualnej oceny ryzyka zawodowego dla kierowcy samochodu ciężarowego, uwzględniającej wszystkie czynniki środowiska pracy. W ocenie nie ujęto narażenia na drgania mechaniczne. Fakt ten stanowi naruszenie § 39a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy - dalej rozporządzenie. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek zmian dotyczących warunków pracy na określonym stanowisku pracodawca uaktualnia na bieżąco ocenę ryzyka zawodowego.

Dalej organ podniósł, że prawidłowo sporządzona ocena ryzyka zawodowego jest podstawowym narzędziem służącym poprawie warunków pracy, ponadto jest niezwykle istotna w kontekście potencjalnych zagrożeń wypadkowych występujących w zakładzie pracy jak również w zapobieganiu chorobom zawodowym. Organ wskazał, że w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie stwierdza, że drgania mechaniczne są jednym z czynników szkodliwych występujących na stanowisku pracy, dlatego pracodawca jest obowiązany uwzględnić je w ocenie ryzyka oraz przeprowadzić pomiary.

Od powyższej decyzji P S.A., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło odwołanie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

1. 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 ustawy w związku z art. 226 i 227 Kp poprzez błędną wykładnię i nakazanie przeprowadzenia pomiarów natężenia drgań mechanicznych i uzupełnienie oceny ryzyka zawodowego, pomimo braku występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w postaci drgań mechanicznych na stanowisku pracy kierowcy samochodu ciężarowego,
2. 2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8 kpa poprzez nałożenie określonego obowiązku, pomimo tego że do kontroli przeprowadzonej w dniach [...] listopada 2010 r. - [...] grudnia 2010 r. nie wniesiono żadnych uwag i zastrzeżeń do przedłożonej oceny ryzyka zawodowego,
3. 3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 kpa poprzez nie podjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu odwołania, wskazując na przepis art. 226 pkt 1 Kp strona podniosła, że to pracodawca, a nie organ ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko. Zdaniem strony, interpretacja art. 227 § 1 Kp prowadzi do wniosku, że wykonanie badań i pomiarów jest konieczne tylko w takiej sytuacji, gdy pracodawca stwierdzi, że czynniki szkodliwe dla zdrowia występują. U odwołującego się nigdy nie stwierdzono występowania chorób zawodowych kierowców samochodów ciężarowych spowodowanych drganiami. Żaden kierowca nie zgłaszał uwag odnośnie warunków wykonywanej pracy, a także nie zgłaszał żadnych dolegliwości.

Skarżący wskazał, że drgania mechaniczne w samochodach ciężarowych zostały wyeliminowane już w latach 80 – tych ub. wieku. Konstrukcja nowoczesnych samochodów nie powoduje już drgań, które mogłyby negatywnie wpływać na zdrowie kierowców. Odwołująca się spółka posiada pojazdy i wykorzystuje w swojej działalności pojazdy nowe, w bardzo dobrym stanie technicznym w większości takich marek jak [...]. Ponadto samochody poruszają się po drogach o bardzo dobrej nawierzchni, dlatego pracownicy nie są narażeni na występowanie drgań mechanicznych. Strona podniosła, że podczas kontroli jaka miała miejsce w dniach od [...] listopada 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. ocenie organu podlegał m.in. dokument oceny ryzyka zawodowego. Organ I instancji nie wniósł wówczas żadnych uwag i zastrzeżeń do przedłożonej oceny ryzyka zawodowego, pomimo że nie zawierała ona również dla stanowiska kierowcy samochodu ciężarowego czynnika narażenia środowiska pracy w postaci drgań mechanicznych.

Tym samym organ naruszył zasadę wynikającą z art. 8 kpa. Ponadto organ przeprowadził postępowanie w sposób wadliwy ponieważ w żaden sposób nie zbadał środowiska pracy kierowców samochodów ciężarowych.

W postępowaniu przed Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, organ uzupełnił materiał dowodowy o wykaz samochodów ciężarowych o masie całkowitej ponad 3,5 t wykorzystywanych przez stronę do prowadzonej działalności, kopie certyfikatów homologacji, świadectwa zgodności WE, wyciągi ze świadectw homologacji dla poszczególnych typów pojazdów.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz nakazał P S.A. wykonanie następujących obowiązków:

1. 1) przeprowadzić pomiary natężenia drgań mechanicznych na stanowiskach kierowców samochodów ciężarowych,
2. 2) uzupełnić ocenę ryzyka zawodowego kierowcy samochodu ciężarowego uwzględniając wszystkie czynniki środowiska pracy.

Termin wykonania obowiązków organ określił do dnia 30 czerwca 2017 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że "czynniki szkodliwe w środowisku pracy" to czynniki, których oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do utraty zdrowia, powstania choroby zawodowej lub innego schorzenia związanego z wykonywaną pracą. Z protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2016 r. nie wynika, aby podczas kontroli upoważniony pracownik PPIS pozyskał informacje dotyczące rozpoznania i typowania przez pracodawcę, po konsultacji z pracownikami, czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz stanowisk pracy, na których wymagane jest przeprowadzenie badań czynników badań szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz stanowisk pracy, na których wymagane jest wykonywanie badań pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Z oceny ryzyka zawodowego, aktualizowanej w 2011 r. wynika, że na stanowisku pracy kierowcy stwierdzono zagrożenia w postaci: wypadek drogowy, urazy kończy górnych, upadek, potkniecie się, poślizgnięcie, obciążenie psychiczne, obciążenie fizyczne, obciążenie układu mięśniwo – szkieletowego.

W ocenie organu żadne z w.w. zagrożeń nie jest czynnikiem szkodliwym. Organ powołał się na Międzynarodową Kartę Charakterystyki Zagrożeń Zawodowych na stanowisku pracy kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie przekraczającej 3,5 t, z której wynika że zagrożeniami są m.in. szkodliwe czynniki fizyczne takie jak długotrwały nadmierny hałas, wibracje ogólne, szkodliwe czynniki chemiczne takie jak preparaty czyszczące, substancje zapobiegające zamarzaniu, płyny hamulcowe, olej napędowy i oleje mineralne, benzyna oraz przewożone materiały niebezpieczne. Przedstawiona przez stronę dokumentacja nie zawiera oceny ryzyka żadnego z w.w. czynników szkodliwych.

Dodatkowo organ oparł się na danych zawartych w pracy pod redakcją doc. dr inż. Danuty Augustyńskiej i dr Małgorzaty Pośniak pt. "Czynniki szkodliwe w środowisku pracy. Wartości dopuszczalne" z 2014 r., w którym uznano, że na drgania mechaniczne o ogólnym działaniu na organizm są narażeni przede wszystkim kierowcy, maszyniści, motorniczy, operatorzy maszyn budowlanych i drogowych. W tych przypadkach drgania są przenoszone do organizmu z siedzisk pojazdów przez miednicę, plecy i boki. Negatywne skutki zawodowej ekspozycji na drgania o ogólnym działaniu na organizm człowieka dotyczą zwłaszcza: układu kostnego i narządów wewnętrznych człowieka.

Ponadto na poparcie stanowiska, że w samochodach ciężarowych typu TIR występują drgania mechaniczne organ powołał się na dane zawarte w artykule zamieszczonym w miesięczniku "Bezpieczeństwo i higiena pracy" nr 5/2007 na temat: "drgania i hałas w pojazdach drogowych" dr inż. Piotra Kowalskiego.

Dalej organ wskazał, że mając na uwadze iż w swojej działalności strona wykorzystuje 64 samochody ciężarowe o masie własnej powyżej 3,5 tony kategorii N3, wyprodukowane w latach 2011 – 2016 marki [...], produkowane z zastosowaniem technologii zmierzających do eliminacji zagrożeń i czynników szkodliwych w kabinie kierowcy oraz uwzględniając opisane wyżej badania w miesięczniku "Bezpieczeństwo pracy" 5/2007, zwrócił się do Centralnego Instytutu Ochrony Pracy Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie z prośbą o zajęcie stanowiska czy wymagane będzie przeprowadzenie przez pracodawcę pomiarów drgań na stanowiskach pracy kierowców samochodów ciężarowych. W odpowiedzi Centralny Instytut Ochrony Pracy PIB pismem z dnia [...] listopada 2016 r. poinformował, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra zdrowia z 2 lutego 2011 r. w sprawie badań badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DZ.U.

Nr 33 poz. 166) pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów drgań mechanicznych działających na organizm człowieka poprzez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka, jeżeli podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów drgań mechanicznych, wykonywanych w odstępach dwóch lat, natężenie drgań nie przekroczyło 0,2 wartości NDN. W odniesieniu do powyższego organ stwierdził, że strona nie tylko nie przedstawiła dwóch ostatnich pomiarów natężenia drgań, wykonanych w odstępie dwóch lat, które nie przekroczyły 0,2 wartości NDN, ale nie przedstawiła żadnych pomiarów natężenia drgań na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, co uzasadnia nałożenie na niego obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał, że w celu dokonania higienicznej oceny stanowisk pracy w nadzorowanym zakładzie, PPIS w ramach nadzoru próbował zbadać warunki pracy w zakresie drgań mechanicznych, jednak ze względu na brak współpracy ze strony odwołującej się spółki, zrezygnował z ich przeprowadzenia.

Od powyższej decyzji organu II instancji P S.A. wniosło skargę.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

1. 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 ustawy w związku z art. 226 i 227 § 1 pkt 2 Kp oraz § 2 rozporządzeniem Ministra zdrowia z 2 lutego 2011 r. w sprawie badań badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DZ.U. Nr 33 poz. 166) poprzez błędną wykładnię i nakazanie przeprowadzenia pomiarów natężenia drgań mechanicznych i uzupełnienie oceny ryzyka zawodowego, pomimo braku występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w postaci drgań mechanicznych na stanowisku pracy kierowcy samochodu ciężarowego,
2. 2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8 kpa poprzez nałożenie określonego obowiązku, pomimo tego że po przeprowadzonej kontroli w dniach [...] listopada 2010 r. - [...] grudnia 2010 r., nie wniesiono żadnych uwag i zastrzeżeń do przedłożonej oceny ryzyka zawodowego,
3. 3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 kpa poprzez nie podjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
4. 4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 kpa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że wobec kwestionowania występowania drgań mechanicznych w pojazdach przez nią stosowanych organ I instancji powinien zbadać warunki pracy kierowców samochodów ciężarowych, natomiast organ II instancji to stanowisko zaakceptował. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, skarżąca wskazała, że dane zawarte w Międzynarodowej Karcie Charakterystyki Zagrożeń Zawodowych dotyczą jedynie potencjalnych zagrożeń, natomiast wskazanie czy rzeczywiście występują one u danego pracodawcy na określonych stanowiskach pracy należy do pracodawcy.

Nadto - Międzynarodowa Karta Charakterystyki Zagrożeń Zawodowych jest raczej żródłem informacji niż zaleceń. Odnośnie artykułu "Drgania i hałas w pojazdach drogowych" skarżąca wskazała, że oparty jest on na danych z 2007 r., natomiast skarżąca posiada samochody ciężarowe z nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi, gdyż pochodzące z lat 2011 – 2016 oraz jeden pojazd wyprodukowany w 2008 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W przedmiotowej sprawie skarga okazała się częściowo zasadna.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja nakazująca skarżącej przeprowadzenie pomiarów natężeń drgań mechanicznych na stanowisku kierowców samochodów ciężarowych oraz uzupełnienie oceny ryzyka zawodowego kierowcy samochodu ciężarowego, przy uwzględnieniu wszystkich czynników.

Podstawą prawną nałożonego obowiązku, był przepis art. 27 ust. 1 ustawy w związku z art. 226, art. 227 § 1 pkt 2 Kp oraz § 2 ust. 1, 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33, poz. 166 z późn. zm.), dalej zwane rozporządzeniem.

Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, iż państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych uchybień, naruszających wymagania higieniczne i zdrowotne w środowisku pracy.

Z przepisem tym skorelowane są przepisy art. 226 i 227 § 1 Kp. W myśl art. 226 pracodawca:

1. 1) ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko;
2. 2) informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.

Stosownie do treści art., 227 § 1 Kp. pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności:

1. 1) utrzymywać w stanie stałej sprawności urządzenia ograniczające lub eliminujące szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzenia służące do pomiarów tych czynników;
2. 2) przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom.

Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 227 § 2 Kodeksu Pracy, Minister Zdrowia rozporządzeniem z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy określił tryb i częstotliwość dokonywania ww. badań i pomiarów, a także sposób rejestrowania i przechowywania wyników tych badań i pomiarów oraz ich udostępniania pracownikom.

Przytoczone przepisy wchodzą w skład systemu norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, którą należy rozumieć jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczeniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy. Sąd w pełni zgadza się z poglądem, że podstawowym składnikiem instytucji ochrony pracy są przepisy dotyczące obowiązków pracodawców w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników przybierające postać prawa, którego przestrzeganie może być egzekwowane środkami przymusu państwowego. Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy i kategoryczny (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2002 r., II SA/Wr 319/00 - Pr. Pracy 2003/2/38).

W myśl § 13 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia badania i pomiary szkodliwego dla zdrowia czynnika fizycznego, występującego w postaci: hałasu, hałasu ultradźwiękowego, drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka wykonuje się:

1. 1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,2 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanego dalej "NDN";
2. 2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,5 wartości NDN.

Jeżeli podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów hałasu lub drgań mechanicznych, wykonanych w odstępie dwóch lat, natężenie czynnika nie przekraczało 0,2 wartości NDN, pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący nie przeprowadził badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w kabinie kierowcy samochodu ciężarowego. Powyższe potwierdzają wyniki kontroli dokonanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] czerwca 2016 r., nie kwestionuje tego również strona skarżąca.

Tymczasem niewątpliwie - jak słusznie zauważyły to organy obu instancji - kabina samochodu jest środowiskiem pracy dla kierowcy. W wydanym na podstawie art. 228 § 3 Kodeksu Pracy rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 217, poz. 1833 z późn. zm.) określono wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych, w tym hałasu infradźwiękowego. W ten sposób ustawodawca zaliczył hałas oraz wibrację ogólną i miejscową do czynników szkodliwych dla zdrowia ludzkiego. W załączniku nr 2 część B do rozporządzenia wskazuje się na drgania działające na organizm człowieka przez kończyny górne i drgania o ogólnym działaniu, jako czynniki szkodliwe dla zdrowia pracownika, w okresie jego aktywności zawodowej. Zgodnie z § 2 ust. 1 w.w. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników, ze szczególnym uwzględnieniem:

1. 1) rodzaju tych czynników oraz ich właściwości;
2. 2) procesów technologicznych i ich parametrów;
3. 3) wyposażenia technicznego, w tym maszyn, urządzeń, instalacji i narzędzi, które mogą być źródłem emisji czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem wyników pomiarów tej emisji dostarczanych przez producentów;
4. 4) środków ochrony zbiorowej i danych dotyczących ich użytkowania;
5. 5) organizacji pracy i sposobu wykonywania pracy;
6. 6) rzeczywistego czasu narażenia na oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem obowiązującego u pracodawcy systemu i rozkładu czasu pracy.

W świetle powyższej regulacji stwierdzić trzeba, iż nałożony przez zaskarżone decyzje nakaz zapewnienia badań i pomiarów środowiska pracy na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych, co do zasady, ma uzasadnienie prawne.

Należy zauważyć, że - jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów prawa materialnego – choć to pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, to jednak nie można zaaprobować stanowiska, że tylko pracodawca, może dokonywać prawidłowej oceny ryzyka czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, albowiem byłoby równoznaczne z pozostawieniem realizacji istotnego obszaru bezpieczeństwa i higieny pracy w sferze uznania pracodawcy. Rozumienie takie byłoby również sprzeczne z bezwzględnym charakterem przepisów bhp, które ze względu na przedmiot ochrony, jakim jest życie i zdrowie pracownika, nie mogą pozostać poza możliwością kontroli przez powołane do tego służby - inspekcję sanitarną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2016 r. sygn. II OSK 1789/14).

Wbrew stanowisku skarżącej, z obowiązku przeprowadzenia przez pracodawcę badań środowiska pracy na poszczególnych stanowiskach nie zwalnia posiadanie homologacji użytkowanych pojazdów mechanicznych, czy też okoliczność, iż konkretne pojazdy są nowe. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem - a który Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela - dobry stan techniczny pojazdów i fakt posiadania przez pojazd homologacji, potwierdzającej zgodność z normami i wymogami dopuszczającymi pojazdy do eksploatacji, nie zwalnia pracodawcy z obowiązku przeprowadzania badań środowiska pracy, są one bowiem prowadzane pod innym kątem i według innych kryteriów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2006 r., II SA/Kr 1237/03).

Ponadto bezspornie kierowcy samochodów ciężarowych są narażeni na hałas i wibracje wytwarzane podczas pracy pojazdu, a zatem bieżący pomiar stopnia natężenia tych czynników, zaliczanych do czynników szkodliwych dla zdrowia, jest niezbędny dla wychwycenia w porę ewentualnych zagrożeń dla zdrowia pracowników. W tej sytuacji subiektywne przekonanie skarżącej spółki o braku uzasadnienia, co do potrzeby przeprowadzenia spornych badań w odniesieniu do użytkowanych przez nią pojazdów ciężarowych, nie ma wpływu dla oceny zgodności z prawem decyzji organów obu instancji.

Nie sposób także zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż to pracodawca typuje stanowiska, na których przeprowadza się badania czynników szkodliwych, a nie organ administracyjny. Taka argumentacja nie zasługuje w żadnym wypadku na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, iż cytowane wyżej przepisy oraz § 3 rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r., nie stanowią że pracodawca może wybierać stanowiska pracy na których występują czynniki szkodliwe mając na względzie inne niż wynikające z ustawy i rozporządzenia okoliczności. Raz jeszcze bowiem należy podkreślić, iż celem omawianej regulacji jest ochrona pracownika i szybkie wychwycenie ewentualnych zagrożeń dla jego zdrowia. Umożliwienie pracodawcy dokonywania wyboru na jakich stanowiskach pracy i w jakim zakresie mają być prowadzone przedmiotowe pomiary i badania, niweczyłoby sens tej instytucji, dlatego też to inspekcja sanitarna zobowiązana jest ustawowo do kontroli i egzekwowania przepisów w celu zapobieżeniu powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z wykonywaniem pracy, co też w sprawie niniejszej prawidłowo uczyniła.

Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w stopniu który powodował konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego.

Nakładając na stronę obowiązek organ winien określić nie tyko termin, ale również precyzyjnie wskazać sposób wykonania obowiązku. Jak wyżej podniesiono przepisy prawa materialnego określają kilka czynników narażenia na zdrowie w środowisku pracy kierowcy samochodu ciężarowego, są to w szczególności: hałas, drgania, działanie substancji chemicznych. Wobec powyższego nakładając na stronę obowiązek uzupełnienia oceny ryzyka zawodowego kierowcy samochodu ciężarowego, organ winien wskazać czynniki środowiska jakie powinny być uwzględnione. Użyte w sentencji decyzji określenie – "wszystkie czynniki środowiska pracy" - nie jest precyzyjne, przez co stwarza pole do odmiennych, sprzecznych interpretacji. Brak określenia zakresu oraz sposobu wykonania obowiązku wynikającego z decyzji skutkować może następnie trudnością w zbadaniu, czy dana decyzja została przez stronę wykonana. Powyższe uwagi należy odnieść również do obowiązku przeprowadzenia pomiarów natężenia drgań mechanicznych na stanowisku kierowców samochodów ciężarowych.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca użytkuje ponad sześćdziesiąt samochodów ciężarowych. Z treści decyzji nie wynika, czy obowiązek przeprowadzenia pomiarów dotyczy wszystkich użytkowanych pojazdów, ewentualnie na podstawie jakich kryteriów strona miałaby wskazać pojazdy, które podlegałyby pomiarom. W ocenie Sądu decyzja winna określać, które z pojazdów użytkowanych przez stronę powinny podlegać pomiarom w zakresie natężenia drgań mechanicznych na stanowiskach kierowców samochodów ciężarowych. Okoliczność ta ma dla strony istotne znaczenie ze względu na kwestie organizacyjne związane ze świadczeniem usług transportowych przez skarżącą oraz ze względów finansowych. Uznając, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia stosownych pomiarów we wszystkich pojazdach użytkowanych przez stronę, organ winien uzasadnić stanowisko w tym względzie, natomiast stronie w takiej sytuacji przysługuje możliwość podjęcia polemiki.

W tym stanie sprawy należało uznać, że zaskarżona decyzja nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów rozstrzygnięcia, co w efekcie może prowadzić do jej niewykonalności.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2003 r. Nr 221 poz. 2193) i § 14 ust. 1 "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. 2015 poz. 1804).