Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Go 99/21

Uzasadnienie

W wyniku rozpatrzenia wniosku A.K. z dnia [...] października 2019 r. o umorzenie należności z tytułu składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], działając na podstawie:

1. 1. art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 art. 30, art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 300 ze zm., aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 –dalej u.s.u.s.), odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 122 391,35 zł, w tym:
2. a) ubezpieczenia społeczne za okres 01/1999-07/2000, 07/2010-01/2011 w łącznej kwocie 103 886,62 zł, w tym z tytułu: składek - w kwocie 17 905,42 zł, odsetek liczonych na [...] października 2019 r. przypadających od wyżej wymienionych składek - w kwocie 50 967,00 zł, odsetek w kwocie 34 979,00 zł liczonych na [...] października 2019 r. przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w kwocie 11 897,46 zł, kosztów upomnienia - w kwocie 35,20 zł,
3. b) ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/1999-07/2000, 05/2010-01/2011 w łącznej kwocie 11 546,30 zł, w tym z tytułu składek - w kwocie 2 484,90 zł, odsetek liczonych na [...] października 2019 r. przypadających od ww. składek - 3 774,00 zł, odsetek w kwocie 5 261,00 zł liczonych na [...] października 2019 r. przypadających od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w kwocie 2 010,07 zł,
4. c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 01/1999- 07/2000,10/2010-12/2010 w łącznej kwocie 6 958,43 zł w tym z tytułu składek - 1758,43 zł, odsetek liczonych na [...] października 2019 r. przypadających od wyżej wymienionych składek - 5 200,00 zł.
5. 2. art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 31 934,06 zł, w tym:
6. a) ubezpieczenia społeczne - za okres 01/1999-07/2000, 07/2010-01/2011 w łącznej kwocie 24 169,07 zł z tytułu składek - w kwocie 6 497,87 zł, odsetek liczonych na [...] października 2019 r. - 17 636,00 zł, kosztów upomnienia
7. - w kwocie 35,20 zł,
8. b) ubezpieczenia zdrowotne - za okres 06/1999-07/2000, 05/2010-01/2011 w łącznej kwocie 6 285,30 zł, z tytułu składek - w kwocie 2 484,90 zł, odsetek liczonych na [...] października 2019 r. - 3 774,00 zł, kosztów upomnienia
9. - w kwocie 26,40 zł,
10. c) Fundusz Pracy - za okres 01/1999-07/2000 w łącznej kwocie 1 479,69 zł z tytułu składek - w kwocie 377,69 zł, odsetek liczonych na [...] października 2019 r. - 1102,00 zł.

Na skutek skargi wniesionej przez A.K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Go 80/20 uchylił punkt 2 zaskarżonej decyzji, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.

Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] – działając na podstawie art. art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) – odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 31 934,06 zł, w tym:

1. a) ubezpieczenia społeczne - za okres 01/1999-12/1999, 02/2000-07/2000, 07/2010-01/2011 w łącznej kwocie 24 169,07 zł, w tym z tytułu: składek – 6 497,87 zł, odsetek liczonych na [...] października 2019 r. przypadających od ww. składek – 17 636,00 zł, kosztów upomnienia – 35,20 zł,
2. b) ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/1999-12/1999, 02/2000-07/2000, 05/2010-01/2011 w łącznej kwocie 6 285,30 zł, w tym z tytułu: składek – 2 484,90 zł, odsetek liczonych na [...] października 2019 r. przypadających od ww. składek – 3 774,00 zł, kosztów upomnienia – 26,40 zł,
3. c) Fundusz Pracy - za okres 01/1999-12/1999, 02/2000-07/2000 w łącznej kwocie 1 479,69 zł, w tym z tytułu: składek - w kwocie 377,69 zł, odsetek liczonych na [...] października 2019 r. przypadających od ww. składek - 1102,00 zł.

Decyzję tę z pouczeniem o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, możliwości zrzeczenia się tego prawa, a także prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., skarżąca odebrała dnia 27 listopada 2020 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. A.K. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji nr [...].

Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. A.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej, reprezentowany przez pełnomocnika, w pierwszej kolejności wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że skarżąca pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. złożyła do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 192 akt administracyjnych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi.

Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli stronie przysługuje prawo zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.).

Zasadą jest więc, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Tym samym, kiedy stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Nie dotyczy to jednak wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku tego środka zaskarżenia strona może zdecydować, czy skorzysta z tego środka zaskarżenia, a zatem, czy wniesie ona wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ, czy też od razu – nie korzystając ze wskazanego wyżej środka zaskarżenia – wniesie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Wynikająca z treści przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być intepretowana jako prawo do równoczesnego korzystania z dwóch możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej. Decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. Jeżeli strona nie skorzysta z prawa zwrócenia się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy, może wnieść skargę na wydaną decyzję do sądu administracyjnego. Jeżeli natomiast strona złoży do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – co miało miejsce w niniejszej sprawie – wydana decyzja podlega ponownej kontroli procesowej i merytorycznej przez organ. Do czasu zakończenia ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ, strona nie może wnieść skargi na decyzję, która jest przedmiotem ponownego postępowania.

Niedpouszczalna jest zatem skarga złożona do sądu administracyjnego od orzeczenia wydanego przez organ, jeżeli przed tym organem toczy się postępowanie na skutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca przez złożenie do organu wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ZUS z [...] listopada 2020 r., nr [...] zainicjowała postępowanie odwoławcze przed organem administracji publicznej i tym samym zamknęła sobie drogę do zaskarżenia ww. decyzji do sądu administracyjnego. Tym samym należało uznać, że skarga z dnia [...] grudnia 2020 r. jest niedopuszczalna.

Mając to wszystko na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.