Uzasadnienie
W piśmie z dnia 7 października 1999 r. /data wpływu do organu I instancji/ Marek K. wniósł o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie mu pozwolenia na budowę przyłącza gazu do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. P. nr 25 w G. na działce nr 142/3.
W piśmie z dnia 31.01.2000 r. wnioskowi temu sprzeciwił się właściciel sąsiedniej nieruchomości Janusz T. Zarzucił, iż w sprawie przedmiotowego przyłącza toczy się z jego skargi postępowanie przed NSA pod II SA/Ka 2278/99 i dlatego też nie jest jego zdaniem dopuszczalne wydawanie w tym przedmiocie kolejnych decyzji. Nadto podał, że budynek na działce nr 142/3 został wzniesiony bez prawomocnej decyzji zezwalającej na jego budowę i dlatego "prawnie nie istnieje".
Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta G. decyzją z dnia 31 marca 2000 r. (...) zatwierdzono projekt budowlany i wydano Elżbiecie i Józefowi K. i Markowi K. pozwolenie na budowę na działkach nr 142/3 i 177 przyłącza gazu do budynku mieszkalnego przy ul. P. nr 25 w G. Za podstawę prawną tej decyzji podał organ orzekający m.in. art. 28, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /obecnie Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm. - zwanej dalej prawem budowlanym/.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla objętej nią inwestycji zostały ustalone warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (...) z dnia 19.11.1999 r. W terminie ważności tej decyzji inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę przedkładając zgodę Wydziału Przedsięwzięć Gospodarczych i Usług Komunalnych Urzędu Miejskiego w G. na czasowe zajęcie pasa drogowego - działki nr 177, stanowiącej własność Gminy G. Przedłożył także "inne wymagane dokumenty i uzgodnienia". Projektowany zakres prac nie narusza zdaniem organu orzekającego uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ I instancji stwierdził nadto, iż nie zachodzi w sprawie sytuacja określona w art. 35 ust. 5 prawa budowlanego a to z tego powodu, iż pozwolenie na budowę dotyczy przyłącza gazu, a nie budynku mieszkalnego, którego legalność wzniesienia jest przez odwołującego się kwestionowana i co do którego jest prowadzone oddzielne postępowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. W odwołaniu od tej decyzji Janusz T. wniósł o stwierdzenie jej nieważności jako wydanej jego zdaniem z rażącym naruszeniem prawa, a to w sytuacji gdy budynek mieszkalny dla którego przyłącze ma być zrealizowane został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej.
Podał, że wniósł skargę do NSA na decyzję SKO w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu która nie została jeszcze rozpoznana. Zarzucił, że urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym, o których mowa w art. 3 pkt 9 w zw. z pkt 2 prawa budowlanego mogą być realizowane jedynie na budynkach wybudowanych legalnie tj. wydanego na podstawie art. 28 prawa budowlanego pozwolenia na budowę.
Wojewoda Ś. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia 8 czerwca 2000 r. (...) utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 28, art. 5 ust. 1 i ust. 2, art. 32 ust. 4 prawa budowlanego oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że objęte pozwoleniem na budowę zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co zostało rozstrzygnięte ostateczną decyzją SKO o ustaleniu dla tej inwestycji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wniesienie na tą decyzję skargi do NSA nie wstrzymało jej wykonania i dlatego też stanowiła ona podstawę wydania pozwolenia na budowę. Wojewoda Ś. stanął nadto na stanowisku wyrażonym wcześniej przez SKO w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, że przyłącze gazowe może być wykonane niezależnie od budynku. Z definicji przyłącza wynika bowiem, że "jest to przewód łączący instalację nieruchomości, a ściślej uzbrojenie działki z siecią zewnętrzną".
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Janusz T. wniósł o uchylenie ww. decyzji odwoławczej jako niezgodnej z prawem. Zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem treści art. 39 ust. 1 i art. 42 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ oraz art. 3 pkt 2 i pkt 9 w zw. z art. 33 ust. 2 prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, że przyłącze może być przewidziane do działki na której przewidywana jest realizacja zabudowy mieszkaniowej oraz z naruszeniem treści art. 3 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 1 lit. "a i b" prawa budowlanego oraz par. 146 i par. 157 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm. - zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych/, z których zdaniem skarżącego wyraźnie wynika, że przyłącze gazowe i inne urządzenia instalacyjne związane są z obiektem budowlanym, a nie z działką na której obiekt ma być zrealizowany.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy bezpodstawnie i wbrew treści decyzji organu I instancji przyjął, że sporne pozwolenie na budowę dotyczy przyłącza gazu do działki a nie do budynku. Przyłącze związane jest z obiektem budowlanym przez który zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 lit. "a i b" prawa budowlanego należy rozumieć budynek lub budowlę wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i co do zasady jego uzasadnienie. Dodatkowo powołał się na poparcie tego stanowiska na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego OPS 20/99. Zwrócił także uwagę, iż dotychczas nie zostało ostatecznie ustalone, że budynek Józefa K. został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej.
Na rozprawie przed NSA w dniu 4 kwietnia zainteresowany Józef K. przyznał, że posiadane przez niego pozwolenie na budowę budynku zostało uchylone oraz, że dotychczas nie zapadło ostateczne rozstrzygnięcie co do dalszych losów wybudowanego przez niego budynku mieszkalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy nie można też odeprzeć skutecznie zarzutów skargi co do naruszenia prawa materialnego.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że sprawa dotyczy przyłącza gazowego do budynku mieszkalnego przy ul. P. 25 w G., co wyraźnie wynika z osnowy decyzji organu I instancji. Niezrozumiałe są zatem wywody zawarte w zaskarżonej decyzji z których mogłoby wynikać, że w zasadzie jest to przyłącze do działki nr 142/3. Nadto należy zwrócić uwagę, że kwestię tego rodzaju przyłączy nie reguluje tylko prawo budowlane ale także przepisy innych aktów prawnych, których organy obu instancji w ogóle nie uwzględniły. Chodzi mianowicie o ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne /Dz.U. nr 164 poz. 348 ze zm./ oraz o wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci gazowych (...). Zgodnie z par. 2 pkt 9 tego rozporządzenia przez przyłącze - należy rozumieć odcinek gazociągu od gazociągu zasilającego do kurka głównego włącznie, służący do przyłączenia instalacji gazowej znajdującej się w obiekcie odbiorcy.
Przepis ten koresponduje niewątpliwie z treścią art. 3 pkt 9 prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 1 lit. "a i b" tego prawa zgodnie z którymi przyłącze jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym /czyli obiektem odbiorcy w rozumieniu ww. rozporządzenia ministra gospodarki/. O jednoczesnym związku przyłącza gazowego z obiektem, który poprzez to przyłącze ma być podłączony do sieci gazociągu zasilającego świadczy treść par. 4 ust. 2, par. 5 ust. 1 i ust. 4 oraz par. 6 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia. Co więcej przepisy te jednoznacznie wskazują, że warunkiem przyłączenia do sieci gazowej /poprzez przyłącze/ jest wykazanie się tytułem prawnym do korzystania z obiektu, który do tej sieci ma być podłączony.
Treść tych wszystkich przepisów wskazuje zdaniem Sądu, że przyłącze gazowe może być zrealizowane jedynie jako urządzenie obiektu budowlanego do korzystania z którego inwestor ma tytuł prawny. W sytuacji, gdy taki obiekt został wybudowany wcześniej niezbędne jest zatem wykazanie zdaniem Sądu, że starający się o budowę przyłącza gazowego ma prawo do korzystania z tego obiektu względnie, iż obiekt ten został wzniesiony w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę.
Wbrew zatem stanowisku organów obu instancji warunkiem udzielenia pozwolenia na wykonanie spornego przyłącza było wykazanie się przez inwestora ważną ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego względnie prawem do korzystania z wybudowanego budynku. Okoliczności tej organy obu instancji dostatecznie, a w szczególności pozytywnie nie ustaliły. Z tego też względu nie zostały spełnione warunki do wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego przyłącza gazu. W świetle powyższych wywodów nie jest zdaniem Sądu dopuszczalne wybudowanie przyłącza gazu do samej działki budowlanej na której nie istnieje legalnie wzniesiony /względnie budowany/ lub też dopuszczony do użytkowania obiekt, w którym gaz doprowadzany poprzez przyłącze może być wykorzystywany. Wywodom tym nie przeczy zdaniem Sądu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w powołanej w odpowiedzi na skargę uchwale tego Sądu z dnia 15 maja 2000 r. OPS 20/99 /ONSA 2000 Nr 4 poz. 133/.
Nadto należy zwrócić uwagę, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana również na rzecz Marka K. bez jakiegokolwiek wyjaśnienia tego orzeczenia i bez zbadania uprawnień tej osoby jako inwestora /chociażby z art. 32 ust. 4 prawa budowlanego/.
Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o NSA w zw. z art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 Kpa oraz w zw. z wskazanymi wyżej przepisami prawa materialnego.
Wytyczne co do dalszego postępowania wynikają z wyżej przedstawionych uwag. W sytuacji gdyby postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie zostało odnośnie budynku mieszkalnego zakończone rozważy organ architektoniczno-budowlany zasadność zawieszenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę przyłącza gazu.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.