Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po zapoznaniu się z wnioskiem S. Ś. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z [...] orzekającej o skierowaniu strony na badania lekarskie w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy (ABCE), w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, na podstawie art. 58 § 2 i § 3, art. 59 § 2 w związku z art. 123 kpa, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że opisana wyżej decyzja organu I instancji została doręczona S. Ś. osobiście 5 lipca 2016 r. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął 19 lipca 2016 r. Tymczasem strona odwołanie to wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożyła 26 sierpnia 2016 r. Motywując prośbę o przywrócenie terminu wnioskodawca podał, że Starosta w swojej decyzji nie poinformował go o konsekwencji tej decyzji, a w szczególności o tym, że bez wcześniejszego odbycia terapii nie będzie mógł przejść badań. O fakcie tym dowiedział się od lekarza orzecznika 19 sierpnia 2016 r., w związku z czym jego wniosek został wniesiony z zachowaniem ustawowego 7-dniowego terminu do jego złożenia.
Rozpatrując złożony wniosek Kolegium powołując się na wyroku NSA z 23.10.2015 r. sygn. akt I OSK 2150/15 podało, że nie sposób uznać, że zawarty w art. 9 kpa obowiązek informowania stron ma charakter absolutny, a zatem, że na organie ciąży obowiązek pouczania strony o wszelkich możliwych konsekwencjach jej działań i zaniedbań w postępowaniu. Nałożony na organy administracji publicznej art. 9 kpa obowiązek zależy od przedmiotu postępowania administracyjnego i treści wydawanych w nim aktów oraz podejmowanych czynności.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji, gdy Starosta w swojej decyzji skierował stronę na badania lekarskie, to obowiązek wynikający z art. 9 Kpa ograniczał się do powiadomienia strony o trybie i terminie wniesienia odwołania od tej decyzji (art. 129 §2 kpa), oraz o przepisach prawa materialnego, które uzasadniały wydanie tej decyzji. Organ posłużył się standardową formułą - w brzmieniu przewidzianym wprost w ustawie, to znaczy w art. 129 kpa oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami. Organ nie miał natomiast obowiązku pouczania strony o konsekwencji nie poddania się badaniu lekarskiemu, bowiem ustawodawca nie zobligował organów do pouczania stron w tym zakresie w decyzji wydawanej w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy. Konsekwencja nie wykonania tego obowiązku przewidziana jest bowiem w art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami.
Nadto organ podniósł, że żaden przepis ustawy o kierujących pojazdami, ani rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014r., poz. 949) nie przewiduje konieczności odbycia leczenia w ośrodku terapii uzależnień przed przystąpieniem do badań, na które zostaje się skierowanym przez Starostę w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy. Wymóg taki zawarty jest natomiast w załączniku nr 4 do ww. rozporządzenia, który stanowi instrukcję dla lekarzy orzeczników w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Regulacja ta nie jest zaś przepisem prawa powszechnie obowiązującego.
Reasumując Kolegium uznało, że powołane we wniosku okoliczności nie stanowią przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a zatem strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie S. Ś., domagając się jego uchylenia, zarzucił naruszenie art. 9 kpa poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania go o okolicznościach faktycznych i prawnych, które wpłynęły na ustalenie jego prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że wniosek o przywrócenie terminu był zasadny, gdyż organ nie poinformował go o możliwych skutkach braku wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
W niniejszej sprawie Kolegium odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji dotyczącej skierowania na badania lekarskie argumentując, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Rozstrzygnięcie organu należy uznać za słuszne.
Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Skarżący prośbę o przywrócenie terminu uzasadnił tym, że nie został poinformowany o konsekwencjach wydanej przez organ I instancji decyzji oraz, że uzasadnienie decyzji nie zawiera informacji, że nie może przejść badań bez konieczności wcześniejszego odbycia rocznej terapii odwykowej. Jak wynika ze skargi jej autor uważa, że powyższy obowiązek spoczywał na organie z mocy art. 9 kpa.
Wymieniony art. 9 kpa stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Podnieść należy, że określona w art. 9 kpa zasada informowania stron oznacza obowiązek organu udzielania stronie informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego przez cały tok postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia, aż do jego zakończenia decyzją. W rozpatrywanej sprawie Starosta w dniu [...] wydał decyzję, która zawierała uzasadnienie faktyczne i prawna, a także pouczenie, o przysługującym skarżącemu prawie do wniesienia od decyzji środka odwoławczego w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za jego pośrednictwem, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. W treści decyzji podano także, w jakiej placówce i w jakim terminie skarżący powinien poddać się badaniu.
W opinii Sądu powyższe wyczerpuje obowiązki nałożone na organ na podstawie cytowanego wyżej przepisu. Zgodzić należy się z Kolegium, że organ I instancji nie miał obowiązku pouczania strony o konsekwencji nie poddania się badaniu lekarskiemu, bowiem ustawodawca nie zobligował organów do pouczania stron w tym zakresie w decyzji wydawanej na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Nie jest również dla Sądu wątpliwe, że wynikający z art. 9 kpa obowiązek informowania strony, dotyczy bezpośrednich skutków konkretnego postępowania administracyjnego oraz musi być związany z zakresem właściwości organu rozstrzygającego. W okolicznościach sprawy chodziło o bezpośrednie konsekwencje decyzji Starosty z dnia [...] o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie, a nie o konsekwencje stwierdzenia przez inny podmiot (Sąd Rejonowy w Kielcach Wydział Rodzinny i Nieletnich) i w innym trybie (w drodze postępowania nieprocesowego z wniosku Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w S.), obowiązku poddania się leczeniu w stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego.
To z tamtego postanowienia sądu oraz z przepisu § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2014 r. poz. 600) w zw. z pkt 8.1) załącznika nr 4 do tego rozporządzenia wynika skierowany do lekarza przeprowadzającego badanie lekarskie i wydającego orzeczenie o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, obowiązek udokumentowania przez osobę, u której stwierdzono w przeszłości uzależnienie od alkoholu, co najmniej rocznego okresu abstynencji. Dlatego obowiązek, o jakim mowa w art. 9 kpa, nie obliguje, tak jak tego oczekuje skarżący, organu rozstrzygającego kwestię skierowania na badania lekarskie, do informowania strony o czynnościach podejmowanych w postępowaniu przed innymi organami (w niniejszym przypadku lekarzem uprawnionym) i ich skutkach.
W związku z tym twierdzenie skarżącego, że organ naruszył art. 9 kpa, poprzez brak poinformowania go o konsekwencjach wydanej przez organ I instancji decyzji oraz o tym, że nie może przejść badań bez konieczności wcześniejszego odbycia rocznej terapii odwykowej - nie są zasadne. Wymaganie udzielenia przez Starostę takich informacji sprowadzałoby ten organ do roli doradcy prawnego strony, a takich obowiązków art. 9 kpa nie nakłada.
W konsekwencji skoro Starosta wydając swoja decyzję nie naruszył art. 9 kpa, to nie można uznać, aby uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego, a zatem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Mając to wszystko na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekła jak w sentencji wyroku.