Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 października 2015 r. znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 16 września 2015 r. znak: [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez K. P. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z dnia 31 sierpnia 2015 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że decyzją z dnia 12 listopada 2014 r. znak: [...] PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał K. P. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego parterowego pomieszczenia o wymiarach w rzucie 4,20 x 2,30 m, stanowiącego rozbudowę, od strony wschodniej, budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ew. 401, przy ul. P. 10 w C. W trybie odwoławczym WINB utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy, decyzją z dnia 23 grudnia 2014 r. znak: [...]. Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r. sygn. II SA/Ke 129/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę K. P. na ww. decyzję.
Upomnieniem z dnia 24 czerwca 2015 r. znak: [...] PINB, działając jako wierzyciel, wezwał K. P. do dobrowolnego wykonania obowiązku rozbiórki, z pouczeniem że w razie niewykonania obowiązku zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji. Upomnienie to zostało doręczone w dniu 10 lipca 2015 r., w trybie doręczenia zastępczego po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (po raz pierwszy w dniu 26 sierpnia 2015 r.). Następnie PINB, działając jako organ egzekucyjny, wszczął postepowanie egzekucyjne wydając tytuł wykonawczy z dnia 31 sierpnia 2015 r., doręczony zobowiązanej w dniu 4 września 2015 r.
W dniu 8 września 2015 r. K. P. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Po ich rozpatrzeniu organ I instancji wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 16 września 2015 r. W zażaleniu zobowiązana podniosła zarzuty określone w art. 33 § 1 pkt 4 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ich kontekście wyjaśniła, że nie doręczono jej upomnienia, ponieważ dłuższy czas przebywała w K., a dodatkowo mąż uszkodził skrzynkę na listy. Podała, że nie jest właścicielem tylko współwłaścicielem przedmiotowego budynku. Wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W piśmie uzupełniającym zwróciła się o zwolnienie od wykonania obowiązku z powodu choroby i trudnej sytuacji materialnej.
Organ II instancji wyjaśnił, że wskazanie innych przyczyn niż enumeratywnie wyliczone w art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym (upea) w administracji uniemożliwia organowi egzekucyjnemu rozpatrzenie ich jako zarzutów. Zobowiązanej doręczono upomnienie i prawidłowo wystawiono tytuł wykonawczy, a zatem egzekucja była dopuszczalna. Upomnienie zostało doręczone w trybie art. 44 § 4 Kpa, w konsekwencji nie zaistniała przesłanka określona w art. 33 § 1 pkt 7 upea. Zobowiązana nie podważyła oświadczenia doręczyciela o pozostawieniu awiza, ani nie udowodniła, że nie posiada oddawczej skrzynki pocztowej. W toku postępowania administracyjnego była zaś pouczona o konieczności zawiadamiania organu o każdej zmianie adresu.
Organ wyjaśnił, że okoliczności związane z chorobą i trudną sytuacją materialną zobowiązanej pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Obowiązek nie musi być bowiem wykonany osobiście, a racje społeczne nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania egzekucyjnego, które nie zna odpowiednika art. 5 Kc.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. P. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zwolnienie od wykonania obowiązku z powodu choroby i trudnej sytuacji materialnej. Podniosła, że wiatę, o której mowa w nakazie rozbiórki wybudowała jej nieżyjąca już matka.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W dniu 17 lutego 2016 r. K. P. wniosła do Sądu pismo procesowe, do którego załączyła m.in. kserokopię decyzji Wojewody z dnia 5 stycznia 2016 r. znak: [...] wstrzymującą na okres 6 miesięcy, na podstawie art. 27 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji grzywny w celu przymuszenia nałożonej prze PINB postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Na wstępie podkreślić należy bezsporną okoliczność, że decyzja PINB z dnia 12 listopada 2014 r., utrzymana w mocy ostateczną decyzją WINB z dnia 23 grudnia 2014 r., nakazująca K. P., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego pomieszczenia o wymiarach w rzucie 4,20 x 2,30 m, stanowiącego rozbudowę od strony wschodniej budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ew. 401, przy ul. P. 10 w C., funkcjonuje w obrocie prawnym. Egzekwowany obowiązek nie został w żaden sposób wyeliminowany z obrotu prawnego i jest wymagalny.
W toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego organ egzekucyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej ten obowiązek i jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie, wynikające w oczywisty sposób z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), dalej "upea". Przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji (§ 2) obejmuje natomiast to, czy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, podlega egzekucji administracyjnej lub czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 upea.
Sytuacje, w których ustawodawca zobowiązuje organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego wyliczone są enumeratywnie w art. 59 § 1 upea. Stosownie do tego unormowania postępowanie egzekucyjne umarza się:
- 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
- 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
- 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
- 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
- 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
- 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
- 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
- 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
- 9) na żądanie wierzyciela;
- 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Nie ulega wątpliwości, że żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w pkt 1-10 powyższego unormowania nie została w niniejszej sprawie spełniona. Nie ulega również wątpliwości, że nakaz rozbiórki w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej podlega egzekucji administracyjnej (art. 2 § 1 pkt 10 upea). W tytule wykonawczym z dnia 31 sierpnia 2015 r. treść podlegającego egzekucji obowiązku została określona tak samo, jak w decyzji z dnia 12 listopada 2014 r. Argumentacja skarżącej, która powołuje się na okoliczność, że to jej nieżyjąca już matka dokonała samowolnej rozbudowy, w istocie zmierza do tego, aby w postępowaniu egzekucyjnym doprowadzić do zmiany treści ostatecznej decyzji administracyjnej, względnie zignorowania nakazu z niej wynikającego, co jest niedopuszczalne. Do tego celu mogą służyć co najwyżej nadzwyczajne tryby, przewidziane w Kpa, służące kwestionowaniu decyzji ostatecznych. Również podnoszone przez skarżącą argumenty o jej chorobie i trudnej sytuacji materialnej nie stanowią, w świetle ww. przepisów, przesłanki umożliwiającej umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być jedynie okoliczności wyliczone enumeratywnie w art. 33 § 1 pkt 1-10 upea. W skardze żadnej ze wskazanych tam okoliczności nie podniesiono. Natomiast w zażaleniu zobowiązana przywołała art. 33 § 1 pkt 4 (błąd co do osoby zobowiązanego) i pkt 7 (brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1). O błędzie co do osoby zobowiązanej nie może być w niniejszej sprawie mowy, ponieważ decyzja PINB z dnia 12 listopada 2014 r. wyraźnie wskazuje K. P. jako zobowiązaną do wykonania rozbiórki.
Odnośnie upomnienia, to organ doręczył je na adres wynikający z akt postępowania administracyjnego (C., ul. P.
10) w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 1-4 Kpa w zw. z art. 18 upea). Skarżąca, zameldowana na pobyt stały w K., w żaden sposób nie wykazała, aby adres w C. nie był jej adresem do doręczeń. W szczególności nie wykazała, aby w dacie awizowania przesyłki zawierającej upomnienie przebywała dłuższy czas w K. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia 26 sierpnia 2015 r., dokumentująca oświadczenie W. Ł. – jednej ze stron postępowania w sprawie zakończonej nakazem rozbiórki, z której wynika, że skarżąca w dacie awizowania upomnienia przebywała w domu przy ul. P. 10 w C.. Skarżąca osobiście odebrała pod tym adresem postanowienie PINB z dnia 16 września 2015 r., a odbiór tytułu wykonawczego z dnia 31 sierpnia 2015 r. i zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia z dnia 9 października 2015 r. pokwitował jej mąż jako dorosły domownik (art. 43 Kpa w zw. z art. 18 upea). Skarżąca w terminie wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym i skargę do sądu administracyjnego, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że mąż skarżącej w jakikolwiek sposób utrudniał jej zapoznanie się z pismami pochodzącymi od organu egzekucyjnego.
Sąd nie dopatrzył się również w tytule wykonawczym z dnia 31 sierpnia 2015 r. uchybień skutkujących odstąpieniem od egzekucji, a w konsekwencji umorzeniem postępowania z uwagi na niedopuszczalność egzekucji (art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 29 § 1 i 2 upea).
Odnosząc się do wydanej przez Wojewodę decyzji z dnia 5 stycznia 2016 r. wyjaśnić należy, że nie ma ona wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Dotyczy bowiem postępowania, w którym organ stosuje środki egzekucyjne przewidziane prawem (grzywnę) w celu przymuszenia zobowiązanej do realizacji obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, a zatem sprawy odrębnej niż objęta rozpoznawaną skargą.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Ppsa. Orzeczenie w pkt II wyroku oparto o przepis art. 250 § 1 Ppsa.