Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej R. K. doprowadzenie stawu do stanu poprzedniego / do powierzchni 10x15/ poprzez zasypanie samowolnie wybudowanej części stawu na działce nr ew.325/1 położonej przy ul.P. w C. na podstawie art.138 par.1 pkt.1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji podjął zaskarżoną decyzję na podstawie art.51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane / Dz.U.z 2000r nr 106, poz.1126 ze zm./. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek A. M., który domagał się sprawdzenia legalności budowy stawu rybnego wykonanego przez R. K.. Organ I instancji po dokonaniu oględzin w dniu 28.10.2002r, na podstawie art.50 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane, a następnie decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 tej ustawy, nakazał mu przedłożenie do dnia 30.04.2003r. inwentaryzacji wraz z opinią techniczną wykonanych robót oraz projektu robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia stawu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Skarżący nie przedłożył w/w dokumentów, mimo przedłużenia terminu do ich złożenia do dnia 30.09.03r.
W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie narusza prawa, bo zgodnie z art.51 ust.4 Prawa budowlanego w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w art.51 ust.1 pkt.2 i 3 właściwy organ nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał m.in. iż zgodnie z art.29 ust.2 pkt.4 ustawy Prawo budowlane w treści obowiązującej w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, pozwolenia na budowę nie wymagało wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu i remoncie urządzeń melioracji szczegółowych, do których są zaliczane stawy rybne, jednakże roboty te zgodnie z art.30 ust.1 pkt.1 winny być zgłoszone do właściwego w sprawie organu architektoniczno-budowlanego. Organ odwoławczy wskazał także, że zarzut skarżącego odnośnie wprowadzenia w błąd przez pracowników U.G. w B., nie może stanowić podstawy do uchylenia prawidłowej decyzji organu I instancji, a roszczeń wskutek błędnego poinformowania, strona może dochodzić przed sądem powszechnym z powództwa cywilnego.
Brak zgłoszenia rozpoczęcia robót nie stanowi podstawy do nakazania rozbiórki i nie została ona nakazana, ponieważ organ I instancji zmierzał do zalegalizowania robót nakazując przedłożenie odpowiednich dokumentów. Rozbiórka nie wynikła z faktu, że roboty nie zostały zgłoszone, a z faktu niewykonania obowiązku dotyczącego przedłożenia określonych dokumentów.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R. K.. Zarzucił on naruszenie:
- - art.29 ust.2 pkt.4 ustawy Prawo budowlane,
- - art.65 par.1 kpa, a nadto bezpodstawne zakwalifikowanie wyrobiska po wybraniu ziemi celem rekultywacji działki, na staw rybny i nie uwzględnienie faktu, iż wyrobisko jest zaewidencjonowane na mapie wysokościowej w roku 2000r. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organy orzekające w sprawie błędnie powołały się na art.29 ust.2 pkt..4 ustawy Prawo budowlane, który w dacie wydawania zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej regulował kwestię wykonywania robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian budynków o wysokości do 12m i w żaden sposób nie dotyczył niniejszej sprawy. Ponadto skarżący podniósł, że dokonał zgłoszenia robót zgodnie z art.30 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego, gdyż 15.07.2002r. skierował pismo do Urzędu Gminy w B. o przystąpieniu do wybierania ziemi, jednak wbrew treści art.65 par.1 kpa Urząd Gminy nie przekazał sprawy właściwemu organowi tj. staroście, co spowodowało, że skarżący nie uzyskał odpowiednich zezwoleń. W ocenie skarżącego organy błędnie zakwalifikowały przedmiotowy obiekt jako staw rybny, ponieważ wyrobisko wypełnione wodą ze źródełek znajdujących się na jego działce nigdy nie było stawem rybnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji i podkreślając, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował, że budował staw rybny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zgodnie jednak z treścią art. 134. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony.
W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w 2002r. wszczął postępowanie w sprawie wybudowanego samowolnie przez R. K. stawu rybnego oraz robót budowlanych polegających na powiększeniu tego stawu.
W toku przeprowadzonych w dniu 3.10.2002r. oględzin z udziałem stron, organ I instancji opierając się na wyjaśnieniach R. K., prawidłowo ustalił, że w 1999r. skarżący nie dopełniając obowiązku zgłoszenia, wybudował na swojej nieruchomości staw, natomiast w 2002r. zaczął go powiększać od strony północnej. Jak zdaje się wynikać z uzasadnienia decyzji organu I instancji / bo nie jest to wprost wyrażone/ wcześniej na tej nieruchomości istniał staw naturalny o powierzchni 10 x 15m. Organ I instancji przyjął także, że przedmiotowy staw wykonany przez skarżącego jest stawem rybnym.
W skardze skarżący kwestionował powyższe ustalenie. Z wyjaśnień złożonych przez żonę skarżącego przed organem I instancji w dniu 16 lutego 2004r.wynika, że przedmiotowy staw jest zarybiony. Także w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący nie kwestionował, iż przedmiotem postępowania jest staw rybny, a nawet ten fakt podkreślał, na rozprawie przed sądem wyjaśnił, że staw ten jest zarybiony na własne potrzeby, nie służy do hodowli ryb.
W świetle powyższych okoliczności nie można uznać za wadliwe stanowiska organów, że skarżący prowadzi budowę stawu rybnego, a tym samym zarzuty skargi w tym zakresie uznać należy za niezasadne.
Prawidłowo także organ odwoławczy przyjął, iż staw rybny jest zaliczany do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. / tak stanowił art. 82 obowiązującej do dnia 31 grudnia 2001r ustawy Prawo wodne z 1974r. oraz tak stanowi art. 73 ust.1 pkt.4 ustawy Prawo wodne z 2001r. - Dz.U.01.115.1229/.
Jednak skarga podlegała uwzględnieniu z poniższych powodów.
Zdaniem Sądu, w świetle ustawy Prawo budowlane z 1994r./ Dz.U.z 2003r., nr.207, poz.2016 ze zm./ stawy rybne zaliczyć należy do obiektów budowlanych będących budowlami ziemnymi/ art.3 pkt. 3./ Zgodnie z treścią art.3 pkt.6 tej ustawy, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego natomiast zgodnie z treścią pkt.7 tego artykułu, przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Zarówno budowa stawu rybnego w 1999r. jak i wykonywane w 2002r.roboty budowlane polegające na powiększeniu jego parametrów/ zwiększenie szerokości i długości/, a więc na rozbudowie, zgodnie z art 29 ust.2 pkt.4 w zw. z art. 30 ust.1 pkt.1.ustawy Prawo budowlane z 1994r.w brzmieniu obowiązującym w 1999r jak i w 2002r./. Dz.U z 1994.nr 89, poz.414, Dz.U.z 2000r., nr.106, poz.1126/ wymagały dokonania zgłoszenia właściwemu organowi.
Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji ustalając, że skarżący wykonał staw rybny, a następnie go powiększył bez dokonania zgłoszenia, uznał nie uzasadniając swego stanowiska w tym zakresie, że w sprawie zachodzi inny przypadek niż w art.48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. w brzmieniu obowiązującym do 11 lipca 2003r/ Dz.Uz 2000r. nr 106, poz.1126/ i najpierw na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2. tej ustawy nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w zakreślonym terminie inwentaryzacji, opinii technicznej, projektu robót w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a następnie decyzją z dnia 10 marca 2004r., wobec niewykonania tego obowiązku, na podstawie przepisu art. 51 ust.4 ustawy cyt. ustawy zobowiązał inwestora do doprowadzenia stawu do stanu poprzedniego tj. do powierzchni stawu naturalnego - 10m x 15m.
W ocenie Sądu organ I instancji błędnie ocenił stan prawny sprawy, w związku z czym zastosował niewłaściwe przepisy prawa materialnego i tego powodu decyzja ta jako wadliwa podlega uchyleniu.
Przede wszystkim jak to wyżej rozważano, wykonanie przedmiotowego stawu rybnego i jego rozbudowę zaliczyć należy do robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego tj. budowli, która wymaga zgłoszenia. Ustawą z dnia 27 marca 2003 r.o zmianie ustawy - prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw / Dz.U. nr 80, poz. 718/, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003r., przyjęto w art.49b nową regulację dla spraw dotyczących legalizacji samowoli odnoszącej się do budowy obiektów budowlanych wykonanych bądź wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia.
Zgodnie z treścią art.7 ust.1 powołanej wyżej ustawy do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust.2 który stanowi, iż do postępowań - dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz - w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 - art. 1 pkt 41. Zatem z uwagi na treść tego przepisu przejściowego możliwość legalizacji przedmiotowego stawu rybnego winna być oceniana na gruncie niniejszej sprawy, właśnie w oparciu o przepis art.49 b ustawy Prawo budowlane z 1994r. / Dz.U.z 2003r., nr 207, poz.2016 ze zm/ a nie w trybie przepisów art.50 - 51 ustawy Prawo budowlane.
Poza tym podkreślić należy, że zarówno zbiorniki wodne naturalne jak i zbiorniki sztuczne czyli nowo wybudowane zbiorniki wodne np. wybudowane stawy rybne, w różnym stopniu wpływają na gospodarkę wodną jak i kształtowanie środowiska przyrodniczego Rozważeniu zatem wymagać będzie w niniejszej sprawie również to, jaki jest wpływ przedsięwzięcia na gospodarkę wodną i na środowisko i przyjęcie właściwego trybu postępowania z uwzględnieniem ewentualnych ograniczeń wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązujących.
Organ odwoławczy nie zauważył powyższych uchybień organu I instancji i utrzymał w mocy wadliwą decyzję, co skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż skarżący zgłaszał roboty budowlane w Urzędzie Gminy, to istotnie z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 15 lipca 2002r. skarżący poinformował Urząd Gminy w B. - "zgłaszam powiększenie istniejącego stawu... proszę o udostępnienie mi dojazdu do działki na wywóz ziemi". Do pisma tego skarżący dołączył mapę sytuacyjną działki. W odpowiedzi na to zawiadomienie Urząd Gminy w B. wyraził zgodę na wywóz urobku ziemi z działki nr 325/1 w C. nie podejmując innych czynności. Pismo to, jeśli uznać je za zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych zostało wniesione do niewłaściwego organu - winno być skierowane do starosty jako organu architektoniczno-budowlanego.
W świetle art.65 par.1 kpa jeżeli organ administracji państwowej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie (wniosek). Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, chroniąc w ten sposób stronę przed skutkami nieznajomości prawa w zakresie m.in. formułowania żądań i kierowania ich do właściwych organów. Zaniedbanie tego obowiązku przez organ administracji publicznej narusza oczywiście art.65 par.1 kpa, ale nie ma wpływu na rozstrzygnięcie organu nadzoru w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzją organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art.51 ustawy Prawo budowlane z 1994r. / Dz.U.z 2000r nr 106, poz.1126 ze zm./ polegającym na jego niewłaściwym zastosowaniu i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 134 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w wyroku. Na podstawie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art.200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.