Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta, na podstawie art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odmówił zwrotu na rzecz Ł. L. i J. L., wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. 0,0135 ha, położonej w S.-K. przy ulicy G., oznaczonej jako działka nr 75/1.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I-szej instancji ustalił, że nieruchomość powyższa wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby Zakładu Energetycznego Okręgu Wschodniego - Zakład Energetyczny w S.-K. decyzją Naczelnika Miasta z dnia [...] z przeznaczeniem pod budowę miejskiej stacji transformatorowej i nawiązań linii kablowych średniego i niskiego napięcia, dla poprawy warunków napięciowych dla odbiorców zamieszkałych w tym rejonie miasta.
Wniosek o zwrot nieruchomości złożyli spadkobiercy właściciela nieruchomości, którym w dacie wywłaszczenia był J. L., motywując go tym, że właściciel nigdy nie wyraził zgody na zajęcie działki. Ponadto stacja trafo miała zasilać dom towarowy i osiedle budynków wielomieszkaniowych, co nie zostało spełnione.
W oparciu o przeprowadzone oględziny organ ustalił, że na przedmiotowej działce znajduje się stacja transformatorowa przyjęta do użytkowania w dacie 5 listopada 1981 r., a zatem nieruchomość została wywłaszczona zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu. Nie ma zatem możliwości jej zwrotu w świetle art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz Zakładu Energetycznego w S.-K., nabycie prawa użytkowania nastąpiło z mocy samego prawa, co uniemożliwia realizację roszczenia o zwrot.
Rozpoznając odwołanie J. L., Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Dokonując ustaleń zgodnych z tymi, które poczynił organ I instancji Wojewoda podniósł, że przedmiotowa nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, tj. wybudowano tam miejską stację transformatorową jako niezbędną dla poprawy warunków napięciowych odbiorców zamieszkałych w tej części miasta. Za bezpodstawne uznał organ zarzuty wnioskodawcy, jakoby dla wybudowanej stacji trafo przewidywano wcześniej inną lokalizację oraz że 2 miałaby ona zasilać dom towarowy oraz osiedle bloków wielorodzinnych, gdyż cel wywłaszczenia określony został inaczej, co jasno wynika z decyzji wywłaszczeniowej. Strona odwołująca się nie przedstawiła natomiast żadnych dokumentów na potwierdzenie podnoszonych zarzutów.
Ponadto Wojewoda powołał się na treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i podniósł, że skoro w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości objętej wnioskiem, przed dniem wejścia w życie ustawy dokonany został wpis prawa użytkowania wieczystego na rzecz Zakładu Energetycznego w S.-K., to stosownie do powołanego wyżej przepisu roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje.
Skargę od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. L. zarzucając, że w chwili procedur wywłaszczeniowych ówczesny właściciel sugerował inną lokalizację stacji trafo, jednak mimo jego odwołań i petycji, stanowisko to nie zostało uwzględnione. Było to podstawa do wydania decyzji "sprzecznej z interesami właściciela, który na znak protestu odmówił przyjęcia zadośćuczynienia finansowego i po dzień dzisiejszy sprawa odszkodowania nie została uregulowana". Aktualnie lokalizacja obiektu nie jest zasadna, gdyż nie zostały spełnione warunki "planu przestrzennego zagospodarowania oś. P. w S.-K.". Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie poprzednich decyzji i "pozytywne rozpatrzenie jego prośby".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie budzi w sprawie wątpliwości, podobnie jak i jego ocena w świetle przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Przepisy art. 136 i 137 tej ustawy określają sytuacje, w jakich dochodzić można zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zgodnie z ustępem 3 art. 136 warunkiem skutecznej realizacji roszczenia o zwrot jest wykazanie w toku postępowania administracyjnego, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uznanie nieruchomości za zbędną w powyższym rozumieniu następuje przy tym w przypadkach określonych 3 i zdefiniowanych w ustawie, a konkretnie w art. 137 ust.
- 1. Stosownie do zapisu w nim zawartego, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
- 1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
- 2. utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.
Ustalony stan faktyczny sprawy nie spełnia dyspozycji przepisu art. 137 ust. 1 ustawy, albowiem w ciągu 2 lat od daty wydania decyzji wywłaszczeniowej na przedmiotowej nieruchomości wybudowana została stacja trafo, co było zgodne z celem wywłaszczenia. Cel ten także nie budzi najmniejszych wątpliwości i został szczegółowo określony w decyzji z dnia [...] o wywłaszczeniu. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że jego poprzednik prawny - ówczesny właściciel wywłaszczanej działki - nie zgadzał się z proponowaną lokalizacją stacji, gdyż konstrukcja instytucji wywłaszczenia polega właśnie na tym, że w ściśle określonych ustawą sytuacjach można odjąć prawo własności wbrew woli właściciela.
Niezależnie od powyższego, a mianowicie od braku przesłanek określonych w art. 136 ustawy, umożliwiających zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w sprawie ma zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co podkreślił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej.
Nie ulega wątpliwości, że nieruchomość o którą chodzi skarżącemu, ma urządzoną księgę wieczystą i jeszcze przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przed 1 stycznia 1998 r., wpisane zostało do niej prawo wieczystego użytkowania na rzecz Zakładów Energetycznych Okręgu R.-K. S.A. w S.-K.. W ocenie Sądu, zawarte w art. 229 określenie "oddana w użytkowanie wieczyste" oznacza także i taką sytuację, w której prawo to nabyte zostało z mocy prawa - jak ma to miejsce w niniejszym przypadku. Nie ma bowiem podstaw aby różnicować wpływ wpisu prawa użytkowania wieczystego na byt roszczenia o zwrot nieruchomości w zależności od źródła nabycia tego prawa. Chodzi jedynie o to, aby osoba, której prawo użytkowania wieczystego przysługuje, miała status osoby trzeciej w rozumieniu art. 229, a zatem aby nie był to Skarb Państwa lub gmina.
Ponieważ Zakłady Energetyczne Okręgu R.-K. S.A. w S.-K. są taką właśnie osobą trzecią, której prawo wpisane 4 zostało w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r., dlatego przyjąć należy, że przepis art. 229 ustawy - wyłączający roszczenie określone art. 136 — ma w sprawie zastosowanie niezależnie od innych okoliczności, o których była mowa na wstępie.
Z punktu widzenia regulacji art. 229 nie ma bowiem znaczenia, czy nieruchomość będąca przedmiotem wniosku została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu czy też nie, gdyż przewidziany w nim skutek prawny w postaci wygaśnięcia roszczenia uzależniony jest od zaistnienia konkretnej sytuacji prawnej, która w stanie faktycznym sprawy ma miejsce.
W tym stanie rzeczy nie było podstaw do zwrotu nieruchomości, o czym prawidłowo orzekły organy obu instancji.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).