Uzasadnienie
Decyzją z 7 października 2022 r. [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej w skrócie "ŚWINB"), po rozpoznaniu odwołania I. S., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku - Kamiennej (dalej w skrócie "PINB") z 23 sierpnia 2022 r., znak: [...], którą nałożono na I. S. obowiązek wykonania w terminie do 31 października 2022 r. czynności mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, tj. kierunku otwierania drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w S. K., poprzez przełożenie skrzydła drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz lokalu mieszkalnego - w części dotyczącej terminu wyznaczonego do wykonania nałożonego obowiązku i określił nowy termin do 31 grudnia 2022 r., w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy i argumentację prawną.
Interwencja M. K. poskutkowała przeprowadzeniem 5 lipca 2022 r. przez pracowników PINB kontroli w sprawie zamontowanych drzwi do lokalu mieszkalnego nr [...] w ww. budynku mieszkalnym. Podczas tej kontroli stwierdzono, że na poziomie parteru w budynku 4 - kondygnacyjnym znajduje się wejście do czterech lokali mieszkalnych. Do lokalu nr [...] usytuowanego tuż przy schodach wewnętrznych klatki schodowej drzwi wejściowe otwierają się na zewnątrz, czyli do klatki schodowej. Są to drzwi pojedyncze o wymiarach zewnętrznych w świetle ościeży 90 cm, skrzydło drzwiowe ma 80 cm. Pozostałe drzwi do lokali mieszkalnych na tym poziomie otwierają się do wnętrza lokali. Sporne drzwi w pozycji otworzonej zawężają szerokość przejścia klatką schodową. Według sporządzonego podczas kontroli szkicu sytuacyjnego odległość otwartego skrzydła drzwiowego lokalu nr [...] do krawędzi schodów wynosi 120 cm, odległość ościeża otworu drzwiowego do krawędzi schodów to 35 cm, szerokość użytkowa biegu schodowego to 100 cm, szerokość biegu schodowego to 120 cm, szerokość spocznika schodowego wynosi 240 cm.
Uczestnicząca w kontroli I. S. oświadczyła, że od 2009 r. zamieszkuje lokal nr [...] i w chwili jego zakupu drzwi otwierały się na zewnątrz. W roku 2016 dokonała jedynie wymiany drzwi na nowe. Drzwi te otwierają się na zewnątrz, ponieważ niewielkie wymiary przedpokoju uniemożliwiają zamontowanie drzwi otwierających się do wewnątrz lokalu. W bliskiej odległości znajdują się drzwi do łazienki i drzwi do szafy.
W wyniku przeprowadzonego postępowania PINB wydał decyzję z 23 sierpnia 2022 r. zakwestionowaną odwołaniem I. S..
Oceniając zebrany materiał dowodowy w sprawie, ŚWINB wskazał, że przy otwartym skrzydle drzwiowym lokalu nr [...] znajdującego się w pobliżu biegu schodowego pozostaje 2,40 - 0,8 = 1,6 m, czyli jest to szerokość drogi ewakuacyjnej na korytarzu parteru dla mieszkańców mieszkań, których wyjścia znajdują się w głębi korytarza. Jednak usytuowanie otwartego skrzydła drzwiowego lokalu nr [...] do krawędzi schodów w odległości 120 cm stanowi zwężenie istniejącej drogi ewakuacyjnej zarówno dla mieszkańców pozostałych mieszkań na parterze jak i dla mieszkańców wyższych pięter budynku poruszających się po biegach klatki schodowej.
Wobec powyższego ŚWINB powołał się na treść § 236 ust. 1 i 3, § 239 oraz § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), dalej "rozporządzenie" i wyjaśnił, że przepisy te dopuszczają montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Ograniczenie takiej możliwość następuje wówczas, gdy takie rozwiązanie stoi w kolizji z wymogami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń związanych z pożarem. ŚWINB podkreślił, że drzwi wejściowe do lokalu nr [...], stanowiące wyjście ewakuacyjne z pomieszczenia, mają szerokość w świetle ościeży 0,9 m, czyli są zgodne z przepisami, jednak w świetle § 242 ust. 4 rozporządzenia skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi.
Natomiast zgodnie z § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób.
Jak ustalił ŚWINB, przy otwartym pod kątem 90o skrzydle drzwiowym lokalu nr [...] do krawędzi schodów w odległości 1,20 m, jak i przy usytuowaniu otwartego pod kątem mniejszym, np. 45° skrzydła drzwiowego w mniejszej odległości niż 1,20 m, następuje zwężenie istniejącej drogi ewakuacyjnej zarówno dla mieszkańców pozostałych mieszkań na parterze jak i dla mieszkańców wyższych pięter budynku poruszających się po klatce schodowej, co stanowi potencjalne utrudnienie w swobodnym przemieszczaniu się innych osób klatką schodową.
Zatem organ odwoławczy stwierdził, że ww. drzwi wejściowe otwierające się na korytarz powodują zwężenie istniejącej drogi ewakuacyjnej, naruszając § 242 ust. 1 - 2 i 4, a także § 291 rozporządzenia.
Jednocześnie ŚWINB podniósł, że nie ma podstaw do orzeczenia nakazu wyposażenia tych drzwi w urządzenia samoczynnie je zamykające, gdyż usytuowane są one na parterze budynku bezpośrednio przy biegach klatki schodowej, z której korzystają praktycznie wszyscy lokatorzy mieszkań na tej klatce, więc do chwili zadziałania mechanizmu samozamykacza zblokowana zostałaby droga ewakuacyjna dla dużej ilości osób.
ŚWINB dodał, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 in fine P.b., a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 in fine. Skoro zaś przy tych drzwiach nie są wykonywane roboty budowlane nie ma potrzeby zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie nałożył na skarżącą obowiązek wykonania przełożenia skrzydła drzwi wejściowych do lokalu nr [...] w ww. budynku mieszkalnym w taki sposób, by otwierały się do wewnątrz lokalu, aby nie dochodziło do zwężenia istniejącej drogi ewakuacyjnej na klatce schodowej.
Końcowo ŚWINB wskazał, że czas, jaki pozostałby skarżącej do wykonania nałożonego obowiązku, od momentu doręczenia jej decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie do upływu terminu wyznaczonego przez PINB, byłby niewystarczający do wykonania tego obowiązku, dlatego należało w tym zakresie zreformować rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wywiodła I. S., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, tj. § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia w zw. z § 16 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r., poz. 109) zwanego dalej "rozporządzeniem ppoż." poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, że drzwi wejściowe do lokalu nr [...] w ww. budynku mieszkalnym naruszają przepisy prawa oraz zawężają drogę ewakuacyjną, podczas gdy parametry drzwi do mieszkania i ich usytuowanie spełniają określone rozporządzeniem parametry, a tym samym nie stwarzają żadnego niebezpieczeństwa dla ludzi i nie naruszają zasad z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła w szczególności, że w realiach niniejszej sprawy według sporządzonego podczas kontroli szkicu sytuacyjnego odległość otwartego skrzydła drzwiowego lokalu nr [...] do krawędzi schodów wynosi 120 cm. Odnosząc się do § 242 ust. 2 rozporządzenia skarżąca wskazała, że dopuszczalne jest, aby droga ewakuacyjna wynosiła 120 cm, zatem brak jest podstaw do nałożenia na nią obowiązku przełożenia skrzydła drzwi wejściowych do wewnątrz lokalu. Podniosła, że spełniona została również druga z przesłanek § 242 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którą zmniejszenie szerokości drogi ewakuacyjnej jest dopuszczalne w sytuacji, gdy jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Jak bowiem wyjaśniła skarżąca, na kondygnacji budynku znajdują się cztery lokale, jednak łączna liczba osób je zajmująca nie przekracza 20 osób.
Nadto I. S. dodała, że sporne drzwi otwierają się w kierunku ściany i nie stwarzają żadnego niebezpieczeństwa dla ludzi oraz nie naruszają zasad ochrony przeciwpożarowej. Drzwi sąsiednich lokali otwierają się do wewnątrz, a więc nie ma możliwości, aby doszło do zblokowania się przy jednoczesnym otwarciu obu drzwi i sytuacji, że w sposób trwały droga ewakuacyjna byłaby ograniczona. Wobec tego drzwi do lokalu nr [...] przez to, że otwierają się na zewnątrz, nie powodują zagrożenia dla mieszkańców.
Jednocześnie skarżąca wskazała, że zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ppoż. podstawą do uznania istniejącego budynku za zagrażający życiu ludzi jest zmniejszenie o jedną trzecią dojścia ewakuacyjnego od określonej w przepisach technicznych. Dodała, że w świetle ww. przepisu minimalna szerokość dojścia ewakuacyjnego nie może być mniejsza niż 80 cm. Drzwi do lokalu skarżącej spełniają zatem normy ochrony przeciwpożarowej, bowiem szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej pozostała po otwarciu tych drzwi wynosi 1,2 m. Niewątpliwie zatem drzwi do lokalu skarżącej - mimo, że otwierają się na zewnątrz - pozostawiają takie parametry dojścia ewakuacyjnego, jakich wymagają przepisy. Tym samym brak jest konieczności dokonywana zmian w zakresie otwierania drzwi wejściowych do lokalu, tym bardziej, że lokal skarżącej ma niewielki metraż i drzwi otwierane do wewnątrz powodowałby szereg utrudnień.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargi Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 25 stycznia 2023 r. nikt się nie stawił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - zwaną dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku stwierdzenia przez sąd, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi dającymi podstawę do uwzględnienia skargi, następuje uchylenie takiej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności w razie wystąpienia wad kwalifikowanych.
Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja ŚWINB nakazująca I. S. wykonanie opisanych w decyzji czynności w celu doprowadzenia zamontowanych drzwi wejściowych do jej lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym do stanu zgodnego z prawem poprzez przełożenie skrzydła tych drzwi w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz lokalu mieszkalnego.
Kontrola sądowoadministracyjna dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów podanych w skardze.
Słusznie podniosły organy nadzoru budowlanego, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, których wykonanie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę i które nie były objęte obowiązkiem zgłoszenia, zastosowanie mają przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 P.b., a także art. 51 ust. 7 P.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 P.b. (zob. uchwałę NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16, ONSAiWSA 2017/1/2). Tak więc, nawet gdy przebudowa przedmiotowych drzwi nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, podstawą ewentualnej decyzji organów nadzoru budowlanego mogło być ustalenie, że wykonane roboty budowlane wykonane zostały w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska lub zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach prawa.
Z akt sprawy wynika, że drzwi wejściowe do lokalu mieszkalnego nr [...] otwierają się w kierunku klatki schodowej, stanowiącej drogę ewakuacyjną dla lokali mieszkalnych znajdujących się w tej części budynku. Klatka schodowa stanowi drogę ewakuacyjną dla osób przebywających w lokalach znajdujących się nie tylko na parterze budynku, ale także w lokalach położonych na wszystkich wyżej położonych piętrach.
Zmiana sposobu otwierania drzwi wejściowych do przedmiotowego lokalu mieszkalnego w ten sposób, że drzwi wejściowe do lokalu otwierają się na zewnątrz, w kierunku klatki schodowej jest dozwolona, o ile nie narusza to wymagań określonych m.in. w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 236 ust. 1 oraz § 242 rozporządzenia. Przepis § 236 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi dalej "drogami ewakuacyjnymi". Z kolei w myśl § 242 rozporządzenia:
- 1. Szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m.
- 2. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób.
- 3. Wysokość drogi ewakuacyjnej powinna wynosić co najmniej 2,2 m, natomiast wysokość lokalnego obniżenia 2 m, przy czym długość obniżonego odcinka drogi nie może być większa niż 1,5 m na każdym odcinku drogi ewakuacyjnej o długości 10 m.
- 4. Skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Wymagania nie stosuje się do drzwi wyposażonych w urządzenia samoczynnie je zamykające.
Z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie przez organy nadzoru budowlanego wynika, że po całkowitym otworzeniu drzwi wejściowych do lokalu skarżącej dochodzi do zmniejszenia szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej wymaganej przez § 242 ust. 1 rozporządzenia, bo wynosi ona 120 cm zamiast 140 cm. Oczywiście nie ma zastosowania w tym przypadku wyjątek, o którym mowa w § 242 ust. 2 rozporządzenia, skoro klatka schodowa, na którą otwierają się drzwi do lokalu nr [...] stanowi drogę ewakuacyjną nie tylko dla lokali mieszkalnych położonych na parterze budynku, ale także dla lokali znajdujących się na wyższych piętrach budynku czterokondygnacyjnego. To powoduje, że w żadnym razie nie można uznać, jak oczekuje tego skarżąca, że klatką schodową, której dotyczy ta sprawa, będzie ewakuować się w razie zagrożenia nie więcej niż 20 osób.
Przepis § 242 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Paragraf ten w ustępie 4 wprowadza jednak dodatkowe zastrzeżenie, że wymagań co do zmniejszenia wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej po całkowitym otwarciu drzwi nie stosuje się do drzwi wyposażonych w urządzenia samoczynnie je zamykające.
Przywołaną regulację należy interpretować w taki sposób, że wyposażenie drzwi w urządzenie samoczynnie je zamykające powoduje, że mogą one funkcjonować, nawet jeżeli powodują zmniejszenie wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 25 marca 202 r., II SA/Sz 744/20, Lex nr 3179192).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że sporne drzwi nie zostały wyposażone w urządzenie samoczynnie je zamykające. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma postaw do wskazania, aby wyposażyć drzwi będące przedmiotem tego postępowania w urządzenie samoczynnie je zamykające, bowiem drzwi te usytuowane są na parterze budynku bezpośrednio przy biegach klatki schodowej, z której korzystają praktycznie wszyscy lokatorzy mieszkań na tej klatce schodowej, zatem do momentu zadziałania mechanizmu samozamykacza zblokowana zostałaby droga ewakuacyjna dla dużej ilości osób.
Nie można jednak zgodzić się z takim wnioskiem organu, skoro przywołane przepisy rozporządzenia nie wyłączają z zakresu stosowania § 242 ust. 4 rozporządzenia sytuacji, gdy drzwi stanowiące wyjście na drogę ewakuacyjną usytuowane są na parterze budynku bezpośrednio przy biegach klatki schodowej. Skoro obowiązujące przepisy dopuszczają możliwość otwierania na klatkę schodową, będącą drogą ewakuacyjną, drzwi wyposażonych w urządzenie samoczynnie je zamykające, to już z tego faktu należy wnioskować, iż taki sposób ich otwierania nie powoduje zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.
Tym samym organy nadzoru budowlanego w tej sprawie należycie nie rozważyły, a w efekcie nie umożliwiły skarżącej doprowadzenia wykonanych robót budowlanych (polegających na zmianie kierunku otwierania drzwi wejściowych) do zgodności z przepisami prawa albo poprzez zamontowanie urządzenia samoczynnie zamykającego te drzwi albo poprzez zamontowanie skrzydła drzwiowego do tego lokalu w taki sposób, by drzwi wejściowe otwierały się do środka lokalu – jeżeli do zainstalowania urządzenia samoczynnie zamykającego te drzwi nie dojdzie.
W każdym razie nieprawidłowa wykładnia przepisów rozporządzenia (§ 242 ust. 4 w zw. z § 236 ust. 1 rozporządzenia) miała w tej sprawie wpływ na wynik sprawy.
Odnośnie naruszenia § 16 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, Sąd zauważa, że regulacje tego rozporządzenia nie uprawniają skarżącej do zachowania obecnego rozwiązania dotyczącego otwierania się drzwi do lokalu skarżącej na zewnątrz, na klatkę schodową. Jak stanowi § 4 ust. 1 pkt 14 - 16 tego rozporządzenia, w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie następujących czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji: zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie w przypadku pożaru lub innego zagrożenia powodującego konieczność ewakuacji; blokowanie drzwi i bram przeciwpożarowych w sposób uniemożliwiający ich samoczynne zamknięcie w przypadku powstania pożaru; lokalizowanie elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych.
Sposób otwierania się drzwi wejściowych do lokalu skarżącej ujawniony w sprawie narusza przepisy techniczno-budowlane, a w konsekwencji narusza także zakazy wynikające z rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Dlatego analizowany zarzut skargi okazał się chybiony.
Ponieważ jednak sąd administracyjny nie zastępuje właściwych w indywidualnej sprawie organów administracji publicznej w merytorycznym orzekaniu, dlatego konieczne stało się wyeliminowanie decyzji organów obu instancji celem wydania rozstrzygnięcia w sprawie na skutek prawidłowej wykładni przepisów rozporządzenia w okolicznościach faktycznych tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję jak również decyzję organu I instancji (pkt I wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., na które złożył się wpis od skargi 500 zł. (pkt II wyroku).