Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 12 czerwca 2020 r. znak: [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej "ŚWINB"), po ponownym rozpatrzeniu odwołania B.G. i A.G., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej "PINB") z 30 lipca 2019 r. znak: [...] udzielającej właścicielom – [...] pozwolenia na użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem samowolnie wykonanej pomiędzy latami 1973 - 1983 rozbudowy o wymiarach 6,75 x 7,10 m budynku gospodarczego, usytuowanego na działkach o nr ewid. 548 i 547/2 w [...], z tym że dane techniczne budynku gospodarczego to: powierzchnia zabudowy - 47,93 m2, powierzchnia użytkowa - 39,23 m2, kubatura - 225,27 m3.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia ŚWINB wskazał, że na skutek interwencji A.G., PINB 19 czerwca 2018 r. przeprowadził kontrolę na ww. działce, podczas której ustalono, że na działce tej od strony północnej znajduje się między innymi murowany, częściowo podpiwniczony budynek gospodarczy, który według szkicu składa się z dwóch części o wymiarach 10,95 x 5,10 m i 6,75 x 7,10 m. Na podstawie: decyzji o pozwoleniu na budowę niewymagającą zatwierdzenia projektu z 7 maja 1965 r. wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S., wykonanego we wrześniu 2000 r. szkicu spornej granicy pomiędzy działkami nr ewid. 548 i nr 547, wykonanego na podstawie operatu ewidencji gruntów i pomiaru uzupełniającego przedstawiającego trzy wersje przebiegu granic: prawnej, istniejącej na gruncie oraz wskazanej na gruncie przez [...], mapy z 1991 r. przedstawiającej budynek gospodarczy, którego kształt jest taki sam jaki istnieje obecnie, a którego ściana zachodnia jest w granicy pomiędzy działkami nr 548 i 547, a także oświadczeń osób uczestniczących w kontroli, PINB pismem z 3 lipca 2018 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego.
Decyzją z 1 sierpnia 2018 r. PINB umorzył z urzędu w całości postępowanie administracyjne w powyższej sprawie, uznając, że stało się ono bezprzedmiotowe.
W toku postępowania odwoławczego ŚWINB dołączył do akt sprawy przesłane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w likwidacji w Warszawie trzy fotogrametryczne zdjęcia lotnicze działki nr ewid. 548 z lat: 1964, 1973 i 1983. Wykonane w tej samej skali zdjęcia potwierdzają, że w 1964 r. budynku jeszcze nie było. Porównując zdjęcia z lat 1973 i 1983 ŚWINB wskazał, że w tym okresie, budynek ten został rozbudowany o jego część zachodnią. Na zdjęciu z 1973 r. widoczny jest budynek o mniejszych wymiarach, zaś na zdjęciu z 1983 r. widnieje budynek rozbudowany w kierunku zachodnim. ŚWINB ustalił, że do budynku o wymiarach 10,95 x 5,10 m (wg. szkicu spornej granicy z 2000 r.) dobudowano część o wymiarach 6,75 x 7,10 m.
Wobec powyższego ŚWINB decyzją z 4 grudnia 2018 r. uchylił w całości decyzję PINB z 1 sierpnia 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Następnie ŚWINB postanowieniem z 10 kwietnia 2019 r. uchylił w całości postanowienie PINB z 4 marca 2019 r., zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, z tego powodu, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego, tj. zasiedzenia części działki o nr 547/2 i umorzył postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w tej sprawie.
W dniu 31 maja 2019 r. właściciele wnieśli o wydanie przez PINB decyzji o pozwolenie na użytkowanie rozbudowanego budynku gospodarczego. W dniu 28 czerwca 2019 r. złożona została ocena zdatności do użytkowania wykonanej rozbudowy tego budynku, w której jego stan techniczny określono jako zadawalający.
Decyzją z 30 lipca 2019 r. PINB udzielił właścicielom pozwolenia na użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem samowolnie wykonanej w latach 1973 - 1983 rozbudowy o wymiarach 6,75 x 7,10 m budynku gospodarczego.
Decyzją z 19 września 2019 r. ŚWINB uchylił w całości decyzję PINB i na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zwanej dalej "P.b. z 1974 r." w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) zwanej dalej "P.b.", odmówił właścicielom udzielenia pozwolenia na użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem samowolnie wykonanej w latach 1973 - 1983 rozbudowy o wymiarach 6,75 x 7,10 m budynku gospodarczego.
Na skutek skargi właścicieli, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 930/19 uchylił powyższą decyzję ŚWINB wskazując w szczególności, że do rozbudowy doszło w warunkach samowoli budowlanej, pomiędzy rokiem 1973 a rokiem 1983. Rozbudowa została zatem zrealizowana przed wejściem w życie ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W konsekwencji na podstawie art. 103 ust. 2 P.b. do samowolnie rozbudowanej części budynku mają zastosowanie przepisy P.b. z 1974 r., dotyczące samowoli budowlanych, tj. art. 37, art. 40 i art. 42 tej ustawy. Zdaniem Sądu, organ orzekający w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością, tj. czy posiadał w dacie budowy lub w dacie prowadzenia postępowania tytuł prawny do nieruchomości, na której wzniesiono obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie przesądza o prawie własności gruntu i nie ma bezpośrednio wpływu na ustalenie tego prawa. Obiekt budowlany bądź inne prace budowlane wykonane w ramach samowoli budowlanej, które nie spełniają przesłanek orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 P.b. z 1974 r., podlegają wyłącznie rygorom przewidzianym w art. 40 tej ustawy, które umożliwiają legalizację niezależnie od tego, czy obiekt bądź prace budowlane zostały zrealizowane na gruncie w całości pozostającym w wyłącznej dyspozycji inwestora. Warunkiem legalizacji samowoli budowlanej ocenianej na podstawie przepisów P.b. z 1974 r. nie jest uzyskanie zgody współwłaściciela gruntu, bądź przedłożenie dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W obecnie obowiązującym art. 48 i art. 49b P.b. ustawodawca wyraźnie wskazał, że organ prowadzący postępowanie legalizacyjne ma prawo żądać od inwestora przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i od tego uzależniać swoje rozstrzygnięcie.
Nie ma jednak podobnych postanowień w prawie budowlanym z 1974 r. i nie można stosować obecnie obowiązujących przepisów przez analogię. Przepis art. 37 P.b. z 1974 r. nie ustanawiał przesłanki rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu powiązanej z prawem własności nieruchomości, na której obiekt ten wybudowano, czy też prawem do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Ustawodawca nie uzależnił stosowania powyższych przepisów od tego, czy obiekt został usytuowany w całości na nieruchomości inwestora, czy też z przekroczeniem granicy działki stanowiącej jego własność. To zaś oznacza, że nie można domniemywać obowiązku, który nie wynika wprost z przepisów prawa.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy ŚWINB uznał, że zgromadzony w aktach materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że budynek gospodarczy o wymiarach 10,95 x 5,10 wykonany został legalnie, bowiem W.B. posiadał decyzję o pozwoleniu na budowę niewymagającą zatwierdzenia projektu z 7 maja 1965 r. Na wykonanie dobudowanej części budynku stanowiącej sporną rozbudowę wybudowanego legalnie budynku gospodarczego obecni jego właściciele nie posiadają żadnego dokumentu potwierdzającego legalne jej wykonanie.
ŚWINB wyjaśnił, że w latach 1973-1983, a więc w okresie w którym dokonano spornej rozbudowy budynku gospodarczego, obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, który stracił moc w 2003 r., według którego rozbudowa znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem D65ZN, na którym można było dopuścić w szczególnie uzasadnionych przypadkach uzupełnienie istniejących siedlisk budynkami mieszkalnymi lub gospodarczymi, wymianę zamortyzowanych budynków w siedliskach, budowę warsztatów rzemieślniczych (przy zachowaniu wymaganych stref), pawilonów usługowo - handlowych i garaży. W ocenie ŚWINB, rozbudowana część budynku gospodarczego została zatem zrealizowana na terenie przeznaczonym pod zabudowę, a więc nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust 1 pkt 1 P.b. z 1974 r.
Nadto ŚWINB wskazał, że elementy konstrukcyjne rozbudowanej części budynku gospodarczego są murowane, a dach kryty blachodachówką, czyli materiałem niepalnym. Rozbudowa część nie powoduje więc niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a w konsekwencji nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. Jednocześnie, właściciele rozbudowanego budynku gospodarczego dopełnili formalności obligujących organ nadzoru budowlanego do udzielenia im pozwolenia na jego użytkowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję ŚWINB wnieśli B.G. i A.G. zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego:
- 1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, błędne ustalenie, że samowolna rozbudowa budynku gospodarczego nastąpiła pomiędzy latami 1973 -1983 r. podczas gdy z załączonej przez skarżących dokumentacji pozyskanej z Google Maps wynika, że właściciele budynku gospodarczego jeszcze w maju 2013 r. dokonali w ramach samowoli budowlanej wymiany pokrycia dachowego budynku gospodarczego z eternitu na blachodachówkę, błędne ustalenie, że z uwagi na materiały budowlane z których wykonano budynek gospodarczy nie powoduje on niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt. 2 P.b. z 1974 r.;
- 2) art. 42 ust. 3 P.b. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 P.b. poprzez błędne zastosowanie niniejszego przepisu i uznanie, że na gruncie sprawy zachodzą przesłanki do udzielenia pozwolenia na użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem samowolnie wykonanej w latach 1973 - 1983 rozbudowy budynku gospodarczego, z uwagi na stwierdzenie jego zdatności do użytku;
- 3) art 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. przez zaniechanie zastosowania wskazanego przepisu i nakazanie rozbiórki wykonanej bez pozwolenia na budowę rozbudowy budynku gospodarczego z uwagi na niebezpieczeństwo dla ludzi, niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia;
- 4) zaniechanie wykonania wytycznych ŚWINB wskazanych w decyzji uchylającej uprzednio wydaną decyzję PINB.
W uzasadnieniu skargi jej autorzy wskazali, że ŚWINB powielił błędne ustalenia faktyczne PINB w zakresie uznania, że do samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego doszło w latach 1973 - 1983. Ustalenia te pozostają w sprzeczności z zebranymi dowodami w postaci zdjęć fotogrametrycznych działki nr 548 oraz dokumentacją pozyskaną z Google Maps z maja 2013 r., z których wynika, że właściciele działki dokonali w maju 2013 r. wymiany pokrycia dachowego na rozbudowanej części budynku gospodarczego z eternitu na blachodachówkę, co przesądza o tym, że rozbudowa budynku gospodarczego trwała do 2013 r., a nie jak ustaliły organy obu instancji do 1983 r. Zdaniem skarżących, na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy P.b. z 1994 r.
Ponadto skarżący podnieśli, że ŚWINB poczynił błędne ustalenia faktyczne uznając, że rozbudowa budynku nie spowodowała niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a co za tym idzie nie zaistniały okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r., podczas gdy do 2013 r. budynek ten na całej powierzchni dachowej pokryty był eternitem, który jest materiałem bardzo szkodliwym dla zdrowia ludzi i otoczenia. Wbrew ocenie ŚWINB na gruncie niniejszej sprawy zachodziły przesłanki obligujące do wydania decyzji o rozbiórce samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku gospodarczego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2. P.b. z 1974 r.
W ocenie skarżących, w niniejszej sprawie nie było podstaw do udzielenia właścicielom, w oparciu o art. 42 ust. 3 P.b. z 1974 r., pozwolenia na użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem samowolnie wykonanej rozbudowy budynku.
Z powyższych względów skarżący wnieśli o uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji PINB oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Niniejsza sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). O skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie powołanego wyżej przepisu strony zostały zawiadomione zarządzeniem z dnia 6 listopada 2020 r. (k. 61).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja ŚWINB utrzymująca w mocy decyzję PINB udzielającą [...] pozwolenia na użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem samowolnie wykonanej rozbudowy o wymiarach 6,75 x 7,10 m budynku gospodarczego, usytuowanego na działkach nr 548 i 547/2 w [...]
Jak wynika z przedstawionego na wstępie stanu sprawy, zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 930/19, uchylającym wcześniejszą decyzję ŚWINB. Uchylając decyzję organu odwoławczego WSA wskazał w szczególności, że cyt.: " Bezspornym w sprawie był fakt, że do przedmiotowej rozbudowy doszło w warunkach samowoli budowlanej, a zatem bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomiędzy rokiem 1973 a rokiem 1983. Została więc ona zrealizowana przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 1186 ze zm.), dalej jako "u.P.b.".
W konsekwencji zaś na podstawie art. 103 ust. 2 u.P.b. do samowolnie rozbudowanej części budynku mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), dalej jako "u.P.b. z 1974r.", dotyczące samowoli budowlanych, tj. art. 37, 40 i 42 tej ustawy.
Na gruncie tych regulacji legalizacja samowoli budowlanej była dopuszczalna, o ile nie zachodziły przesłanki z art. 37 tej ustawy. Oznacza to, że przed przystąpieniem do legalizacji obiektu organy nadzoru budowlanego zobowiązane były jednoznacznie wykluczyć istnienie przesłanek do przymusowej rozbiórki wymienionych art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 u.P.b. 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Ust. 2 art. 37 stanowi, że terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.
Stosownie do treści art. 40 u.P.b. z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej (art. 42 ust. 1 ustawy). Wreszcie zgodnie z art. 42 ust. 3 u.P.b. z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
W świetle przywołanych przepisów u.P.b. z 1974 r., sprawa dotycząca samowoli budowlanej w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i art. 40 tej ustawy, powinna zostać zakończona decyzją orzekającą o legalności inwestycji, co oznacza objęcie jej gwarancją bezpieczeństwa prawnego. Właściwym środkiem jest pozwolenie na użytkowanie, wydane na podstawie art. 42 ust. 1 u.P.b. z 1974 r. W sytuacji uznania samowoli za nielegalną, organ winien orzec o konieczności jej likwidacji poprzez nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. II OSK 1923/10)".
Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania zasadności skargi ma zatem ocena prawna i treść wskazań zawartych w powołanym wyroku WSA. Zarówno organ, jak i Sąd, rozpatrując sprawę ponownie obowiązane były zastosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu tego wyroku. Stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna, o której stanowi powołany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 i 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12, z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 985/16, dostępne w CBOSA pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem realizacji powyższego obowiązku przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, iż organy zastosowały się do wskazań i zaleceń zawartych w wyroku WSA Kielcach z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 930/19, a w konsekwencji zrealizowały obowiązek wynikający z art. 153 p.p.s.a.
Na wstępie zauważyć należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny sprawy nie wskazują, aby wystąpiła zmiana istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu powołanego wyżej wyroku WSA. Lektura materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy pozwala przyjąć, że budynek gospodarczy o wymiarach 10,95 x 5,10 m wykonany został legalnie, ponieważ W.B. posiadał decyzję o pozwoleniu na budowę niewymagającą zatwierdzenia projektu z 7 maja 1965 r., wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. Natomiast na wykonanie dobudowanej części budynku jego właściciele nie posiadają dokumentacji potwierdzającej legalne wykonanie rozbudowanej części budynku. Ustalenia organów w zakresie daty dokonania spornej rozbudowy (1973-1983) były już przedmiotem oceny WSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 930/19.
Wbrew zarzutom skargi, brak jest w aktach sprawy dowodów podważających prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń faktycznych. Dowodów takich nie przedstawiła również strona skarżąca. Zdaniem Sądu, ustalenia faktyczne organów są wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ustalenia te Sąd akceptuje w całości i uznaje za własne.
W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że wskazywaną w skardze wymianę pokrycia dachowego spornego budynku z eternitu na blachodachówkę nie sposób uznać za rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego, ale remont. W świetle art. 3 pkt 8 P.b. remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Natomiast pojęcie rozbudowy obiektu budowalnego nie zostało prawnie zdefiniowane. W doktrynie jak również w orzecznictwie przyjmuje się, że przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. Jak trafnie wskazał WSA w Rzeszowie w wyroku z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 176/19 rozbudowa zawsze zmierza do powiększenia istniejącego obiektu budowalnego w obszarze jego charakterystycznych parametrów technicznych, o których decydują modyfikacje zewnętrznych części obiektu budowlanego prowadzące w rezultacie do zmiany jego kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości czy szerokości.
Z uwagi na końcowy efekt czynności rozbudowy muszą być one na gruncie prawa budowalnego kwalifikowane podobnie jak budowa obiektu budowlanego, stąd też ustawodawca umieścił rozbudowę pośród czynności stanowiących w świetle art. 3 pkt 6 P.b. budowę obiektu budowlanego.
W sprawie niniejszej do przedmiotowej rozbudowy doszło w warunkach samowoli budowalnej, a zatem bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomiędzy rokiem 1973 a rokiem 1983. Została więc ona zrealizowana przed wejściem w życie P.b. z 1994 r. W konsekwencji na podstawie art. 103 ust. 2 P.b. do samowolnie rozbudowanej części budynku mają zastosowanie przepisy P.b. z 1974 r. dotyczące samowoli budowalnej, tj. art. 37,40 i 42 tej ustawy.
Zgodnie z obowiązującym w dacie dokonanej rozbudowy budynku art. 28 ust. 1 P.b. z 1974 r., roboty budowalne można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
W myśl art. 37 ust.1 P.b. z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
- 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
- 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w latach 1973-1983, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc w 2003 r. Zgodnie z tym planem, przedmiotowa rozbudowa znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem D65ZN, na którym można było dopuścić w szczególnie uzasadnionych przypadkach uzupełnienie istniejących siedlisk budynkami mieszkalnymi lub gospodarczymi, wymianę zamortyzowanych budynków w siedliskach, budowę warsztatów rzemieślniczych (przy zachowaniu wymaganych stref), pawilonów usługowo - handlowych i garaży.
W tym stanie rzeczy, słusznie ŚWINB ocenił, że rozbudowana część budynku gospodarczego została zrealizowana na terenie przeznaczonym pod zabudowę, a w konsekwencji trafnie uznał, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. Na akceptację zasługuje również stanowisko organu, że z uwagi na fakt, iż elementy konstrukcyjne rozbudowanej części budynku gospodarczego oraz pokrycie dachu wykonane są z materiału niepalnego, przedmiotowa rozbudowa nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a w związku z tym nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust 1 pkt 2 P.b. z 1974 r.
Wskazać również należy, że współwłaściele spornego budynku wystąpili do organu pierwszej instancji - jako organu właściwego do udzielenia pozwolenia na użytkowanie – ze stosownym wnioskiem, przedkładając opinię techniczną wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego, z której wynika, iż stan techniczny wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego jest zadawalający i budynek nadaje się do użytkowania.
W ocenie Sądu ustalenia oraz w konsekwencji rozstrzygnięcie organu w zakresie orzeczenia kończącego legalizację samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku gospodarczego, wydane na podstawie art. 42 ust. 3 P.b. z 1974 r., nie narusza przepisów prawa. Stanowisko oraz argumentacja organu mają pełne oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a twierdzenia organu nie są dowolne (art. 80 k.p.a.).
W związku z powyższym chybione są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.