Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] r., znak: [...], Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po dokonaniu czynności kontrolnych w sprawie dopuszczalności zażalenia wniesionego przez Z. F. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 października 2015 r. umarzające postępowanie wszczęte tytułem wykonawczym z dnia 21 października 2014 r. z powodu uchylania się zobowiązanego od obowiązku rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego tj. dobudowy dwóch ścian zewnętrznych o wymiarach: ściana wschodnia o dł. 2,36 m oraz ściana północna o dł. 7,16 m wraz z więźbą dachową i pokryciem z blachy trapezowej na terenie posesji nr [...] w G. nr 63, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postanowienie z 14 października 2015 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 19 października 2015 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez pełnomocnika J. P. Przesyłka pocztowa zawierająca zażalenie na powyższe postanowienie została przez J. P. nadana w placówce operatora pocztowego w dniu 30 października 2015 r., o czym świadczy data na stemplu pocztowym. Rozpatrując wniesione zażalenie organ podniósł, że zostało ono wniesione z 4-dniowym uchybieniem terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, który zgodnie z art. 141 § 2 kpa wynosi siedem dni. Należało zatem orzec jak w sentencji na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze, Z. F. wniosła o usprawiedliwienie przyczyn jakie spowodowały uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oraz przywrócenie uchybionego terminu.
Wyjaśniła, że doręczenie korespondencji nastąpiło w okresie nasilenia stanu chorobowego jej pełnomocnika pogłębiającego niezdolność do samodzielnej egzystencji. Ponadto samotne przebywanie w domu bez jakiejkolwiek opieki i pomocy uniemożliwiło mu dokonanie skutecznej odpowiedzi wraz z terminową wysyłką korespondencji. W skardze opisano także okoliczności towarzyszące dobudowie części budynku mieszkalnego, którego rozbiórka stanowi przedmiot postępowania egzekucyjnego w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 kpa, stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z mocy art. 144 kpa w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Wskazać należy, że zażalenie jest instytucją procesową umożliwiającą uprawnionym podmiotom zaskarżenie postanowień wydanych w toku postępowania. Warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę zażalenia jest zachowanie 7-dniowego terminu do jego wniesienia, rozpoczynającego bieg od dnia doręczenia postanowienia stronie (art. 141 § 2 kpa). Organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "organ odwoławczy stwierdza", oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie (zażalenie) zostało wniesione po jego upływie.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa (por. wyroki NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 496/11, z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2079/10, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1743/10, wszystkie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznanie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Końskich z dnia 14 października 2015 r., zawierające prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, zostało doręczone J. P. (pełnomocnikowi strony) w dniu 19 października 2015r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął zatem w dniu 26 października 2015 r., zaś zażalenie na to postanowienie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 30 października 2015 r., a więc 4 dni po upływie terminu określonego w art. 141 § 2 kpa.
Z powyższego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że Z. F. uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia, czego następstwem jest stwierdzenie tego faktu przez organ II instancji w postanowieniu wydanym na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zauważyć należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Podkreślić zatem trzeba, iż Sąd nie jest uprawniony do przywrócenia terminu do wniesienia środków odwoławczych przysługujących w toku postępowania administracyjnego.
Skoro podniesione zarzuty nie odniosły zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które należało wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.