Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Powiatowy Policji w nałożył na B. R., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą R., karę pieniężną w wysokości 3.000 zł – za wykonywanie regularnego przewozu drogowego osób autobusem marki M. nr rej. [...] z naruszeniem określonych w zezwoleniu warunków dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków. W podstawie prawnej powołano art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. nr 125, poz. 874 ze zm.).
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w dniu 23 lipca 2008r. w miejscowości J., na ul. Klasztornej funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji przeprowadzili kontrolę autobusu kierowanego przez J. R.. Na podstawie okazanego przez kierowcę rozkładu jazdy stwierdzono naruszenie ustawy o transporcie drogowym polegające na tym, iż pojazd zatrzymał się w miejscu nie wyznaczonym w rozkładzie jazdy (Plac T. Kościuszki), a z autobusu wysiedli pasażerowie. Było to niezgodne z warunkami określonymi w zezwoleniu w zakresie ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków. Kontrola drogowa kierującego autobusem została poprzedzona wcześniejszą jego obserwacją oraz nagraniem wideorejestratorem. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół kontroli, a stwierdzone naruszenie przepisów ustawy stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie i wydania decyzji o nałożeniu na B. R. kary pieniężnej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. R. wskazując, iż zatrzymanie pojazdu w miejscu niewyznaczonym jako przystanek autobusowy spowodowane było brakiem uiszczenia opłaty przez jednego z pasażerów na końcowym przystanku autobusowym w J. przy ul. 11 Listopada oraz próbą dowiezienia go na policję. W związku z tym, iż pasażerka uiściła jednak należność, kierujący autobusem zatrzymał się na Placu T. Kościuszki w J. w celu wysadzenia pasażerów. Powyższe okoliczności ma potwierdzać sprzedaż biletu pasażerowi o godz. 8:23 oraz dostarczona rolka z kasy fiskalnej. Zdaniem odwołującej się, podwożenie pasażerów na Komendę Policji w celu ich wylegitymowania jest przyjętą praktyką akceptowaną przez Policję.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 93 ust. 1 i 5 ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne organu I instancji, wskazując, iż znajdują one potwierdzenie tak w protokole kontroli z dnia 23 lipca 2008r. jak i w załączonym do akt nagraniu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż wobec jednoznacznego uregulowania zasad przewozu osób korzystających z przewozów regularnych w ustawie o transporcie drogowym, podniesione zarzuty nie mają znaczenia dla istoty sprawy. Ponadto wskazywane okoliczności nie zostały w żaden sposób udowodnione i stanowią jedynie przyjętą linię obrony.
Odnosząc się natomiast do przedstawionych przez skarżącą dowodów organ podniósł, iż nie można na ich podstawie określić komu sprzedany był konkretny bilet o godzinie 8:23. Organ podkreślił także, iż kierujący autobusem odmówił podpisania protokołu kontroli jak również nie złożył wyjaśnień. Nie podnosił także w trakcie kontroli, iż zatrzymanie pojazdu w miejscu do tego nie wyznaczonym było związane z odmową uiszczenia opłaty przez jednego z pasażerów.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniosła B. R. Zarzucając naruszenie art. 93 ust. 1 i 5, art. 89 ust. 1, art. 87 ustawy o transporcie drogowym podniosła, iż skoro ustawa zakreśla granice kontroli dokonywanej przez policjantów, to budzi wątpliwości czy funkcjonariusz – nie okazując kontrolowanemu żadnego upoważnienia umocowującego go do tego typu kontroli – mógł przeprowadzić tą czynność w zgodzie z przepisami. Autorka skargi podkreśliła jednocześnie, że kierowca posiadał wszystkie wymagane dokumenty. Wyraziła także wątpliwość czy możliwym jest kontrolowanie przewoźników przez aż pięć służb w tym samym zakresie. Skarżąca podniosła również, iż w protokole kontroli oraz w decyzji organu I jak I II instancji nie wskazano "podstawy prawnej w zakresie przeprowadzonej kontroli". B. R. wskazała również na konieczność "określenia czy w zaistniałym stanie faktycznym mamy do czynienia z wysiadaniem pasażera, o którym mowa w art. 18 b ust. 2 pkt. 3 cyt. ustawy o transporcie drogowym".
W ocenie skarżącej kierowca nie mógł bowiem przewidzieć, iż po skończonej trasie przejazdu pasażer nie uiści opłaty za przejazd. Podkreśliła także, iż do zatrzymania się poza wyznaczonym przystankiem doszło już po zakończonym kursie. Zdaniem skarżącej na tą okoliczność należało przesłuchać J. R. – stosownie do art. 7 i 77 k.p.a. Protokół kontroli nie może stanowić jedynego dowodu, skoro istnieją jeszcze inne dowody nie dopuszczone przez organ. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji.
W związku z podnoszonymi zarzutami naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniom skargi, organy wyczerpująco wyjaśniły istotne okoliczności sprawy, przeprowadzając postępowanie wnikliwie i z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego. Organy obu instancji – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – podjęły bowiem wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gromadząc i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny tego materiału wskazanych w art. 80 k.p.a.
U podstaw wydania zaskarżonych rozstrzygnięć legły ustalenia poczynione przez organ w oparciu wynik kontroli, należącego do firmy B. R. R. autobusu marki M. o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu 23 lipca 2008r. w J. przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji. W wyniku tej kontroli stwierdzono wykonywanie regularnego przewozu drogowego osób z naruszeniem określonych w zezwoleniu warunków dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków. Ustalenia te zostały szczegółowo udokumentowane protokołem kontroli nr 9/760700/2008 z dnia 23 lipca 2008r. (k.
2) oraz nagraniem za pomocą wideorejestratora (k. 1). Dowody powyższe jednoznacznie potwierdzają prawidłowość ustaleń organów, iż należący do firmy B. R. R autobus marki M. o nr rej. [...], w dniu 23 lipca 2008r. zatrzymał się na Placu T. Kościuszki w J., a więc w miejscu niewyznaczonym w rozkładzie jazdy, a ponadto, iż z autobusu wysiedli pasażerowie.
Wobec powyższego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mają znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącą, a dotyczące przyczyn z powodu których doszło do wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy. Niezależnie od tego trzeba wskazać, iż twierdzenia skarżącej jakoby ostatni bilet został sprzedany o godzinie 8:23 oraz, iż zdarzenie miało miejsce już po zakończonym kursie nie zasługują na uwzględnienie. Jak już wspomniano na wstępie, zdarzenie zostało zarejestrowane wideoradarem. Z nagrania w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż o godzinie 8.23 autobus dopiero wjeżdżał do Jędrzejowa, natomiast zatrzymanie na Placu T. Kościuszki nastąpiło o godzinie 8.30. Okoliczność ta została także podniesiona w piśmie organu I instancji z 11.09.2008r. w związku z przesłaniem odwołania skarżącej organowi II instancji (k.17). Wymaga także wskazania, iż kierujący pojazdem J. R. nie złożył podczas kontroli żadnych wyjaśnień oraz odmówił złożenia podpisu pod protokołem kontroli.
Nie podnosił także w trakcie kontroli, iż zatrzymanie pojazdu w miejscu do tego nie wyznaczonym było związane z odmową uiszczenia opłaty przez jednego z pasażerów. W trakcie prowadzonego przez organy postępowania strona nie zgłaszała wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków, w tym w szczególności o przesłuchanie J. R.. Tym samym – wobec poczynionych przez organ ustaleń mających oparcie w zebranym w aktach materiale dowodowym – organ nie był zobligowany do przeprowadzania dowodu z zeznań J. R. "z urzędu".
Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. należy uznać za bezzasadne.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących przeprowadzonej kontroli wskazać należy, iż upoważnienie funkcjonariuszy Policji do jej przeprowadzenia znajduje oparcie w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. nr 76, poz. 454) oraz art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy - funkcjonariusze Policji uprawnieni są do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy (w tym zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych oraz obowiązującego rozkładu jazdy) oraz warunków w nich określonych.
Z kolei stosownie do art. 93 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 cyt. ustawy funkcjonariusze Policji mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast do przeprowadzenia kontroli, wbrew zarzutom skargi, nie było wymagane okazanie upoważnienia do wykonywania kontroli. Taki wymóg obowiązuje bowiem jedynie pracowników organu wydającego zezwolenia na przewozy (§ 4 ust. 1 w zw. z § 3 ust. 5 cyt. rozporządzenia), nie zaś do funkcjonariuszy Policji.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają przy tym wątpliwości B. R. dotyczące wielości podmiotów upoważnionych do przeprowadzania kontroli. Skoro bowiem ustawodawca, kierując się troską o bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, przewidział w cyt. rozporządzeniu (§ 2 pkt 1) i ustawie (art. 89 ust. 1 pkt 1) takie rozwiązanie to brak uzasadnionych podstaw, aby zakwestionować jego legalność. Podobnie należy ocenić zarzut braku powołania przez organy aktualnej publikacji ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego. Uchybienie to nie miało bowiem istotnego wpływu na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, iż zarzuty strony zawarte zarówno w skardze jak i w odwołaniu stanowią, zdaniem Sądu, z góry przyjętą linię obrony, mającą na celu uniknięcie konieczności uiszczenia kary pieniężnej.
Zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 3 ustawy wsiadanie i wysiadanie pasażerów w przypadku wykonywania przewozów regularnych może odbywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. Z kolei stosownie do art. 18b ust. 2 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się:
- - zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi rozkładem jazdy (pkt 3),
- - naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu (pkt 5).
Jak wynika z kolei z art. 4 pkt 8 ustawy linia komunikacyjna to połączenie komunikacyjne na określonej drodze między przystankami wskazanymi w rozkładzie jazdy, po której odbywają się regularne przewozy osób. Natomiast przystanek to miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej, z informacją o rozkładzie jazdy, z uwzględnieniem godzin odjazdów środków transportowych przewoźnika drogowego uprawnionego do korzystania z tego miejsca (art. 4 pkt 8 lit. a cyt. ustawy) oraz miejsce zatrzymywania się pojazdów transportu publicznego, oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi (art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 ze zm.).
Zgodnie z obowiązującym firmę R rozkładem jazdy na trasie W.– J. (k.
8) przystanki w J. znajdują się na ul. 11 Listopada – przy zalewie oraz Urzędzie Gminy. Tymczasem J. R. zatrzymał autobus na Placu T. Kościuszki w J. tj. w miejscu niewyznaczonym w rozkładzie jazdy i niebędącym przystankiem w świetle powołanych powyżej przepisów oraz wysadził tam pasażerów. Wskazać przy tym należy, iż stosownie do art. 20 ust. 1 a cyt. ustawy obowiązujący rozkład jazdy jest załącznikiem do zezwolenia na wykonywanie przewozu. Tym samym funkcjonariusze Policji byli upoważnieni – z mocy cyt. art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy – do przeprowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania warunków ustalonych w w/w rozkładzie, nie zaś – jak twierdzi strona skarżąca – jedynie do sprawdzenia posiadania odpowiednich dokumentów.
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż w dniu 23 lipca 2008r. kierowca autobusu, należącego do przedsiębiorstwa R, wykonywał regularny przewóz osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu – dotyczących ustalonej trasy przejazdu oraz wyznaczonych przystanków. W załączniku do ustawy o transporcie drogowym ustawodawca za tego rodzaju naruszenie przewidział karę pieniężną w wysokości 3.000 zł (poz. 2.2 pkt 3).
Z uwagi na powyższe, wydanie zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.