Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem wniesionym przez W.L. decyzję Burmistrza Miasta T. orzekającej o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa. We wszystkich pismach składanych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego podawano adres: ul. [...] M. Wyżej wymienioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skierowano do skarżącej na ww. adres, ale pomimo dwukrotnego awizowania (w dniu 6 kwietnia 2009 r. i 14 kwietnia 2009 r.), przesyłka ta nie została odebrana przez skarżącą.
Dnia 8 czerwca 2009 r. skarżąca dowiedziała się o ww. decyzji i dnia 10 czerwca wraz ze skargą złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Skarżąca podała, że dopiero 8 czerwca jej wnuczek dowiedział się w Urzędzie Gminy w T. o wydaniu decyzji. Wskazał, że w M. przebywa tylko tymczasowo, a ponieważ jest osobą samotną, nikt inny nie mógł tej przesyłki odebrać.
Na wezwanie Sądu o wyjaśnienie okoliczności wskazujących na nieobecność skarżącej w miejscu zamieszkania oraz miejsca i czasu przebywania w kwietniu 2009 r. w innych miejscach, cele opuszczenia miejsca zamieszkania i dzień powrotu pod dotychczasowy adres zamieszkania skarżąca wyjaśniła, że jej stałym miejscem zamieszkania jest K., a w M. jest współwłaścicielką części domu po zmarłych rodzicach i tam jest zameldowana tymczasowo. Podała, że jest osobą samotną, bez zobowiązań rodzinnych i mając samochód często wyjeżdża. Nie przywiązuje nadmiernej uwagi do tych wyjazdów i ze względu na znaczny upływ czasu nie jest w stanie określić ani daty wyjazdy z M., ani powrotu. Wskazała również, że była w tym czasie u swojej przyjaciółki w L., u jej dobrych znajomych na wsi, gdzie przy okazji korzystała z rehabilitacji ruchowej i bioenergoterapeutycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie (np. decyzji).
Pierwsze zawiadomienie (tzw. awizo) o postawieniu przesyłki zawierającej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2009 r. pozostawiono w dniu 6 kwietnia 2009 r. Kolejne zawiadomienie nosi datę 14 kwietnia 2009 r. i również to zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym nie spowodowało faktycznego jej odebrania.
Zgodnie z art. 44 K.p.a. w takiej sytuacji (niemożności doręczenia przesyłki osobiście do rąk adresata lub do rąk innej uprawnionej osoby) pozostawia się zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w urzędzie pocztowym (lub urzędzie gminy), umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W przypadku niepodjęcia przesyłki w ww. 7-dniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.).
W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, liczonego od daty zostawienia pierwszego zawiadomienia, a samo pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 3 K.p.a.).
W tej sprawie spełniono wymogi wynikające z ww. przepisu. Pierwsze zawiadomienie nosi datę 6 kwietnia 2009 r., a tym samym – po powtórnym zawiadomieniu – przyjęto, że skutecznie dokonano doręczenia ww. przesyłki z dniem 20 kwietnia 2009 r. (poniedziałek). Od tej daty zaczął biec 30-dniowy termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który zakończył swój bieg z dniem 20 maja 2009 r..
Skarżąca wniosła skargę w dniu 10 czerwca 2009 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wskazując, że w samej decyzji dowiedziała się 8 czerwca 2009 r.
Instytucja przywrócenia terminu uregulowana została w art. 86-88 P.p.s.a. Zgodnie z art. 86 § 2 i art. 87 § 1-2 i 4-5 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, przy zachowaniu następujących warunków:
- a) braku upływu okresu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.);
- b) istnienia negatywnych skutków dla skarżącej w zakresie postępowania sądowego w przypadku uchybienia terminu (art. 86 § 2 P.p.s.a.);
- c) uprawdopodobnienia we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazującej na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.);
- d) dokonaniu – równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu - czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.);
- e) braku upływu roku od uchybienia terminu, chyba że zachodzi wyjątkowy przypadek uzasadniający jego przywrócenie (art. 87 § 5 P.p.s.a.).
W tej sprawie skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku winna spełnić wszystkie warunki opisane powyżej w punktach a-e. W przeciwnym razie Sąd nie może orzec o przywróceniu terminu.
Niewątpliwie dopuszczalne było złożenie wniosku o przywrócenie terminu przez skarżącą z powodu negatywnych skutków, jakie uchybienie tego terminu powodowało dla W.L. (przesłanka wynikająca z art. 86 § 2 P.p.s.a.), a to dlatego, że warunkiem wniesienia rozpoznania skargi jest zachowanie 30-dniowego terminu do jej wniesienia.
Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu jednocześnie z wniesieniem samej skargi, czym spełniła drugą przesłankę wynikająca z art. 87 § 4 P.p.s.a. Nie minął również okres 1-roku od uchybienia terminu.
Jednakże należy wyraźnie podkreślić, iż instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentuje argumentację uprawdopodobniającą brak swojej winy w niedochowaniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna niedochowania terminu istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Warunki te nie zostały spełnione w sprawie.
Analizując treść wniosku skarżącej należy wskazać, że podaje ona zasadniczo jeden argument wskazujący na nie dochowanie terminu, jakim jest wyjazd w kwietniu 2009 r. z M. do L. i pobyt tam. Nie wskazuje jednak, w jakim czasie ten pobyt miał miejsce, tzn. w jakim dniu skarżąca opuściła miejsc pobytu przy ul. [...] w M., ani kiedy tam ponownie powróciła. Podaje przy tym, że jako osoba samotna, nie jest niczym ograniczona w zmianie miejsc zamieszkania i w tym okresie przebywała w swoich znajomych, przy okazji korzystając z rehabilitacji.
Tym samym należy podnieść, iż przedstawiony przez skarżącą argument nie pozwala na przyjęcie braku po jej stronie jakiejkolwiek winy w nie dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca przez cały czas trwania postępowania administracyjnego podawała swój adres jako ul. [...] M.. Taki sam adres widnienie na wniosku o przywrócenie terminu, jak w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 23.11.2009 r. Tym samym nie można czynić zarzutu organowi administracji, że korespondencję do skarżącej skierował właśnie na adres w M. przy ul. [...].
Skarżąca wiedząc, że toczy się postępowanie administracyjne powinna liczyć się z tym, że będzie wydana decyzja kończąca to postępowanie skierowana na podawany przez nią adres w M. Ponadto jak sama wskazuje na to skarżąca, jest ona osobą samotną, a więc nikt inny poza nią nie mógłby odebrać przesyłki nawet wówczas, gdyby doręczyciel chciał ją wręczyć dorosłemu domownikowi.
Można więc uznać, że przy dołożeniu najmniejszej staranności skarżąca mogła liczyć się z tym, że po wniesieniu w styczniu 2009 r. odwołania od decyzji organu I instancji, po upływie 1-2 miesięcy może zostać wydana decyzja przez organ odwoławczy. Tak też w tej sprawie miało to miejsce.
W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, iż dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.).
Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.05.2008 r., sygn. akt I FZ 220/08, opub. w LEX nr 478982, "analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania określonej czynności procesowej Sąd kieruje się okolicznościami sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i bierze pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem".
Pogląd ten w całości akceptuje Sąd w tej sprawie.
Ponadto skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby ten wyjazd w kwietniu 2009 r. był podyktowany jakimiś szczególnymi dla niej okolicznościami. W istocie skarżąca podała, że chciała odwiedzić swoich znajomych.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że następujące okoliczności faktyczne nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu:
- a) nieprzebywanie pod adresem, który podano jako adres, pod który miały być kierowane pisma (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 368/04, niepubl.);
- b) przebywanie na urlopie w okresie awizowania przesyłki (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 2384/03, niepubl.);
- c) nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA/Po 54/01, niepubl.).
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż nie można w tej sprawie zasadnie twierdzić, aby skarżąca nie zawiniła w zakresie uchybienia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy skarżąca nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, opub. w Mon. Praw. 2002r., nr 23, s.1059).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 1 i § 3 P.p.s.a., odmawia przywrócenia terminu do wniesienia skargi, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności.
W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji postanowienia, stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a.