Uzasadnienie
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi A.D.-J. i S.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 lipca 2015 r., znak [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na jego uzasadnienie skarżący podnieśli, że rozpoczęcie budowy, co do której zasadnym stało się wniesienie sprzeciwu przez organ pierwszej instancji spowoduje znaczną szkodę majątkową, wynikłą z konieczności wykonania stosownych prac budowlanych i poniesienia ich kosztów oraz ewentualnej rozbiórki, a jednocześnie spowoduje skutek trudny do odwrócenia w postaci powstania budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na ugruntowaną już linię orzecznictwa, zgodnie z którą do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Użyte w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2012r., sygn. akt II OZ 358/12, Lex Omega nr 1166174 oraz z dnia 25 kwietnia 2012r., sygn. akt II FSK 921/12, Lex Omega nr 1137672). Ponieważ postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności aktu administracyjnego, strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do tak ogólnikowego stwierdzenia, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenia płynące z wykonania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012r., sygn. akt II OSK 768/12, Lex Omega nr 1145639).
Zauważyć też należy, że o przesłance jaką jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody można mówić wówczas, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2012r., sygn. akt II OZ 327/12, Lex Omega nr 1145709).
Zaskarżona decyzja jest aktem specyficznym, ponieważ uchyla decyzję organu pierwszej instancji o wniesieniu sprzeciwu i zarazem orzeka o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonych robót budowlanych. W tych okolicznościach inwestor jest upoważniony do rozpoczęcia robót budowlanych, analogicznie do sytuacji, w której organ pierwszej instancji w ogóle nie wniósłby sprzeciwu.
Przede wszystkim nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem, że wykonanie zaplanowanych robót budowlanych stanowi skutek nieodwracalny czy trudny do odwrócenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1992/12, Lex nr 1248453).
Po wtóre zauważyć należy, że celowościowa wykładnia art. 61 § 3 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, iż ochrona tymczasowa na podstawie tego przepisu dotyczy przede wszystkim skarżącego, który domaga się jej udzielenia, ewentualnie zaś innych osób, którym groziłaby znaczna szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki w razie wykonania decyzji. Wykonanie decyzji może oznaczać przymusowe jej wyegzekwowanie bądź realizację praw z niej wynikających przez podmiot, który na mocy tej decyzji nabywa określone uprawnienia. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdzie inwestor na podstawie decyzji może rozpocząć zamierzone roboty budowlane. Czy uprawnienia, ukształtowane decyzją, zostaną przez zrealizowane, zależy wyłącznie od jego woli. Skoro na mocy decyzji to inwestor nabył uprawnienie do wykonania robót budowlanych i jest ono całkowicie zależne od jego woli, rozmiar grożącej mu szkody oraz trudność w jej odwróceniu nie mogą stanowić podstawy do wydania postanowienia w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie słusznie zwraca się uwagę, że to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji przed zakończeniem jej kontroli przez sąd i to on będzie ewentualnie ponosił koszty przywrócenia stanu poprzedniego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 1361/11, Lex Omega nr 1104243).
Należy też zaznaczyć, że przy udzielaniu ochrony tymczasowej konieczne jest wyważenie interesu wnioskodawcy oraz innych podmiotów; w wypadku decyzji, dotyczących spraw budowlanych konieczne jest uwzględnienie interesów inwestora i ustalenie, czy ewentualne wstrzymanie wykonania decyzji nie spowoduje znacznej szkody po jego stronie. W odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na budowę podkreśla się, że jej wstrzymanie należy traktować w sposób wyjątkowy. Stanowić może bowiem dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 643/16, Lex Omega nr 2071058).
Zauważyć należy, że o ile w przypadku pozwolenia na budowę wstrzymanie wykonania może być uzależnione od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji (art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), o tyle w wypadku decyzji o takim charakterze jak zaskarżona możliwość taka nie istnieje.
Skarżący nie wskazali, aby wykonanie zaskarżonej decyzji prowadziło do skutków trudnych do odwrócenia bądź groziło im znaczną szkodą. Natomiast uwzględnienie wniosku o wstrzymanie mogłoby prowadzić do powstania takiej szkody w majątku inwestora. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie, za podstawę biorąc art. 61 § 3 p.p.s.a.